Суруйааччы күнүгэр Иван Арбита долгуннарыгар уйдардыбыт

Көрсүһүү ыалдьыта тыл билимин хандьыдаата, арбитовед, Тараҕай нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо, Иван Арбита аатынан Литературнай бириэмийэ лауреата Елена Афанасьевна Архипова «Иван Арбита: саха литературатын генийэ» диэн сүгүрүйэр поэтын үлэтин, айымньыларын өр сылларга чинчийиитин туһунан истиҥник, иһирэхтик, киһи эрэ истэ олоруон курдук сэһэргээтэ.

Елена Афанасьевна чинчийээччи тиэмэтин элбэх библиотека, архыып матырыйаалларын хасыһан, көрдөөн булбутун, поэт олоҕун уонна айар үлэтин хронологиятын оҥорбутун туһунан кэпсээтэ. Итиэннэ ааҕааччылар ыйытыыларыгар хоруйдаата. Тиэмэтин чахчы дириҥник билэрэ көстөр.

Көрсүһүүгэ Иван Егорович Слепцов-Арбита биир дойдулаахтара, аймахтара, устудьуоннар кэлэн, кэпсэтиибит өссө киэҥ хабааннанна. Ол курдук, Иван Арбита сиэн быраата Валерий Степанович Марков, суруйааччы Василий Давидович Михайлов-Сэмэйиин поэт олоҕун, дьонун-сэргэтин туһунан истиҥник ахтан аастылар. Историческай хаартыскалары көрөн астынныбыт.

Бу күн Иван Арбита айымньыларын хомуйан бэчээккэ бэлэмнээбит, комментарийдары суруйбут улахан тылбаасчыт, саха норуодунай суруйааччыта Семен Титович Руфовы үтүө тылларынан ахтан- санаан аастыбыт. Итиэннэ Иван Арбита көлүөнэ суруйааччылара бары кэриэтэ ахтылыннылар, педтехникумҥа үөрэммит, Сунтаарга учууталлаабыт сыллара саас-сааһынан кэпсэнэн, истээччилэргэ ХХ үйэ 30-40-с сылларын тыына биллэн ааста.

Көрсүһүүнү поэт хомоҕой хоһоонноро киэргэттилэр. Ол курдук, учууталлар учууталлара, үөрэҕирии эйгэтин бочуоттаах бэтэрээнэ, коллекционер Розалия Иннокентьевна Попова Иван Арбита аатырбыт «Долгуннар» поэматыттан быһа тардан ааҕан иһитиннэрдэ. «Айар Кут», «Уран тыл оһуора» хоһоонньуттар түмсүүлэриттэн Прасковья Тумусова-Туску, Валентина Саввина-Оһуордаах, Каджана Евсеева-Чэлгийэ, Хатас норуодунай тыйаатырын артыыһа Николай Иванов-Хоро Холлой, Татьяна Семёнова-Татыйаас кэлэн, поэт хоһооннорун аахтылар.

Көрсүһүүгэ кэлбит дьон Иван Арбитаны чинчийээччи, истиҥ кэпсэтиини таһаарбыт Елена Архиповаҕа,  «Маяк» бибилэтиэкэ үлэһиттэригэр махтал истиҥ тылларын эттилэр, үлэлэригэр ситиһиилэри баҕаран, саҥаны билэн, истибэтэхтэрин истэн, сааскы сырдык күҥҥэ сүргэлэрэ көтөҕүллэн тарҕастылар.