Симиир иһит, матаарчах уонна эбир хамыйах
Кымыс иһиитин сиэригэр-туомугар туттуллар ытык иһиттэрбит туһунан тугу билэбитий?
Симиир иһит – кымыс туруорар, көҥкөлөй киирэр куолайдаах ытык иһит. 25-50 лиитэрэҕэ тиийэ истээх тирииттэн оҥоһуллар кымыс иһитэ.
Сылаас соҕус сиргэ, балаҕан хоту өттүнээҕи баҕанатын анныгар ууруллара. Туох эмэ үрдүгэр ууруллан үрдэтиллэрэ уонна баҕанаҕа сааллыбыт күрүчүөк курдукка бааллара. Баайарга кэтит ситии быа туттуллара, быаны иилэргэ симиир иһит моойугар икки алтан көлөөскө тигиллэр.
Симиир кыл быанан, оҕуруонан, сиэлинэн киэргэтиллэрэ.
Матаарчах – кымыһы уонна да атын үрүҥ аһы кутарга аналлаах, үөһээ өттүнэн үмүрү, аллараа өттүнэн лаппаҕар, хаһан оҥоһуллубут мас иһит, ымыйа. Кымыс аһытыытын, бытарытыллыбыт оту, силиһи, тууһу хаһаанарга, уурунарга туттулара. 0,5-1 лиитэрэ истээх буолар.
Түгэҕэ уонна ойоҕоһо хатыҥтан оҥоһуллара. Ойоҕоһун оҥорорго хатыҥы чараас хаптаһын гына быһан, сылаас уу үрдүгэр сылытан баран эрийэллэр. Цилиндр формаламмытын кэннэ анныгар хаппыт мастан иһит түгэҕин оҥорон угаллар. Талаҕынан төгүрүччү туттараллар. Цилиндр хатарыгар түүрэ тардан барытын ыга тутан кэбиһэр. Иилии араас оһуор-мандар түһэрэллэр.
Өссө биир кымыс иһиитин сиэригэр-туомугар туттулар ытык малынан эбир хамыйах буолар. Ыһыахха Үөһээ Айыыларга үҥэн-сүктэн айах туталларыгар кымыһы бу хамыйаҕынан ыһаллар.