07.09.2026 | 10:00 | Просмотров: 364

Өттүүкэптэр хаан-уруу аймах көрүстүлэр

Айылҕабыт барахсан көмүс өҥүнэн симэнэр кэмигэр төрүт өбүгэлэрбит ыйаахтарынан көлүөнэ ситимин салҕыыр алгыстаах күн биир хаан сүүрэр Өттүүкэптэр хаан-уруу аймахха тосхойдо.
Өттүүкэптэр хаан-уруу аймах көрүстүлэр
Ааптар: Вера Канаева, Таатта
Хаартыска: Ааптар тиксэриитэ
Бөлөххө киир

Үлэттэн дьоллонор аналлаах

Көхтөөх сэргэх дьоннордоох,

Кыайыы-көтөл кынаттаах

Элэккэй эйэҕэс ыччаттаах

Бу – мин дойдум Тыараһа,

Кыйы эбэм туоната!

Таатта эбэм сүнньүгэр

Талааннара арыллан,

Улуу дьоммут сыдьааннара

Утумнууллар удьуору.

Бу – мин дойдум Тыараһа,

Кыйы эбэм кылаана!  

 

(Солко Туналы Баһылай кыыһа «Тыараһа...» хоһоонуттан)

 

 

Бу бэлиэ күҥҥэ түгэх өбүгэбит Өттүүкэптэр халыҥ аймаҕы ууһатааччы, тэнитээччи Болдьой Уйбаантан саҕаламмыт удьуору салҕааччылар өбүгэбит  ааспыт олоҕун, бүгүҥҥүнү, кэлэри түстүү, билсэ, кэпсэтэ муһуннубут.

Түгэх өбүгэбит Болдьой Уйбаан үс уоланы – Өттүк Дьөгүөрү, Куобахтыыр Наһаары (Турниннар), Моһуоктары (Ноеноховтар) орто дойдуга, талыы-талба Тааттабыт биир кырдьаҕас Тыараһатыгар төлкөлөрүн түстээн, дойдуларын киэҥ сурахтаппыта, халыҥ удьуору тэниппитэ. Бүгүҥҥү үөрүүлээх күҥҥэ халыҥ аймах эдьиийдээтэр эдьиийэ Екатерина Алексеева алгыс тылынан, Больдой Уйбаан Платон, Василий-Чохочу, Данил, Семен (Константин), Анастасия, Екатерина, Евдокия диэн оҕолоруттан силис тардыбыт сыдьааннарын көрсүһүүтэ саҕаланна. Түгэх өбүгэбит Болдьой Уйбаан улахан уола Өттүк Дьөгүөр иккис уола Баһылай Өттүүкэп-Чохочу улахан уола Алексей, кыыһа Акулина, орто уол Кууһума, кыра уол Дьаакып уонна Болдьой Уйбаан төрдүс уола Семен (Константин) улахан уола Илларион сыдьааннара Өртүүкэптэр ыҥырыллан тахсан, биир киһи тэнийиитин көрдөрдүлэр.

Үөрүүлээх тэрээһиҥҥэ төрүт сирбит Тыараһа ааттыын кэрэ дойду буоларын өбүгэбит олоҕо, төрөөбүт алааһын тыына, күүһэ бигэргэтэрин ахтан аастыбыт. Ол курдук биир хаан аймах Барыҥанан, Абааһылааҕынан, Кыымдыйанан сайылыктанан, Кыйы күөлүн үрдүнэн, ыарахан кэмнэргэ сарын-сарыннарыттан өйөһөн, үлэҕэ-үөрэххэ тардыһан, бары бииргэ тутуһан олорбуттара.

Инникини түстээн уруу-аймах дьону түмэргэ ытык дьоммут Ульяна Гаврильевна Эртюкова, Федора Алексеевна Колесова, педагогическай үлэ бэтэрээн Семен Яковлевич Эртюков, Таатта улууһун райисполкомун солбуйааччы бэрэссэдээтэлэ, САССР миниистирдэрин сэбиэтин үлэһитэ, Былатыан Ойуунускай туһунан бастакы кинигэ-альбом ааптара Гаврил Алексеевич Эртюков сэбиэскэй партийнай үлэһит буоланнар, биир модьу тиити ойуулаан, ыраах 1965 сыллаахха Чөркөөххө мустан оҥорбуттара. Кэлин, 1983 сыллаахха (5/IV), Дьокуускайга Федора Алексеевна салалталаах Дария Васильевна Попова уонна Мария Семеновна Ларионова биир альбомҥа тиспиттэрэ.

Билиһиннэрэр эҕэрдэ тыллары Екатерина Алексеева, Надежда Эртюкова, Татьяна Степанова, Роза Ефремова, Мария Сивцева, Анатолий Легусин, Лариса Аввакумова, Екатерина Оленова, Василий Николаев, Надежда Климовская, Надежда Кулаковская, Дмитрий Аввакумов, Анна Кондакова уо.д.а эттилэр. Көрсүһүүнү ис хоһоонноон, уруһуйга уонна тэттик оонньууларга куонкурустар ыытылыннылар, ырыанан эҕэрдэлэр ылланнылар.

Бу курдук ытык Таатта дьоһун дьонноох Тыараһатыттан төрүттээх Өттүүкэптэр хаан-уруу аймах көрсүһүүлэрэ олус долгутуулаахтык ааста. Бары да эдэр көлүөнэ тэрийээччилэрбитигэр махтана, түмсүүттэн астына, ис сүрэхтэн дуоһуйа кэпсэтэн, инникитин даҕаны бука бары сиэттиспитинэн сылдьан, өбүгэбит кэс тылын толоро, үйэлэргэ бииргэ буолуохпут диэн тарҕастыбыт.

 

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Педиатр Варвара Борисова: “Оҕону тэпилииссэҕэ курдук аһара бүөбэйдээн улаатыннарымаҥ”
Дьон | 08.10.2026 | 11:58
Педиатр Варвара Борисова: “Оҕону тэпилииссэҕэ курдук аһара бүөбэйдээн улаатыннарымаҥ”
Дьокуускай куораттааҕы медицина киинигэр Үөрэхтээһин тэрилтэлэригэр сокуоннай саастарын ситэ илик оҕолорго аналлаах медицинскэй көмөнү тэрийэр салаа үлэтин сүрүннүүр педиатр бырааһа Варвара Леонидовна  Борисованы кытта кэпсэттибит.
Аныгы кэм худуоһунньуга Туйаара Стручкова-Хоноёхова: «Сорох уобарас түүлбэр киирэр...»
Дьон | 09.10.2026 | 14:30
Аныгы кэм худуоһунньуга Туйаара Стручкова-Хоноёхова: «Сорох уобарас түүлбэр киирэр...»
Кини айбыт уобарастара субу тиллэн, хамсаан, саҥаран-иҥэрэн барыах курдуктар. Олоҥхоҕо, саха мифологиятыгар олоҕурбут хартыыналара сүрэҕи-быары ортотунан киирэннэр, искэр сырдык кыымы саҕаллар. Оттон киэҥ сэҥээриини ылбыт «Дьол кыната» үрдүккэ көтүтэр.
Ама, маннык буолуон сөп дуо?
Сонуннар | 09.10.2026 | 19:00
Ама, маннык буолуон сөп дуо?
Киһи ылына, итэҕэйэ охсубат чахчыта, доҕоор!
Үлэлээбэтэх киһи биэнсийэҕэ хайдах тахсарый?
Сонуннар | 08.10.2026 | 16:00
Үлэлээбэтэх киһи биэнсийэҕэ хайдах тахсарый?
Үбү сөпкө туһаныыга сатабыл эрэгийиэннээҕи киинин исписэлиистэрин кытта туһалаах матырыйаалы бэлэмнээтибит.