Сыыс от тахсыбатын туһугар сири саас хайдах бэлэмниибит

Саас учаастак сиэмэ ыһыыттан буолбакка, ыраастааһынтан саҕаланар. Онтон сир «бэйэтин бэйэтэ көрүнэр» дии сырыттаххына, кэлин аҕыйах үүнээйини ылыаххын уонна сыыс отунан бүрүллүөххүн сөп. Буору сөптөөхтүк бэлэмнээһин – ситиһии аҥаара эрэ. Сайынын баттаххын үргэммэт туһуттан тугу гыныахха сөбүн саас-сааһынан быһаарыахпыт.

Бастакы хардыы. Сиргит куурдун

Хаар уулунна да, оҕуруокка тахса охсорго тиэтэйимэ. Аһара сииктээх сири түөрдэххэ, көһөҥө-көһөҥө буола хатар уонна тутулун сүтэрэр. Дьиҥэр, буор түөрэргэ бэлэм буолбутун бэрэбиэркэлиир судургу: ытыскар ылан бытарытан көр. Кэбэҕэстик бытарыйар буоллаҕына, ол аата үлэлиэххин сөп. Оттон сымнаҕас «мээчиккэ» кубулуйдаҕына, кэтэһэр ордук.

Иккис хардыы. Наадата суоҕу барытын ыраастаа

Былырыыҥҥыттан хаалбыт сэбирдэхтэри, хаппыт умнастары уонна атын да бөҕү-сыыһы барытын суох оҥоруохха наада. Тоҕо диэтэххэ үүнээйи тобохторугар араас буортулаах үөн, ыарыы үгүстүк кыстыыллар. Онон, былырыыҥҥы сайыны «санатары» харыһыйыма: кинилэр миэстэлэрэ – бөххө, кирээдэҕэ буолбатах. Ол сылдьан, буоруҥ туругун сыаналаа – түүнүк, үөн-көйүүр сиэмэтэ эбэтэр үрдүгэр халыҥ бүрүөһүн баарын бэрэбиэркэлээ.

Үһүс хардыы. Сымнатыы эбэтэр хаттаан түөрүү

Манна буор көрүҥүттэн улахан тутулуктаах. Ыарахан туойдаах буор хаттаан түөрүүнү эрэйэр – быһа холоон күрдьэх тимирэ киириэр диэри дириҥи. Бу сиргэ салгыны киллэрэргэ уонна бөдөҥ буордары бытарытарга көмөлөһөр. Чэпчэки, кумахтаах сир түөрэргэ сымнаҕас буолар.

Төрдүс хардыы. Кислотноһы бэрэбиэркэлээ

Үүнээйи үксэ туустаах, аһыы буору (кислая среда) сөбүлээбэт. Хаппыыста уонна сүбүөкүлэ нейтральнай сири ордороллор, оттон щавель үрдүк кислотноска ордук үүнэр. Саамай судургу ньыма – тест-полоскалары эбэтэр норуот ньыматын, уксуһу туттуу. Буор «сыыгыныыр» буоллаҕына, ол аата киниэхэ испиэскэтэ тиийэр. Кислотнаһа аһара үрдүк буоллаҕына, мас күлүн эбэн биэрии  көмөлөһүөҕэ.

Бэһис хардыы. Уоҕурдуунан аһара үлүһүйүмэ

Саас сир аһылыкка наадыйар. Ол гынан баран уоҕурдууну харах көрүүтүнэн туттуу – үүнээйигэ буортулаах. Органическай бэссэстибэлэр, холобур, сүөһү хойуута эбэтэр компост, сир тутулун тупсараллар уонна сири кыра-кыралаан аһаталлар. Минеральнай уоҕурдуулары олордорго былааннаабыт үүнээйилэргиттэн көрөн талыахха наада. Азот сэбирдэх үүнэрин көҕүлүүр, фосфор силискэ эппиэттиир, оттон калий ыарыыны утарсыыны үрдэтэр. Сүрүнэ – сөптөөх дозаны туттуу.

Алтыс хардыы. Кирээдэни оҥоруу

Сири түөрэн, уоҕурдуу кутан баран, кыраабылынан тэҥнэниллэр. Кэтитин быһаарыҥ: кирээдэни, буоругар үктэммэккэ эрэ, ортотугар илии уунан тиийэр гына оҥорор ордук. Сөптөөх кэтитэ – 80–100 см. Үрдүк кирээдэлэр түргэнник сылыйаллар, онон эрдэ тахсар үүнээйилэргэ табыгастаахтар. Намыһах кирээдэлэр сииги ордук туталлар уонна итии дойдуга сөп түбэһэллэр.

Сэттис хардыы. Уу кутуута уонна сынньалаҥ

Сиэмэни ыһыах иннинэ кирээдэлэри сылаас уунан кутар туһалаах. Бу микроорганизмнар уһуктууларын түргэтэтиэҕэ. Бары үлэлэр кэннилэриттэн, оҥорбуккут туруктаах буоларын туһугар, сиргэ аҕыйах хонук «сынньалаҥна» биэриҥ. Ол эрэ кэнниттэн олордууну саҕалааҥ.