Сөпкө аһыыбыт

Үүт ас

Үүт – утуйуох иннинэ иһэр үчүгэй (эти-сиини уоскулаҥҥа тиэрдэн, утуйарга көмөлөһөр).

Иэдьэгэй – киэһэ сиир ордук (ыйааһын түһэриэн баҕарар дьон киэһээҥҥи аһылыгы солбуйуохтарын сөп).

Йогурт – аһылык кэнниттэн эбэтэр хааһыны кытта сиир үчүгэй (куртахха сымнаҕастык киирэр).

Сыр – киэһэ уонна утуйуох иннинэ сиэниллибэт, ууну уйгуурдар, ону ааһан уотар. Оттон сарсыарда сиэтэххэ, ис үллэр диэн кыһалҕаны билимиэххэ сөп.

Фрукта

Банан – кураанах куртахха сиэниллибэт. Онон сарсыардааҥҥы аһылык кэнниттэн сииргэ барсар.

Дьаабылака – сарсыарда сиир ордук. Куртах ас буһарар үлэтин саҕалыылырыгар көмөлөһөр, оттон хаҕын састаабыгар баар пектин күнүс буһарыллар.

Цитрус – кураанах куртахха сиэниллибэт (куртаҕы хаарыйыан, гастрикка тиэрдиэн сөп). Онон күнүстүүр аһылыкка сиир ордук.

Гарнир

Рис – эбиэккэ барсар, киэһэ сиэтэххэ, куртахха уһуннук буһар, уонна уойууга тиэрдэр).

Овсянка – сарсыарда сиир туһалаах (бытаан углевод күнү быһа сэниэлээх сылдьарга көмөлөһөр).

Мохоруон – эбиэккэ ордук барсар ас. Мохоруон барыта уотар ас диэн сыыһа өйдөбүл. Сөптөөх суорду эти кытта буолбакка, оҕуруот аһын кытта сиэтэххэ, уойбат эбиккин.

Гречка – эмиэ эбиэккэ барсар.

Минньигэс

Эриэхэ – сарсыарда эбэтэр эбиэт иннигэр сиэххэ сөп (киэһэ куртахха ыараханнык дьайар, ыйааһын даҕаны эбиэн сөп).

Хара сакалаат – күнүс сиир ордук, сэниэ биэрэр. Киэһэ сиэтэххэ, утуйар ууну уйгуурдар.

Саахар –  дьон үксэ минньигэһи киэһэ сиир үгэстээх. Ол эрээри сөпкө аһааһын быраабыларытынан минньигэһи күн бастакы аҥаарыгар сиир сөп. Саахар киһини уһугуннарар, оттон калорийдар күн устата энергия буолан тахсаллар.

Оҕуруот аһа

Хортуоппуй – атын оҕуруот аһыттан ордук калорийдааҕынан күн бастакы аҥаарыгар сиир ордук.

Кабачок – киэһээҥҥи аһылыкка барсар. Клетчатканан баай буолан, аччыктыыр туһунан санааны киэр кыйдыыр. Ону ааһын ииктэтэр буолан, сарсыарда дарбайан турартан быыһыыр.

Помидор – щавелевай кислотанан баай, онон киэһэ сииргэ барсыбат. Эбиэккэ сииргэ кыһаллыҥ.

Эт – куртахха 5 чаастан ордук буһарыран эбиэккэ сиир ордук.

Балык – хаһан баҕар сиэххэ сөп.

Сымыыт – сарсыарда сиир үчүгэй.