Сыалаах, туустаах, минньигэс? Арыгыттан ураты ханнык астар быар үлэтин кэһэллэрий?

Исписэлиистэр бэлиэтииллэринэн, онно «буруйдааҕынан» күннээҕи аһылык буолар.

Сыалаах-арыылаах аһылык

Быар – организмҥа сыаны илдьиритэр соҕотох уорган. Ол иһин, аһары элбэҕи аһаатахха, биллэн турар, кыайбакка, ыраатыннара барбакка, ордугун быар килиэккэлэригэр «хаһаанан», дистрофияҕа тиэрдэр.

Маннык астарга киирсэллэр:

- Сыалаах эт (сибиинньэ, бараан этэ, кус, хаас)

- Сибиинньэ сыата, ынах арыыта, маргарин

- Ыһаарыламмыт бүлүүдэлэр

- Фастфуд, полуфабрикаттар

- Халбаһы, сосиска, паштет, эттэн сокууска

Саахар уонна минньигэс

Быар үлэтин кэһэр биир сүрүн бородууктанан саахар буолар. Ол иһигэр, холобур,  фруктоза, глюкозаттан уратыта диэн, быарга эрэ араарыллар. Аһары элбэх буоллаҕына, сыаҕа кубулуйар.

Маннык астарга киирсэллэр:

- Гаастаах утахтар уонна бакыаттаах соктар

- Кэмптиэт, бэчиэнньэ, торт, пирожнай

- Саахар эбиликтээх астар, сироптар уонна фруктозанан солбуллубут саахардаах бородуукталар

- Минньигэс амтаннаах фрукталар: виноград, банан, манго, финик, хурма

Туус

Туустаах ас сүрэххэ, бүөргэ куһаҕан сабыдыаллааҕын ааһан, быары эмиэ ноҕоруускалыыр. Организмҥа ууну хаайан, аһы буһарыы уонна сыаны иҥэринии үлэтин бытаардар.

Туус ордук халбаһыга, кэнсиэрбэлэммит аска, чипсыга, фастфудка, ыыһаммым бородууктаҕа баар.

Күүтүллүбэтэх «өстөөхтөр»

«Доруобай, буортута суох, туһалаах» дии сылдьыбыт аспыт ханнык эрэ түгэҥҥэ сүрүн өстөөх буолуон сөп. Холобур, ынах арыыта уонна кус, хаас этэ битэмииннэринэн баайдар эрээри, быары «көрбүтүнэн» киирэр, гепатозка тиэрдэр кутталлаах астар буолалларын умнумуохха наада. Оттон аһыы амтаннаах отоннор, күөх тума (киви, клюква, кинза, щавель, черемша) кислоталарынан уонна эфирнэй арыынан баайдар эрээри, үөскэ кутталлаахтар. Сыалаах эт миинэ бүөр тааһыгар кутталлаах.

Хайдах харыстанабыт?

1. Сыалаах аһылыгы аҕыйатыҥ, ынах арыытын үүнээйи арыытынан солбуйуҥ.

2. Трансжиртан аккаастаныҥ: фастфуд, маҕаһыын бурдук аһа, полуфабрикат.

3. Саахары аҕыйатыҥ, гаастаах, минньигэс утахтары – көннөрү уунан, минньигэс фруктаны кыра саахартаах отонунан солбуйуҥ.

4. Тууһу аҕыйатыҥ, састаабыгар натрийдаах астан туттунуҥ.

5. Ыйааһыҥҥытын хонтуруолга тутуҥ – ыйааһын эбиллэрэ быарга кыһалҕа үөскээбитин бэлиэтэ.

6. Араас «ыраастыыр» процедураларга итэҕэйимэҥ. Быарга детокс, БАД туһалаабат, кини бэйэтин бэйэтэ ыраастанар.

Онон, быар арыгыттан эрэ айгыраабат. Сыалаах, туустаах, саахардаах ас барыта буортулаах.

СӨ Уопсастыбаннай аһылык уонна медицинскэй профилактика киинэ сэрэтэр: быар тутатына ыалдьыбат!

Күннээҕи аһылыккытыгар болҕомтолоох буолуҥ!