Сарсыҥҥыттан быыбар: эдэрдиин-эмэнниин бары кыттыаҕыҥ!

Конституционнай быраабы туһаммат буолуу – бэйэ мөлтөҕүн көрдөрүү, кэлэр кэскили санаабат, инникитин ырыҥалаан көрбөт киһи бэлиэтэ.

Ким кими, ханнык баартыйаны талара – бэйэтин көҥүлэ, модьуйар, дьаһайар табыллыбат. Сүрүнэ, дойду ыытар бэлиитикэтигэр хас биирдии олохтоох кыттыан, санаатын биллэриэн наада. “Миигинэ да суох быһаарыныахтара” дии олордоххо, олохпут тупсубата, уларыйбата чуолкай.

Уопсастыбаннай кэтээн көрөр киин үлэтин саҕалаата

Саха сиригэр Быыбары кэтээн көрөр уопсастыбаннай киин (ЦОН) үлэлээн саҕалаабытын иһитиннэрэбит. Бу киин быыбар түмүктэниэр диэри үлэлиэҕэ. Анала, сыала быыбар төһө кырдьыктаахтык, сокуоннайдык барарын кэтээн көрүү.  

Кэтээн көрөр уопсастыбаннай киин түстэммит сиригэр улахан биидьийэ-экран туруоруллар. Онно хас биирдии быыбардыыр уокурукка туох буола турара, ким кэлбитэ-барыта көстө туруоҕа.

Санатан эттэххэ, өрөспүүбүлүкэ хас биирдии быыбардыыр учаастагар биидьийэҕэ устар камера турар. Биидьийэҕэ устуу уһуллар буолан, өйдөммөт, быһаарыыны ирдиир түгэн тахсыбыта билиннэҕинэ, ол уһуллубуту киирэн көрөр кыахтаахтар. СӨ Уопсастыбаннай палаатата быыбар хаамыытын кэтээн көрүөҕэ.

Онно анаан өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн 1900-тэн тахса уопсастыбаннай кэтээн көрөөччү диэн талыллан, анал бэлэмнэниини ааспыт.

Уопсастыбаннай кэтээн көрүү киинэ диэн – төһө кырдьыктаахтык куоластыыры хонтуруоллуур, быыбарга туох эмэ сокуону кэһии баарын-суоҕун көрөр  былаһаакка.

“Кэтээн көрөөччүлэр ортолоругар быыбарга кыттар бары баартыйалар бэрэстэбиитэллэрэ, хандьыдааттар бэйэлэрэ, уопсастыбаннай кэтээн көрөөччүлэр уонна эспиэрдэр үлэлииллэр. Технологтар аһаҕастык үлэлииллэрэ – быыбар түмүгэ оруннаах, кырдьыктаах буолуутун бэлиэтэ. Олоххо ээл-дээл сыһыаннаспат, эппиэтинэстээх дьону бу кииҥҥэ  кэлэн, быыбар кырдьыктаахтык, легитимнэйдик барарын мэктиэһитэ буоларгытыгар ыҥырабын", – диэн, өрөспүүбүлүкэ Киин быыбардыыр хамыыһыйатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Иван Андросов бэлиэтээн этэр.

Ол тэҥэ өрөспүүбүлүкэ Уопсастыбаннай палаатата олохтоохтору гражданскай позицияҕытын көрдөрөн, анаммыт быыбардыыр учаастаккытыгар кэлэн, куоластыыргытыгар ыҥырар.

Быыбардыыр учаастакка уонна дьиэҕэ куоластыахха сөп

Быйылгы быыбарга онлайн куоластыыр кыах 32 эрэгийиэҥҥэ баар буолбут. Ол ханна диир буоллахха, Алтай, Карелия, Коми, Крым, Марий Эл, Чувашия өрөспүүбүлүкэлэригэр, Алтай, Перьм кыраайдарыгар, Архангельскай, Белгород, Владимир, Вологда, Калининград, Кострома, Курган, Липецкэй, Москуба, Мурманскай, Нижегородскай, Новгород, Новосибирскай, Псков, Ростов, Свердловскай, Смоленскай, Томскай, Челябинскай, Ярославскай уобаластарга уонна Ненец автономнай уокуругар.

Көрбүккүт курдук, Саха сирин быыбардааччылара ыраахтан (дистанционно) куоластыыр эрэгийиэннэр испииһэктэригэр киирбэтэх, онон олоҕурбут үгэһинэн, бэйэбит тиийэн куоластыыбыт. Быыбардыыр кэм, олохтоох бириэмэнэн, сарсыарда 8 чаастан киэһэ 20 чааска диэри.

Оттон доруобуйа туругунан, кыайан быыбардыыр учаастакка барбат дьону дьиэлэригэр куоластаталларын билэҕит.

Быыбар күннэригэр пропискалаах сиргитигэр суох буоллаххытына, балаҕан ыйын 14 күнүгэр диэри Судаарыстыбаннай өҥө порталын туһанан, туһааннаах сайабылыанньа суруйуохтаах этигит. Оччотугар баар, тиийбит сиргитигэр эһиэхэ табыгастаах быыбардыыр учаастагы талар кыах бэриллиэхтээҕэ. Ким эрдэ дьаһамматах – хойутаатаҕа. Онтон атыттар бука бары -- быыбарга!