Саха сирин бастыҥ механизаторын талыахтара

Бүтүн Арассыыйатааҕы «Бастыҥ механизатор» идэ маастарыстыбатыгар күрэхтэһии эрэгийиэннээҕи түһүмэҕэ буола турар.

Быйыл өрөспүүбүлүкэ чиэһин федеральнай таһымҥа көмүскүү барар иһин  үс үлэһит күрэхтэһэр эбит. СӨ «Сир мелиорациятын уонна тыа хаһаайыстыбатын уунан хааччыйыы управлениета» ГБУ үлэһитэ Александр Атласов, Хаҥалас улууһуттан «Хачыкаат» тыа хаһаайыстыбатын оҥорон таһаарар кэпэрэтиибиттэн Семен Татаринов уонна Дамир Дмитриев.

СӨ ТХМ миниистирин солбуйааччы Сахаяна Павлова күрэхтэһиини арыйарыгар механизатордар ортолоругар күрэх манна бастакытын ыытылларын бэлиэтээтэ. Былырыын маннык күрэхтэһии агрономнар ортолоругар ыытыллыбытын, дьон сэҥээриитин ылбытын иһитиннэрдэ. Онно даҕатан ыһыы иэнин 2030 сылга диэри 50-тан 70 тыһ. гааҕа таһаарар сорук турарын, 2025 сыл түмүгүнэн 58 тыһ. гаа буолбутун эттэ.

СӨ Ыччат дьыалаларыгар  уонна социальнай коммуникацияларга миниистирэ Петр Шамаев маннык күрэхтэһии өрөспүүбүлүкэ агро-бырамыысыланнай холбоһугун сайдыытыгар уонна ас-үөл өттүнэн куттал суох буолуутун хааччыйыыга төһүү суолталааҕын эттэ. “Кинилэр билиилэриттэн, үлэҕэ үөрүйэхтэриттэн, эппиэтинэстэриттэн салаа оҥорон таһаарыытын көдьүүһэ, бэлэмнэнэр бородууксуйа хаачыстыбата тутулуктаах. Маннык куонкурустар үлэһит маастарыстыбатын эрэ көрдөрбөттөр, уопут атастаһарга, аныгы технологиялары билсэргэ, идэлээх быһыытынан сайдарга көмөлөөхтөр. Чуо маннык тэрээһиннэргэ эдэр каадырдарга холобур буолар бастыҥ идэлээхтэр быһаарыллан уонна өйөнөн, салаа сайдыытыгар дьоһун кылааттарын киллэрэллэр”, – диир.

Күрэхтэһии икки түһүмэхтээх. Бастакы күҥҥэ кыттааччылар теорияны билиилэрин тургуттулар. Уопсайа 50 ыйытыкка хоруйдастылар. Ону таһынан тыа хаһаайыстыбатын аналыгар туттуллар тиэхиньикэтин көрүүгэ-истиигэ (техобслуживание) сыһыаннаах кейсин ыйытыктарыгар үлэлэстилэр.

Сүрүн тургутуу бүгүн, бэс ыйын 25 күнүгэр, Дьокуускайдааҕы тыа хаһаайыстыбатын техникумун базатыгар, практическай чааһыгар буола турар. Дьэ, бу манна көстүө дьиҥ сатабыл, идэҕэ интэриэс түмүгэ хайдаҕа. Түөрт көрүҥҥэ сыана туруо.

Икки күннээх күрэх түмүгүнэн Саха сирин бастыҥ механизатора талыллыа. Кыайыылаах Тамбов уобалаһыгар балаҕан ыйын 29 күнүттэн алтынньы 1 күнүгэр диэри ыытыллар Бүтүн Арассыыйатааҕы күрэххэ кыттыа.

Күрэх эспиэрдиир сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Михаил Черосов маннык күрэхтэр үөрэххэ туттарсыы хампаанньатын кэмигэр ыытыллаллара тоҕоостооҕун, этэргэ дылы, аграрнай салаа идэтигэр бэйэтэ реклама буолар диэн, үллэстэр.

Манна даҕатан эттэххэ, быйылгы үүнүү түмүгүнэн, өрөспүүбүлүкэ тыатын хаһаайыстыбата баалабайынан 14 тыһ. туонна туорахтаах култуураны хомуйар соруктаах. Бэс ыйын 21 күнүнээҕи туругунан 10 тыһ. 733 гааҕа ити култуура ыһыллыбыт этэ. Ити – ылыллыбыт былаан 87 бырыһыаныгар тэҥнэһэрэ, ол иһигэр: эбиэс – 7490 гааҕа, сэлиэһинэй – 1187 гааҕа, ньэһимиэн – 2010 гааҕа, кыстыыр оруос 45 гааҕа ыһыллыбыт.

Ону таһынан ити кэмҥэ сүөһү аһын култуурата 18 899 гааҕа ыһыллыбытын улуустар отчуоттаабыттар этэ. Ити – былаан 58 бырыһыаныгар тэҥнэһэр. Көрүҥнэринэн араарар буоллахха, итинтэн биир сыллааҕы – 6231 гаа, элбэх сыллаах, иннинээҕи сылларга ыһыллыбыта – 12 273 гаа. Оттон быйыл ыһыллыбыт элбэх сыллаах от билиҥҥитэ 394 гаа.

Иккис килиэп тэҥэ суолталаах хортуоппуй 5453 гааҕа оннун булбут, бу – сыллааҕы былаан 85 бырыһыаныгар тэҥнэһэр. Хортуоппуйу, баалабайынан, 76 тыһ. т ылар былааннаахтар.

Аһаҕас буорга үүнэр оҕуруот аһын ыһыы былаана 70 бырыһыан туолбут, ол эбэтэр 961 гааҕа ыһыллыбыт. Күһүн аһаҕас уонна сабыылаах буорга үүнэр оҕуруот аһын уопсайа 29,1 тыһ. т (баалабайынан) ыларга суоттаналлар.

ТХМ быйыл уопсайа тыа хаһаайыстыбатын култууратын 52,6 тыһ. гааҕа ыһарга суоттанар. Ити иһигэр: туораахтаах култуура – 12,4 тыһ. гаа, сүөһү аһын култуурата – 32,4 тыһ. гаа, хортуоппуй – 6,4 тыһ. гаа, аһаҕас буорга үүнэр оҕуруот аһын киэнэ – 1,4 тыһ. гаа.