Төрүт үгэс эдэр көлүөнэ илиитигэр

«Төрүт үгэспит көлүөнэттэн көлүөнэҕэ бэриллэн иһиитэ биһигиттэн, эдэр дьонтон, тутулуктаах”, – диир Дьокуускайдааҕы Музыка колледжын фольклор салаатын 4 кууруһун устудьуона, Устудьуоннар сүбэлэрин бэрэссэдээтэлэ Аким Федоров.

– Саҥа дьыл буолара аҕыйах хонук хаалла. Эн саамай өйдөөн хаалбыт Саҥа дьылыҥ?

– Сыанаҕа аан бастаан соҕотоҕун тахсан дьон иннигэр ыллаабыт Саҥа дьылбын бэҕэһээҥҥи курдук өйдүүбүн. Ити дьыссаакка этэ. Бүлүү улууһун Хампатыгар элбэх оҕолоох Федоровтар диэн ыал саамай кыраларабын. Түөрт сааспыттан ыллыыр буолбутум. Оҕолор дьиэбит иһигэр кэнсиэр туруора оонньуурбут. Онон бастакы сүрэхтэниим төрөөбүт дьиэм истиэнэтиттэн саҕаламмыта. Бука, ол саҕанааҕы учууталларым – бииргэ төрөөбүттэрим буолуо. Дьиэ кэргэнинэн эмиэ кэнсиэр туруорар этибит. Ийэбит наар ыллыыра. Дьиэтигэр ол ырыаларын холбоон баран бэлэмнэнэр кэмнэрин наһаа күндүтүк саныыбын. Онон оҕо сааһым ырыа-тойук эйгэтигэр ааспыта.

– Идэҕин онно дьүөрэлии таллаҕыҥ. Аким, үөрэҕиҥ туһунан билиһиннэр эрэ, баһаалыста.

– РСФСР, Саха АССР норуодунай артыыһа Ая Яковлева көҕүлээһининэн сахалыы ырыаны-тойугу академическай ырыаны кытта тэҥҥэ сайыннарыыга үлэни саҕалаабыттар. Бу салааны Гавриил Колесов салайбыт. Оттон ааһан эрэр сыл сэтинньи ыйыгар Олоҥхо дэкээдэтигэр үөрэнэр салаабар РСФСР үтүөлээх, Саха АССР норуодунай артыыһа Гавриил Гаврильевич Колесов аата иҥэрилиннэ.

Биһигини сахалыы ырыаҕа-тойукка, фольклорга, идэлэригэр бэриниилээх, билиилээх уһуйааччылар үөрэтэллэр. Миигин хомуска – Артур Семенов, кыл-кылыһахха – Анна Томская, норуот ырыатыгар, олоҥхоҕо Элеонора Соколова уһуйаллар.

Бу талбыт үөрэхпин этэҥҥэ бүтэрэммин, уһуйааччыларым курдук оҕолору хомуска, кыл-кылыһахха үөрэтиэхпин баҕарабын. Идэҕэ дэгиттэр буоларга кыһанабын. Төрүт үгэспит көлүөнэттэн көлүөнэҕэ бэриллэн иһиитэ биһигиттэн, эдэр дьонтон, тутулуктаах.

– Дьокуускай куорат тэрээһиннэригэр тыыннаах дорҕоону – сахалыы ырыа-тойук, кылыһах, кырыымпа да буоллун – үгүстүк истэр буоллубут. Манна эһиги колледжкыт устудьуоннара кыттар буоллаххыт дуо, Аким?

– Оннук ээ. Биһиги кыттар тэрээһиннэрбитин дьон-сэргэ сэргиирэ олус үчүгэй туругу биэрэр. Холобур, “Дьүрүһүй, хомуһум, киэҥ куйаарга!”, “Саха буолан сандаар, киһи буолан килбэй”, “Хомус дьүрүскэнэ”, “Картинки с выставки «Волшебство якутской зимы” үрдүк таһымҥа ааспыттара, сайынын ыһыахха, о.д.а. маассабай тэрээһиннэргэ “Арчы” диэн ансаамбылбытынан өрүү кыттыыны ылабыт.

– Устудьуоннар сүбэлэрин салайар киһи буоларыҥ быһыытынан көрдөххүнэ, колледжка уопсастыбаннай үлэҕэ устудьуоннар кыттыылара хайдаҕый? Көхтөөх устудьуон элбэх дуу, «сиэрэй маасса” баһыйар дуу?

– Билигин ыччат сайдар сирэ, хайысхата үгүс буоллаҕа. Биһиги актыбыыс оҕолорбутунуун бииргэ сүбэлэһэн тэрээһиннэрбитин ыытабыт. Ханнык баҕарар киһи бэйэтигэр чугас дьарыгы талар дии саныыбын. Устудьуоҥҥа бириэмэ олох тиийбэт ээ.

– Дьэ эрэ, оччоҕуна, иллэҥ кэмҥитин ханна, хайдах атаараргытын ордороҕут?

– Биһиги, колледж устудьуоннара, Куорат пааркатыгар сылдьарбытын олус сөбүлүүбүт. Онно тиийэн сибиэһэй салгынынан тыынан, ыллаан даҕаны кэлээччибит. Ону таһынан киинэҕэ, кэнсиэркэ сылдьабыт.

– Саҥа дьылга баҕа санааларыҥ.

– Бастатан – эйэлээх олоҕу. Эдэр уолаттар дойду туһугар баран олохторун толук уураллара тохтуон баҕарабын. Үтүө, сырдык санаа дьоҥҥо баар буоллун. Бэйэ-бэйэҕэ болҕомтолоох сыһыаны баҕарабын. Хас биирдии ыал олоҕо туруктаах, сарсыҥҥыга эрэллээх буоллун!