Сүбүөкүлэни хайдах харайабыт?
Бэлэмниибит
Сүбүөкүлэбитин үчүгэйдик сыымайдыыбыт. Хаһаанарга хайдыбатах, кытаанах, онон-манан илийэн тахсыбатах, түүнүгэ суох, кубус-кураанах астарын талан ылабыт.
Сэбирдэҕин быһа баттыыбыт. Сэбирдэҕин хайдах туһаҕа таһаарар туһунан манна ааҕыаххытын сөп. Сэбирдэҕин быһарбытыгар 2-3 см курдук төрдүн аһыгар хаалларар ордук, олоччу быһан ылыллыбат. Аны туран, итинтэн уһуну хааллардахпытына, аһын уутун оборон ылыан сөп.
Сууйумаҥ. Сүбүөкүлэ илийдэҕинэ түргэнник сытыйар. Куурдан баран тэбээн кэбиһэр ордук. Эбэтэр сыстыбыт буорун ыраастыырга суокканан, тирээпкэнэн сотуохха сөп. Сииктээх буоллаҕына, үчүгэйдик куурдуохха наада.
Куурдабыт. Үрүт үрдүгэр буолбакка, тэниччи сытыаран хараҥа сиргэ куурдар ордук. Куурдар сирбитигэр салгын температурата 10-15 кыраадыстан түһүө суохтаах. Сүбүөкүлэ 5-7 күн куурар, оччоҕо хаҕа халыҥыыр, кыра хайыта ыстаныылара “оһоллор”.
Ханна харайабыт
Боппуолдьаҕа, умуһахха – саамай табыгастаах харайыы. Салгын температуратын 0-2 кыраадыска тутан турар, салгын сиигэ 85-90 % буолар. Хайаан да салгын оонньуохтаах.
Сүбүөкүлэни дьааһыкка угабыт. Мас, пластик дьааһыктар, корзиналар барсаллар, салгын оонньууругар хайаҕастаах буолуохтаахтар.
Дьааһыгы муостаҕа ууран кэбиһимэҥ – сир сиигин тардар. Сиртэн арыый үөһэ ууруллуохтаах. Истиэнэҕэ сыһыарымаҥ – конденсат үөскүүр.
Кумах, мас көөбүлэ, торф, күл, туус кутан ууруохха эмиэ сөп. Маннык гыннахха сиигин тардар, сытыппат.
Лайфхак: Кууллаах хортуоппуй үрдүгэр сүбүөкүлэни кутан хаһааннахха, туох да буолбакка кыстыыр. Хортуоппуй сииги таһаарар, сүбүөкүлэ ону оборор – инньэ гынан иккиэн өр хараллаллар.
Өссө биир лайфхак: туой буору убаҕас гына мэһийэн, сүбүөкүлэни онно умньаан ылаллар. Хатаран баран дьааһыктарга уган хаһааналлар. Бадараан хахтаах сүбүөкүлэ сытыйбат уонна микробтар өтөн киирбэттэр.
Кыбартыыраҕа (сылаас балкоҥҥа, кладовкаҕа) хаһаанарга салгын температуратын тутуһуохтаахпыт. Балкоҥҥа уурар буоллахпытына күн көрүө суохтаах, суорҕаҥҥа суулуохха сөп. Кыбартыыра иһигэр уурунаргытыгар кумаҕынан, мас көөбүлүнэн, луук хаҕынан саба кутуохха сөп. Батареяттан ыраах уурабыт.
Холодильникка оҕуруот аһын харайар дьааһыкка 1-2 ый туох да буолбат. Пакетын хам баайбакка, хайаҕастыахтаахпыт. Дьаабылыканы уонна грушаны кытта ыалластаҕына, бу фрукталар таһаарар гаастарыгар сүбүөкүлэ түргэнник сытыйар.
Морозильникка, ларьга буһаран баран тоҥоруу – саамай табыгастаах ньыма. Хаһан баҕарар бэлэм сүбүөкүлэни хостоон ириэрэн сиэхпитин сөп. Маннык 8-10 ый туох да буолбакка хараллар. Сиикэйдии тоҥордоххо ирэригэр ньамах буолар, ол иһин буһарар ордук.
Буһарарга саамай үчүгэй лайфхак: фольгаҕа суулаан,духуопкаҕа уган буһарыы. Фольгатын ылбакка сойутан баран тоҥорон кэбиһиэххэ сөп.