16.01.2025 | 22:38 | Просмотров: 275

Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа Федор Поповка сүгүрүйдүлэр

Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа Федор Поповка сүгүрүйдүлэр
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

81 сыл аннараа өттүгэр, 1944 сыл тохсунньу 15 күнүгэр, Федор Поповка сахалартан бастакынан Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойун үрдүк аата иҥэриллибитэ.
Бу бэлиэ күнүнэн Дьокуускайга Кыайыы болуоссатыгар «Кыайыы» мемориальнай комплекска сибэкки дьөрбөтүн уурдулар. Тэрээһиҥҥэ Федор Кузьмич Попов аймахтара, эдэр армеецтар, Дьоруой Ф.К. Попов аатын сүгэр куорат 20 №-дээх оскуолатын кэлэктиибэ кыттыыны ыллылар.
Сахалартан бастакынан Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойун аатын сүкпүт Ф.К. Попов 1921 сыл ахсынньы 8 күнүгэр Мэҥэ Хаҥалас оройуонун Баатара нэһилиэгэр күн сирин көрбүтэ. 1942 сыл бэс ыйын 24 күнүгэр аармыйаҕа ыҥырыллыар диэри «Октябрь» холкуоска биригэдьииринэн үлэлээбитэ. 
Аармыйаҕа тиийэн баран Бастаан Молотов, кэлин Свердловскай уобалаһын Камышлов куорат таһыгар Алтайскай байыаннай лааҕырга автоматчик буоларга үөрэммитэ. 1943 сыл иккис аҥаарыгар фроҥҥа тиийэр. Онно 81-с стрелковай дивизия 3-с стрелковай ротатыгар автоматчигынан сылдьар. Хас да самнарыылаах кимэн киириилэр кэннилэриттэн өстөөх Днепр уҥуор быраҕыллыбыта. Ф.К. Попов ол кырыктаах кыргыһыыга өстөөх траншеятыгар сытан пулеметунан уоту аһан, соҕотоҕун 70 фашиһы кыргар.


Алтынньы 11 күнүгэр Ф.К. Попов ыарахан бааһырыыны ылан, алтынньы 13 күнүгэр сырдык тыына быстар. Ф.К. Попов Белоруссия Гомель уобалаһын Глушец дэриэбинэҕэ бырааттыы ииҥҥэ көмүллүбүт. Кэлин буойуттар кырамталарын ити уобалас Деражичи сэлиэнньэтигэр көһөрөн илдьэн көмпүттэр. Деражичига 1200-тэн тахса буойуттары кытта биир сиргэ 7 Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойдара, олортон биирдэстэрэ – Саха сирин чулуу уола Ф.К.Попов өйдөбүнньүктэригэр дьон-норуот сүгүрүйэр. 
1944 с. тохсунньу 15 күнүгэр ССРС Үрдүкү Сэбиэтин Президиумун Ыйааҕынан Ф.К.Поповка Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойун аата иҥэриллибитэ. Саха норуота, Баатара нэһилиэгин олохтоохторо оччолорго бэйэлэрин албан ааттаах уоллара өлбүт сураҕын ыар кутурҕанынан көрсүбүттэрэ. Федор уһулуччулаах хорсун быһыытыгар, дьоруойдуу өлүүтүгэр эппиэттээн, кини биир дойдулаахтара, II Баатара нэһилиэгин холкуостаахтара “Дьоруой саха Попов Федор Кузьмич” диэн танк оҥоһуллуутугар анаан үбү хомуйууну саҕалаабыттарын Мэҥэ Хаҥалас оройуонун бары үлэһиттэрэ иилэ хабан ылбыттара. Сотору буолаат: “Якутская АССР село Майя. Председателю Совета 2-го Батаринского наслега, собравшим 56000 рублей на строительство танка “Герой-якут Федор Кузьмич Попов”, благодарность Красной Армии и мой братский привет. Верховный главнокомандующий Сталин”, – диэн ис хоһоонноох телеграмма кэлбитэ. Дьоруой биир дойдулаахтара, бүттүүн Саха сирин дьоно Федор хорсун быһыытынан киэн туттубуттара.
Сэбиэскэй ойуус Дьоруойа Федор Попов аатын Тикси муора пордун  таһаҕас тиэйэр теплохода, Гомель, Дьокуускай куораттарга, Майаҕа уулуссалар уонна Дьокуускай куорат 20 №-дээх оскуолата, сквер сүгэллэр. Төрөөбүт Сыымаҕар, Майаҕа пааматынньыктар туруоруллубуттара, поэт Л.А. Попова «Ырыа буолбут олох» поэманы суруйбута.
Дьокуускай куоракка Ф.К. Попов аатынан сквергэ быйыл пааматынньык туруоруллуоҕа. Олохтоох дьаһалта пресс-сулууспатын, Якутия помнит  https://www.yakutia-pomnit.ru/ сайт матырыйаалларынан.

Сонуннар

07.12.2025 | 16:00
SMS сэрэхтэммит

Ордук ааҕаллар

Саргылана Сорошева: «Кэлэр көлүөнэ эйэлээх олоххо олордун»
Дьон | 29.11.2025 | 18:00
Саргылана Сорошева: «Кэлэр көлүөнэ эйэлээх олоххо олордун»
Элбэх волонтеру, көмөлөһөр тэрилтэни суруйдум. Оттон собус-соҕотоҕун, кимиэхэ да биллибэккэ, ханна да суруллубакка,  кэпсэммэккэ, өссө 2016 сылга Донецкайга бара сылдьыбыт, күн бүгүн да көмөтүн тохтоппот Саргылана Викторовна Сорошеваны кытта кэпсэтэн олус сөхтүм, киэн тутуннум.   Саргылана Викторовна, Уу тырааныспарын институтугар устудьуоннарга физика предметин үөрэтэр, педагогическай наука хандьыдаата. Хайдах барыта саҕаламмытын туһунан...
70 саастарын туолуохтаах дьон болҕомтотугар
Сонуннар | 07.12.2025 | 10:00
70 саастарын туолуохтаах дьон болҕомтотугар
Кыбартыыралаах хаһаайын 70 сааһын туолла да, хапытаалынай өрөмүөн иһин төлүүр усунуоһугар 50% компенсацияны туһанар бырааптанар. О.э. 70-80 саастаах кырдьаҕастар төлөөбүт төлөбүрдэрин аҥаара бэйэлэригэр төннөр. Оттон 80 саастарын аастылар да, хапытаалынай өрөмүөҥҥэ төлөбүрдэрэ олоччу 100 бырыһыан компенсацияланар. *Сүрүнэ, бу быраабы туһанар гына, хапытаалынай өрөмүөн төлөбүрүн кэмигэр оҥорор буолуохтаахтар. Ону сэргэ: Кыбартыыра...
Оҕо саас баҕа санаатыгар...
Сонуннар | 12.12.2025 | 11:30
Оҕо саас баҕа санаатыгар...
Медицинскэй колледж устудьуоннара олорор уопсайдарынын бастакы этээһигэр баар лабораторнай куорпуска үрүҥ халааттаах уоллаах кыыс сытар ыарыһаҕы көрүү туһунан быһааран биэрэ-биэрэ көрдөрөллөрүн мустубут дьон олус сэргээн истэллэр, көрөллөр. Бу – медколледж маҥнайгы кууруһун устудьуоннара Анна Павлова уонна Сандал Дьячковскай. Сандал Дьячковскай, Дьокуускай-дааҕы медицинскэй колледж бастакы кууруһун устудьуона: – Чурапчы улууһун Мугудай...
СУНДУУК КИСТЭЛЭҤЭ
Дьон | 29.11.2025 | 13:35
СУНДУУК КИСТЭЛЭҤЭ
Үүнэр көлүөнэ тыйаатырын уус-уран салайааччыта, РФ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ норуодунай артыыһа, СӨ култууратын уонна искусствотын бочуоттаах үлэһитэ Алексей Прокопьевич Павлов ийэлээх аҕатын тапталларын кэрэһитэ суруктары тиксэрбитин сэргээҥ.