Сөпкө сууттаһарга быһаарбыттар

Эмсэҕэлээбиттэр суукка үҥсүү түһэрбиттэр

Сылаас ардах кэнниттэн тэллэй дэлэччи үүнэрин кэриэтэ куораппытыгар шаурма атыылыыр туочука эбиллибитэ – баар суол. Күн бүгүн даҕаны, 2ГИС көрдөрөрүнэн, Дьокуускайга шаурма астаан эргинэр 85 филиал баар. Чэ, санитарнай ирдэбили тутуһар, хаачыстыбалаахтык астыыр эбит буоллуннар, киһи тугу утары этиэ эбитэй? Наадыйыы улахан буолан, эбиллэн эрдэхтэрэ.

Ону баара, кэмиттэн кэмигэр, бэл, судургу санитарнай быраабыланы да тутуспаттара иһиллимэхтиир. Шаурма сиэн баран, дьон сүһүрэр, балыыһаланар кыһалҕаланаллара хайдах да абардыбат буолар туһа суох. Холобур, бу күһүөрү сайын Курашов уулуссатыгар турар, элбэх дьон сөбүлээн атыылаһар «Донер14» шаурма киоскатыттан шаурма ылан сиэн, 9 киһи сүһүрбүтэ. Ол иһигэр 5 оҕо.

Шуарматтан эмсэҕэлээбит дьиэ кэргэн иллэрээ күн, балаҕан ыйын 16 күнүгэр Дьокуускай куорат суутугар бу киосканы үлэлэтэр урбаанньыты суукка биэрбит. Буруйдаах урбаанньыттан эмтэнэллэригэр көрсүбүт, чопчута, эмп ылбыт ороскуоттарын уонна доруобуйалара эмсэҕэлээбитин быһыытынан, моральнай хоромньуну төлүүрүн туруорсубуттар. Сөп ээ, таах хаалларар табыллыбат. Баҕар, сир тардынар буолуохтара.

Сайабылыанньаҕа суруллубутунан, кинилэр атырдьах ыйын 11 күнүгэр бу киоскаттар 5 порция шаурманы атыылаһан сиэбиттэр.
Ол түмүгэр бастаан утаа үс оҕо хотуолаан, хойуулара биллэ убаан, бырааска көрдөрбүттэр. Онтулара сүһүрбүттэрэ быһаарыллан, улаханнык ыарытыйан, биэс күн сытан эрэ эмтэнэргэ, сэниэ киллэринэргэ күһэллибиттэр.  Кинилэргэ оһоҕос инфекцията көстүбүтэ.

Санатан эттэххэ, быһылаан тахсыбытыгар чахчы бу киоска буруйдааҕа быһаарыллан, атырдьах ыйын 13 күнүттэн бу киоск үлэтин 90 сууккаҕа тохтотор туһунан Дьокуускай куорат суута быһаарыы ылыммыта. Ол аата, кинилэри РФ КоАП 6.6 ыстатыйатынан дьүүллээбиттэрэ.

Анал бэрэбиэркэ ыытыллан, СанПиНы 15 көрүҥүн куруубайдык кэспиттэрэ быһаарыллыбыта. Ити иһигэр маркировка диэн суоҕа, антисанитарнай усулуобуйаҕа астыыллара, уурар, харайар сирдэрэ ирдэбилгэ эппиэттээбэтэ, хонтуруол сурунаала диэн толоруллубата, эбиитин мэдиссиинискэй киниискэтэ суох, туох да анаалыһы толорботох дьон үлэлиирэ көстүбүтэ!

Лабораторнай чинчийии түмүгэ да биир оннук хобдох чахчылары арыйбыт. Ол курдук атыыга бэлэмнэммит астарыгар Proteus бактерия, кишечнэй палочка бактыарыйалара, золотистай стафилококк, элбэх кишечнай палочка баарын быһаарбыта. Ону таһынан мезофильнай аэробнай уонна
факультативно-анаэробнай микроорганизмнар нуоруманы таһынан элбэхтэрэ быһаарыллыбыта. Ол аата, бырастыы гыныҥ, астара фекальнай киртийиилээх диэн буолбута. Ол аата, дьоҕойон, илиилэрин да сууммакка астаан-биликтээн атыылыыллар эбит.  Миэстэтигэр тиийэн көрүү бу киоскаҕа технологическай дьайыыны куруубайдык кэһэллэрин, үлэлиир сирдэрэ олус кирдээҕин, сууйуу-сотуу көстүбэтин, былыр үйэтинээҕи кир-хох олохтоохтук иҥмитин көрдөрбүт. Итиннэ үлэһиттэр тус гигиеналарын тутуспаттарын, туттар тэриллэрэ сууйууну-сотууну барбатын эбэҕин. Эгэ, дезинфекцияҕа туттар суурадаһыннаахтар диэтэҕиҥ. Баар да буоллаҕына, сыыһа концентрацияны тутталлара быһаарыллыбыт.

Аны, саамай киһи кэлэйэрэ, сөҕөрө – бу киоск санитарнай ирдэбили куруубайдык кэһэрин аан бастакы эрэ түбэлтэтэ буолбатах эбит! 2026 сыл тохсунньутугар эмиэ быраабыланы толоостук тутуспаттара быһаарыллан, киоск үлэтин суут 90 күн тохтото сылдьыбыт. Бастакы сууттаныы кэнниттэн көннөрүнүөхтэрин, санитарнай ирдэбили тутуһар буолуохтарын сөбө. Ону баара хаһаайын кымаардаан да көрбөтөх чинчилээх.  

*Суут иккис түбэһиитэ буоларын учуоттаан, киоскалаах урбаанньыкка РФ УК 238 ыст. 1-кы чааһынан холуобунай дьыаланы көбүппүтэ.

Аны, шаурматтан сүһүрүү биирдэ эрэ бэлиэтэннэҕэ диэн уоскуйуоҕу, суут өссө икки атын шаурмичнай үлэтин 90 күҥҥэ тохтотор туһунан быһаарыы ылыммыта баар. Холобур, атырдьах ыйын 19 күнүгэр, куорат П. Алексеев уулуссатыгар турар «Донер и шаурма» киоска СанПиН 12 көрүҥ ирдэбилин толоостук кэспитэ быһаарыллан, үлэтэ тохтуу сылдьыбыт. Ол киоскаҕа атыыланар шаурматтан  атырдьах ыйын 7 күнүгэр  2005 уонна 2008 с.т. эдэр дьон сүһүрэн балыыһаҕа киирэн эмтэммиттэр.

Урбаанньыт баара эрэ административнай буруйу сүкпүтэ. Үс ый буолаат, хаттаан аһыллар түгэнигэр бу этиллибит алҕастарын аны хатылыа суоҕа диэн киһи хайдах эрэ эрэммэт. Буолаары буолан, бэл, сууттана да кэлэри наадалааҕынан аахпатах. Эмсэҕэлээччи да кыттыбатах.

Ылыллар да миэрэ сымнаһыар курдук: баара эрэ үс ый үлэлэрэ тохтуур. Санитарнай-эпидемиологчискай ирдэбили, СанПиН тутуспаттара көһүннэ да шаурмалыыр бырааптарын олоччу быһар  киһи, син кыһаллыа, ыраастык астыа эбиттэрэ дуу?