Сомоҕо үҥкүү

Альсия Иванова идэтинэн хореограф. Кини талбыт идэтигэр бэриниитэ биир бүччүм баҕа санаатын олоххо киллэрэригэр көстөр. Ол курдук, кэлиҥҥи сылларга кини, оҕо сылдьан, улаатан да баран үҥкүүлүөхтэрин олус баҕарар буолан баран үҥкүүлээбэккэ хаалбыт араас көлүөнэ дьону үөрэтэр. Кинилэр баҕа санааларын толорон дьолломмуттарын көрөрө хореограф быһыытынан дуоһуйууну аҕалар.

– Альсия Степановна, «Сомоҕо үҥкүү» туохтан саҕаламмытай?

– Ити 2019 сыл этэ. Саха АССР кэмигэр 1983 сыллаахха орто оскуоланы бүтэрбиттэр уопсастыбаннай түмсүү тэриммиппит, бэрэссэдээтэлинэн Альберт Соровы талбыппыт. Мин бу түмсүүгэ хореограф быһыытынан бэйэм сэмэй кылааппын киллэрээри: «Уолаттарга үҥкүү туруоруохпун баҕарабын. Туох дии саныыгын?» – диэн ыйыппыппар Альберт Михайлович үөрүүнэн сөбүлэспитэ. Ону кыргыттар истэн: «Тоҕо уолаттарга эрэ? Биһиги эмиэ үҥкүүлүөхпүтүн баҕарабыт, биһигини эмиэ үөрэт», – диэбиттэрэ. 

Онон флешмоб аан бастаан Дьокуускайга Орджоникизде болуоссатыгар Саха Өрөспүүбүлүкэтин күнүгэр муус устар 27 чыыһылатыгар турбута. Онно 1982 сыллааҕы выпуск лидерэ Евгений Тогуллаев үөһэттэн саха былааҕын көрдөрүөххэйиҥ диэн этии киллэрбитэ. Ол саҕалааһыны атын выпусктар эмиэ өйөөн, Сахабыт сирин былааҕын өҥнөрүнэн накидка кэтэммит, сыл аайы көрдөрөбүт.

– Кимнээх кытталларый?

– «Сомоҕо үҥкүү» түмсүүбүт сылтан сыл кэҥии турар. Бастаан Сэбиэскэй Сойуус эрэ саҕана оскуоланы бүтэрбиттэр кыттар буоллахпытына, быйыл 20 выпуск буоллубут. Ол курдук саамай аҕа саастаахтарбыт оскуоланы 1975 сыллаахха бүтэрбиттэр, эдэрдэрбит – 1996 сылга бүтэрбиттэр. Быйыл Арассыыйаҕа Норуоттар сомоҕолоһууларын сылынан бэйэм үөрэтэр «Ветеран» ассоциация иһинэн «Эйгэ» үҥкүү бөлөҕүм «Матушка-Россия» диэн үҥкүүбүнэн кытынна.

Үөһэттэн көрүүгэ араас фигуралары оҥоруохха сөп. Тугу этиэххин баҕараргыттан тутулуктаах. Холобур, биһиги төрөөбүт, үөскээбит дойдубутун Сахабыт сирин, айылҕатын, сахабыт тылын таптыырбытын көрдөрөбүт уонна «үҥкүүгэ кыттыһыҥ» диэн ыҥырабыт.

– «Сомоҕо үҥкүүнү» сыл аайы өрөспүүбүлүкэ улуустарыгар олорор дьон тэлэбиисэринэн астына көрөллөр. Чахчы даҕаны, үөһэттэн эн туруорбут үҥкүүҥ, элбэх киһи музыкаҕа сөп түбэһэр хамсаныыта көрөргө олус үчүгэй. Туох баҕа санааҕын этиэҥ этэй, Альсия Степановна?

– Бэйэбит эрэ буолбакка, эдэр ыччат эмиэ кыттыһарыгар, дойдубут историятын үөрэтэллэригэр, аҕам саастаах көлүөнэ кыайыытын-хотуутун, дьоруойдарбытын умнубаттарыгар баҕарабын. Кинилэртэн холобур ылан, киэн тутуннуннар диэн сыаллаах-соруктаах үҥкүүлэри туруоран, эдэрдэри кытта бары бииргэ араас тэрээһиннэри ыытыахпытын баҕарабыт.

– Кэпсэтииҥ иһин махтанабыт. Ситиһиилэри баҕарабыт, Альсия Степановна.