Сириҥ кыраныыссата бэлиэтэммэтэх?

Ааспыт сыл ахсынньы 26 күнүгэр тахсыбыт «РФ сокуону таһаарар сорох аакталарыгар уларытыылары киллэрэр туһунан» 487 №-дээх саҥа федеральнай сокуон кулун тутар ыйтан күүһүгэр киириэхтээх.

Сир учаастактарыгар сыһыаннаах ханнык уларыйыылар киирэллэрий?

Сокуон 26 ыст. хамсаабат баайы-дуолу сурукка киллэриигэ сир учаастактарын сыһыаннаһыыларыгар уонна онно баар дьиэлэри биитэр тутуулары учуоттааһыны-бэлиэтээһини тохтотууга саҥа төрүөттэр баар буоллулар.

Хамсаабат баай-дуол биир кэлим судаарыстыбаннай реестригэр (ЕГРН) сир учаастагын кыраныыссата ханан баарын туһунан сибидиэнньэ суох буоллаҕына, сурукка киллэрии толоруллубат буолла. Маны тэҥэ кадастр учуотугар туруоруллубат, дьиэ, тутуу эбэтэр бу сир учаастагар тутуута бүтэ илик эбийиэк докумуона оҥоһуллубат.

Сир учаастагын кыраныыссаларын чуолкайдыыр тоҕо улахан суолталааҕый?

Исписэлиистэр бэлиэтииллэринэн, хамсаабат баай-дуол биир кэлим судаарыстыбаннай реестригэр (ЕГРН) сир учаастактарын кыраныыссаларын туһунан сибидиэнньэ суох буоллаҕына, сир учаастага чахчы ханан баарын, төһө иэннээҕин быһаарар кыаллыбат. Ити курдук атыылаһааччы барыстаах кэпсэтиигэ сир учаастагын сыанатын саарбахтыан сөп.   Маны тэҥэ атыылааччы атын сир учаастагын көрдөрүөн эбэтэр сир учаастагар атын сир киирэр диэн эмиэ быһааран кэбиһиэн сөп. Ол түмүгэр киһи атын эбийиэги ылан баран учаастагы чуолкайдаары суутунан быһаартара сатыаҕа. Быысаһар сир учаастактарын бас билээччилэрин айдааннарын төрүөтүнэн сир учаастагын кыраныыссалара чуолкайдара суоҕа буолар. Ыаллыы сытар сир учаастагын бас билээччилэр сирдэрин былдьаһыылара баар суол. Бу кэннэ ыаллыылар суутунан быһаарсыылара өр кэм устата салҕанан бара туруоҕун сөп.

Маны таһынан учаастак кыраныыссаларын өйдөөбөккө хапытаалынай эбийиэктэр тутууларын ыытыы айдааны таһаарааччы. Тутуу атын киһи сиригэр биитэр тутууга көҥүллэммэт сиргэ ыытыллыбыт буолуон эмиэ сөп. 

Кыраныыссата чуолкайдамматах уонна хаһаайына биллибэт курдук учаастакка судаарыстыбаннай былаас уорганнара, муниципалитеттар бэйэлэрэ талбыттарынан сыыһа дьаһанан, хамсанан кэбиһиэхтэрин сөп. Бу гражданнар уонна юридическай сирэйдэр бырааптарыгар кутталы үөскэтэр. Ол иһин бу сокуон бас билээччилэргэ сир учаастагын кыраныыссаларыттан үөскээн тахсар кыһалҕалары туоратыыга бырааптарын көмүскүүр.

Сир учаастагын кыраныыссаларын хайдах бэрэбиэркэлиэххэ сөбүй?
Манна кадастровай нүөмэринэн биитэр аадырыһынан Росреестр аһаҕас кадастровай картатын босхо арыйан көрүөххэ наада. Учаастак кыраныыссалара хамсаабат баай-дуол биир кэлим судаарыстыбаннай реестригэр (ЕГРН) сурулла сылдьаллар. Маны судаарыстыбаннай өҥө биир кэлим порталын (госуслуга) биитэр элбэх хайысхалаах киин (МФЦ) көмөтүнэн электроннай көрүҥүнэн да, кумааҕынан да ылыахха сөп.

Барыстаах сөбүлэҥи түһэрсии ханнык түһүмэҕэр тохтотуохха сөбүй?
Учуоттааһын-бэлиэтээһин докумуоннара олоҕурбут бэрээдэгинэн ыытыллаллар. Ол эрээри судаарыстыбаннай регистратор хамсаабат баай-дуол биир кэлим судаарыстыбаннай реестригэр (ЕГРН) сир учаастагын кыраныыссалара суох буоллахтарына, учуоттааһыны-бэлиэтээһини тохтотуохтаах.

Сир учаастагын кыраныыссаларын хайдах киллэрэбит?

Бу судаарыстыбаннай кадастровай учуоту ыытыы уонна быысаһар былаан туһунан быраабы бэлиэтиир уоргаҥҥа бэриллиэхтээх сайабылыанньаҕа олоҕурар.
Сири быһыынан кадастровай инженердэр дьарыктаналлар. Кинилэр миэстэтигэр тахсан кээмэйдииллэр, ааҕаллар. Күрүөлээх сири күрүөтүнэн кээмэйдииллэр, күрүөтэ суох сиргэ эрдэттэн бэлиэлэри анньаллар. Салгыы кээмэйдээһин түмүктэрин билсэллэр, онтон быысаһар учаастактаах сири бас билээччилэри кытта кыраныыссаларын сөбүлэҥин оҥорсоллор. Кадастровай инженер дуогабар быһыытынан сир учаастагын бас билээччи баҕатынан буолбакка, анаммыт миэстэтин, иэнин туоһулуур докумуоннарга олоҕуран туочукаларынан быысаһар былааны оҥорор. Кыраныыссалары чуолкайдааһыҥҥа сир учаастагын миэстэтинэн сөбүлэҥинэн анал үлэ ыытыллар. Бу ыытыллар үлэ болдьох кэмэ эрдэттэн быһаарыллыбат, бу балаһыанньа хайдаҕыттан тутулуктаах. Кыраныыссалары чуолкайдааһыҥҥа тахсыан сөптөөх алҕастары уонна сибидиэнньэлэри көннөрүөн сөп. Хамсаабат баай-дуол биир кэлим судаарыстыбаннай реестригэр (ЕГРН) бэлиэтэммититтэн уратылаах буолуон сөп. Учаастак иэнэ сыыһалаах буоллаҕына, кадастровай сыаната, ону тэҥэ нолуога эмиэ сыыһа ааҕыллан тахсар.

Ити курдук ЕГРН-ҥа сир учаастактарын кыраныыссаларын туһунан сибидиэнньэлэри киллэрии федеральнай сокуоннарынан сааһыланар, чопчуланар.

Росреестр Саха сиринээҕи салаатын пресс-сулууспата