Ситиһиитин кистэлэҥэ — оҕоҕо уҕараабат таптала

Лотова Саргылана Афанасьевна Амма оройуонун Эмис нэһилиэгэр 1962 сыллаахха от ыйын 27 күнүгэр күн сирин көрбүтэ. 1977 сыллаахха Эмис 8 кылаастаах оскуолатын бүтэрэр. 1981 сыллаахха Нам педагогическай училищетыгар үлэ уонна черчение учууталын идэтин баһылыыр.

Оҕону кытта үлэтин Амма оройуонун үөрэххэ дьаһалтатын иһинэн Пионердар дьиэлэригэр тэрийээччинэн саҕалыыр. Ити кэмҥэ оройуон үөрэххэ дьаһалтатын иитэр үлэҕэ салаатын сүрүннүүр исписэлииһинэн Ольга Петровна Иванова-Сидоркевич күүстээх салайыытынан иитээччи быһыытынан ситэн-хотон тахсар.

Саргылана Афанасьевна Оҕо айымньытын дыбарыаһыгар 1988 сылтан эбии үөрэхтээһин уһуйааччытынан, «Уран оҥоһук» («Сувениры») устуудьуйа салайааччытынан үлэлиир.

Кини доруобуйаларыгар хааччахтаах оҕолорго улахан болҕомтотун уурар, ол курдук, “Мой сувенир” диэн анал ааптарыскай бырагыраама суруйан, атын оҕолортон туох да уратыта суох араас таһымнаах тэрээһиннэргэ сэргэхтик кытыннарар.  Кини үөрэнээччилэрэ «Я – исследователь», «Природа и мы», «Отходы в доходы», «Азбука безопасности», о.д.а. күрэхтэргэ ситиһии үктэллээх кытталлар.

Маны таһынан 2020 сыллаахха «Гончарный круг надежды» доруобуйаларыгар хааччахтаах, ыарахан олохтоох оҕолор айар талааннара уһуктарыгар, сайдарыгар анаан туһуламмыт грантовай бырайыак олоххо киирэригэр күүскэ үлэлэспитэ.

Саргылана Афанасьевна уопуттаах уһуйааччы быһыытынан хас биирдии оҕо сааһын, уратытын, дьоҕурун таба көрөн, учуоттаан туран, дьарыгын олус умсугутуулаахтык ыытар. Оҕону көҕүлээн, кини бэйэтигэр эрэллээх, атын дьону ытыктыыр, сиэрдээх киһи буолан тахсарыгар такайар.

Саргылана Афанасьевна бырайыактыыр ньыманы сатабыллаахтык туттар, мэлдьи саҥа хайысхалары көрдүүр. «Твори добро» социальнай аһымал бырайыакка кини үөрэтэр оҕолоро сылын ахсын аҕам саастаах кырдьаҕастарга, бэтэрээннэргэ илиинэн оҥорбут аккырыыккаларын бэлэх ууналлар. Уһуйааччы «Проектная деятельность «К вершинам мастерства», как условие творческого развития и профессионального самоопределения обучающихся студии «Сувениры» ыстатыйата Бүтүн Арассыыйатааҕы «Афанасьевские чтения. Инновации и традиции педагогической науки» ХХIV научнай-практическай конференция хомуурунньугар бэчээттэнэн, ааҕааччы биһирэбилин  ылбыта. 2020 сыллаахха  «Киин куорат», «Саха сирэ» хаһыакка тахсыбыт ыстатыйалара, үлэтин уопута өрөспүүбүлүкэ араас муннуктарыгар тарҕаммыта.

Саргылана Афанасьевна «Грани творчества» уус-уран оҥоһуктарга өрөспүүбүлүкэтээҕи аан бастакы күрэх ааптара, тэрийээччитэ буолар. Бу күрэх сыллата араас хайысхаҕа 200-тэн  тахса оҕо үлэтин хомуйар.

Лотова С.А. уһуйааччы быһыытынан сайдыытыгар мэлдьи саҥа сүүрээннэри көрдүүр, маны таһынан полимернай туойунан симэхтэргэ куорат, өрөспүүбүлүкэ таһымнаах маастар-кылаастары ыытар. Кини үлэлэрэ “Саха” НКИХ «Эйгэ», «Саҥа күн» (2022 с.), «Сайдыс» (2023 с.) биэриилэригэр тахсан, көрөөччү сэҥээриитин ылбыттара.

Саргылана Афанасьевна 2017 сылтан настаабынньык быһыытынан билиитин, сатабылын эдэр уһуйааччыларга тарҕатар. Ол курдук, В.Нещерет, В.Павлова кини кынатын анныгар иитиллэн, көччөхтөнөн көппүттэрэ, олоххо суолларын-иистэрин булбуттара. Маны таһынан, Дьокуускайдааҕы педколледж, Дьокуускайдааҕы индустриальнай-педагогическай колледж, ХИФУ, “Айар Уустар” креативнай индустрия колледжын устудьуоннарыгар күн бүгүҥҥэ диэри куратордыыр.

Саргылана Афанасьевна куорат, өрөспүүбүлүкэ, Арассыыйа күрэхтэригэр, уус-уран оҥоһуктар быыстапкаларыгар, педагогическай дьаарбаҥкаларга мэлдьи көхтөөх кыттыыны ылар. 2023 сыллаахха Үөһээ Бүлүүгэ ыытыллыбыт «Педагог дополнительного образования: профессиональные вызовы – необходимые компетенции»  аан бастакы эбии үөрэхтээһин уһуйааччыларын  I форумугар «Уран уустар түһүлгэлэрэ» быыстапкаҕа ситиһиилээхтик кыттыбыта. 2022 сыллаахха «Радуга Севера» өрөспүүбүлүкэтээҕи уус-уран оҥоһуктар айар үлэлэрин быыстапкатыгар кыттан, 2 истиэпэннээх дипломунан наҕараадаламмыта.

«Уран оҥоһук» устуудьуйа үөрэнээччилэрэ араас таһымнаах күрэхтэргэ, тэрээһиннэргэ инники күөҥҥэ сылдьаллар: 2022 с. Слепцов Александр, Попова Мила – «Педагогика XXI век» норуоттар икки ардыларынааҕы күрэххэ 1 миэстэни,  2021 с. Панченко Виктор, Кривошапкина Каролина – «Будущее страны» норуоттар икки ардыларынааҕы күрэххэ 1 миэстэни ылары ситиспиттэрэ.

Уһуйааччы оскуоланы кытта 2020 сылтан ситимэ быстыбакка үлэлээн кэллэ. Дьокуускай куорат 2-с №-дээх оскуолатын,  Саха гимназиятын кылаастарын кытта  “Баараҕай Баатыр” олоҥхо,   “Сражение на озере Ильмень”, “Куклы народов Севера”, «Куклы, главные герои сказки «Аленький цветочек», «Счастливое детство», «Мы – правнуки твои, Победа!» «СПАСИБО за ПОБЕДУ!» хартыынанан үлэ бырайыактарын олоххо киллэртээтэ.

Саргылана Афанасьевна  2021 с. Арассыыйа Федерациятын, Саха сирин үөрэххэ уонна билимҥэ министиэристибэтин бочуоттаах грамотатынан наҕараадаламмыта.  2019 с. Москуба куоракка «Саха-Экспо»  быыстапкаҕа ситиһиилээхтик кыттыбыта, кини үлэтин искусствоны сэргээччилэр улаханнык биһирээбиттэрэ. Талааннаах уһуйааччы быһыытынан 2021 с. Арассыыйа Федерациятын Судаарыстыбаннай Дууматын  дьокутаата Ф.С. Тумусов махтал суругунан биһирэммитэ.

Саргылана Афанасьевна дьарыга олус ураты куттаах, истиҥ эйгэлээх буолан, кини 20 үөрэнээччитэ уһуйааччыларын суолун хатараннар «Дизайнер», «Худуоһунньук», «Архитектор», «Технология уонна уруһуй» курдук туһааннаах идэлэри баһылыыллар.

Түмүктээн эттэххэ, Саргылана Афанасьевна уһуйааччы быһыытынан ситиһиитин сүрүн кистэлэҥэ – оҕолорго уҕараабат таптала. Кини хас биирдии үөрэнээччитэ сүрэҕин тапталын, сылаас сыһыанын иҥэринэн иитиллэр. Кырдьык, сырдык сүрэҕинэн үлэлиир биир бастыҥ уһуйааччы аатын итэҕэтиилээхтик сүгэр, киэн туттар, тумус туттар ытыктыыр киһибит буолар.

Хаартыскалар: Ааптар тиксэриитэ