Үтүө дьону үйэтитии араас ньыманан буолар

А.Е. Кулаковскай аатынан Норуоттар доҕордоһууларын киэҥ уораҕайыгар буолан ааспыт СӨ Маастардарын күнүгэр Хатас нэһилиэгин дьоно-сэргэтэ бэрт көхтөөхтүк кытынна.

Манна  В.А. Чепалов дириэктэрдээх «Тускул» КК иһинэн үлэлиир «Дом ремесел» (сал. Т.Г. Жиркова) ыытар торумнаах, барыллаах, ситимнээх үлэтэ арылыччы көһүннэ. Ордук көхтөөхтүк «Утум ситии» түмсүү (салайааччы  Н.И. Тюляхова, көҕүлээччи, иилээччи-саҕалааччы В.М. Константинова) кыл-сиэл оҥоһуктарынан кытынна. Манна СӨ норуот маастара Л.С. Саввина, В.М. Константинова, Л.Н. Максимова, Т.Е. Оконешникова, С.И. Харитонова, С.С. Иванова, Т.В. Пестерева, СӨ норуот айымньытын маастара А.И. Алексеева, Ф.К. Андросова, А.Е. Широких, СӨ норуот айымньытын маастара Н.И. Тюляхова бары биир иллээх-эйэлээх ыал оҕолорун курдук, утаппыттыы, сүтэрбити булбуттуу үлэлээннэр, биирдии бэйэлэрин үлэлэрэ даҕаны баар, хомуур үлэ да баар.

Бары түмсэн оҥорбут үлэлэрэ – Хатаска 1985 с. туруоруллубут Сэбиэскэй саллаат пааматынньыга. Онон Кыайыы 40 сылыгар скульптор Максим Павлов оҥорбут таас пааматынньыга Кыайыы 80 сылынан сөрүө ньыматынан кылынан үйэтитилиннэ.

Бу хайысхаҕа С.И. Харитонова «Үйэлээх уот» үлэтин сэргээччи элбэх. Айылҕа өҥүн тугунан даҕаны солбуйбакка оҥорон таһаарбыта, сылгыбыт өҥө-дьүһүнэ оннук курдук баайа бэлиэтэннэ. Көрөөччүлэр А.И. Алексеева оҥорбут кымньыыларын сэргээтилэр. Дьөһөгөй көлүүрүн сэбин-сэбиргэлин толору кэмпилиэгиттэн бу быйылгы, сибиэһэй үлэтэ.

СӨ норуотун маастара Л.С. Саввина сиэлинэн зонтик баайбыта эмиэ элбэх көрөөччү интэриэһин тарта. Түмсүү биир көхтөөх маастара Светлана оҥорбут сэлээппэлэрэ, тымырдаайылара, эр киһи хаалтыһа хамаҕатык атыыга барбыта, биллэн турар, хаачыстыба мэктиэтэ.

Төрүт саха ииһэ-күүһэ – кыбытыылаах тигии бу да сырыыга дьон болҕомтотуттан маппата. Баар үлэлэртэн ордук улахан болҕомтону СӨ норуотун айымньытын маастара А.П. Пестерева тикпит ыраахтан ыҥырар-угуйар көстүүлээх Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, ССРС култууратын туйгуна, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ И.Д. Панаев мэтириэтэ буолла. 1х1.30 миэтэрэ кээмэйдээх балачча улахан үлэ. Өҥүн-дьүһүнүн алтыһыннарыытынан, сырдыгы-хараҥаны таба туттуутунан, сиигин хаачыстыбатынан Хатас павильонугар элбэх сэҥээрээччини түмтэ. Бэл наҕараадалара  – мэтээллэрэ  – кытта илии оҥоһуута буолан, элбэх киһи хайҕалын ылла. Бу үлэ «Тускул» КК уонна М.С. Никифорова  салайааччылаах Хатастааҕы И.Д. Панаев аатынан бибилиэтиэкэ «Улуу кыайыыны уһансыбыттары уруйдуубут» кыттыгас бырайыага (ааптар Н.И. Руфова).

Маны таһынан СӨ норуотун айымньытын маастардара А.И. Алексеева «Эйэ холууба», А.И. Ефимова быйылгы сыл мэҥэ бэлиэтин оҥорбут үлэлэрэ харахха быраҕыллар.

Дьэ ити курдук, улуу киһибит Сэмэн Данилов эппитинии, сааскы кэмҥэ айымньылаах олохпут омуннаахтык арыллар, ситтэрбэтэх бастыҥ санааларбытын сибилигин ситиэхтии сылайартан-элэйэртэн саллыбакка үлэлииргэ чэбдигириибит күүһүрэр.