Тас дойду устудьуона буоларга туох нааданый?

Аата: Ангелина Атакова

Төрөөбүт сирэ: Томпо, Кириэс Халдьаайы

Оскуоланы бүтэрбит сыла: 2022, кыһыл көмүс мэтээл

Үөрэнэр сирэ: ХИФУ, филологическай факультет, омук уонна нуучча тылын салаата

Идэтин хайысхата: БА-ПО-РИЯ-22

Оскуолатааҕы баҕа санаа

Оскуолаҕа сылдьан интэриниэт ситимигэр тас дойдуга үөрэнэ барбыт устудьуоннар тустарынан сэргии ааҕарым. Мин эмиэ кинилэр курдук атын омук сиригэр үөрэнэ барыахпын баҕарар этим. Ол ыра санаа миигиттэн төһө да ырааҕын иһин, бэйэбин көрдөрөн, ситиһиилээхтик үөрэнэн, омук сирдэригэр үөрэнэ барар баҕа санаам испэр олороро.

Саамай өйбөр хатаммыт кэмнэр

Устудьуоннуур кэммэр өйбөр саамай хатаммыт түгэннэр — Казахстаҥҥа уонна Кытайга үөрэммит кэмнэрим.

Күн бүгүҥҥэ диэри омук сириттэн сылдьар саҥа табаарыстарбын кытта билсэбин.

Хайдах үөрэнэ барбыппыный?

2024 сыл тохсунньу ыйыгар, иккис кууруска үөрэнэ сылдьан, төлөпүөммүн көрө олордохпуна «Департамент международного сотрудничества СВФУ» диэн тахсан кэллэ. Иһиттим-истибэтим, көрдүм-көрбөтүм диэт да, ыйыллыбыт кабинекка сүүрэн тиийэн: «Тас дойдуга үөрэнэ барарга туох нааданый?» — диэн ыйыттым.

Бастакы сырыым — Казахстаҥҥа

Ол курдук, балаҕан ыйын 1 күнүттэн Казахстан киин куоратыгар Астанаҕа Евразийскай национальнай университекка үөрэнэр устудьуон аатын сүкпүтүм. Кэлии устудьуоннары барыбытын биир уопсайга олордубуттара. Бэйэбит идэбит предметтэригэр үөрэнэр этибит. Группабар казахтары, татаардары уонна да атын омуктары кытта үөрэнэрим. Бары түүр норуот буолан, тылбытынан, дьүһүммүтүнэн олус майгыннаһарбыт. Казахстаҥҥа биир семестр үөрэммитим.

Иккис сырыым — Кытайга

Муус устар ыйга Кытайга үөрэнэр бырагыраамаҕа кыттыбытым. Онон 2025 сыл бастакы семестригэр Чанчунь куоракка кытай тылын үөрэтэ барбытым. ХИФУ-тан уопсайа 9 устудьуону талбыттара. Элбэх буолан, уопсайбытыгар бары биир этээскэ олорбуппут.

Казахстан үчүгэй дуу, Кытай ордук эбит дуу?

Мин санаабар, бу ыйытыыга чопчу хоруй суох. Тоҕо диэтэххэ Казахстан уонна Кытай майгыннаспат, атын-атын сирдэр. Мин Казахстаҥҥа сөбүлээбитим диэн астара — эттээх, хортуоппуйдаах, оҕуруот астаах бүлүүдэлэр. Ону таһынан араас омук кухнята барыта баар. Казахтар сахалартан уратылара диэн наһаа аһаҕастар, кэпсэтинньэҥ дьон. Мин дьон ортотугар сылдьарбын олус сөбүлүүбүн. Куруук саҥа дьону кытта көрсөн-билсэн, бииргэ үлэлэһэн сылдьарбын ордоробун. Оттон Кытайга саамай ыарырҕаппытым диэн — астара. Бэйэм лапсаны, аһыы астары, арыылааҕы сөбүлээбэппин. Онон күнү быһа рис уонна куурусса сиэн хал буоларым. Онон уопсайбар туспа астанан аһыы сылдьыбытым.

Сайдыылара 20-30 сыл инники

Бэйэм тэҥнээн көрдөхпүнэ, Кытай биһиги Дьокуускайбытыттан 20-30 сыл инники сылдьар. Олус да сайдыылаах сир эбит. Күн аайы араас роботу, көмпүүтэри, тиэхиньикэни, массыынаны көрө сылдьар буолан, киһи үөрэнэн хаалар эбит. Барыта QR кодунан төлөнөр, төлөпүөнүнэн быһаарыллар. Киһи олоҕун чэпчэтэр элбэх араас сыһыарыы, өҥө баар.

Ыарахана тугуй?

Ол эрээри саамай ыарахана — тыл. Кытай тылын билбэт буоллаххына, тылбаасчыттаах эрэ сылдьыаххын наада. Барыта иероглиф, туох да омуктуу, нууччалыы тыл, буукуба суох. Ол да буоллар биир ый кытай тылын үөрэтэн баран син быһаарсар, кэпсэтэр буолбутум.

Баҕа санаа элбэҕи быһаарар

Санаан көрдөххө, бу олоххо киһи сатаабата диэн суох. Бэйэҥ баҕа санаалаах, сайдыыга, билиигэ тардыһар буоллаххына, сыалгын ситиһэр эбиккин. Бэйэҕэ итэҕэйиэххэ, бэйэни өйүөххэ эрэ наада. Оччоҕо киһи барытын дабайар, ситиһэр!