20.08.2026 | 08:30 | Просмотров: 98

Үөрэх дьыла чугаһаата. Спортивнай секцияны хайдах таба тайанабыт?

Саҥа үөрэх дьылыгар төрөппүттэр, үгэс курдук, оскуолаҕа бэлэмнэнии таһынан, оҕолоругар эбии дьарык булар туһунан толкуйга түһэллэр.
Үөрэх дьыла чугаһаата. Спортивнай секцияны хайдах таба тайанабыт?
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

Оҕо эт-хаан өттүнэн сайдыытыгар хаһан баҕарар болҕомто ууруллуохтаах. Ордук куорат усулуобуйатыгар олорор оҕоҕо эбии хамсаныылаах, эти-хааны эрчийэр спортивнай дьарык баар буолара сатанар. Спортивнай секция доруобуйаны тупсарарын таһынан үөрэх хаачыстыбатыгар кытта төһүү буолар, оҕо үөрэххэ ылар ноҕоруускатын чэпчэкитик аһарынан иһэригэр улаханнык көмөлөһөр диэн СӨ Уопсастыбаннай доруобуйа киинин специалистара кэпсээтилэр.

Спорт хайысхалаах куруһуогу таларбытыгар туохха болҕомтобутун ууруохтаахпытый?

  1. Оҕоҕут уопсай туругар болҕомто ууруохтааххыт. Секцияҕа суруттарыаххыт иннинэ хайаан да педиатрга көрдөрүнүөхтээххит. Быраас оҕоҕо ханнык спорт көрүҥэ көҥүллэнэрин, ханнык сэрэхтээҕин быһаарарга көмөлөһөр. Сорох олохсуйбут ыарыылаах дьоҥҥо спорт кэккэ көрүҥнэрэ барсыбат буолуохтарын сөп – ону барытын быраас быһаарар. Ол эрэн ЛФК, харбааһын уонна чэпчэки атлетика үгүстэргэ барсар.
  2. Оҕоҕут түс интэриэһин уонна майгытын ырытан көрүҥ. Көхтөөх, өрө тыгыалыы сылдьар энергиялаах оҕолорго хамаанданан оонньуулар барсаллар (футбол, волейбол, баскетбол), биир сиргэ олорон эрэ ону-маны гыныан баҕарар оҕолорго – гимнастика, саахымат, тустуу. Кыбыстанньаҥ оҕоҕо тус бэйэтин кытта үлэлэһэр дьарыктар наадалар.
  3. Суруттарар эбии дьарыккыт турар сирин, эрэсиимин үөрэтиҥ. Тэйиччи сиргэ турар дьарыкка оҕо айаныгар сылайыан сөп. Оскуола уонна дьиэ таһыгар баар куруһуоктар ордук табыгастаах буолаллар.
  4. Тренер квалификациятын көрүҥ. Тренердиин сирэй көрсөн кэпсэтэн көрүҥ, төһө уопуттааҕын уонна оҕолору кытта хайдах үлэлэһэрин анаалыстааҥ. Үчүгэй специалист спорт көрүҥүн техникатыгар эрэ буолбакка, уопсай иитиигэ, оҕо дьиссипилиинэтин, хараактырын тупсарыыга кыһаллар.

Биһиги өрөспүүбүлүкэбитигэр олус элбэх спортивнай секциялар үлэлииллэр. Статистика көрдөрөрүнэн, оҕолор ордук талаллар:

  • Харбааһын. Оҕо хамсанар аппаратын бөҕөргөтөр, иммунитеты күүһүрдэр. Биһиги тыйыс услуобуйабытыгар бассейнҥа сылдьыы олус туһалаах.
  •  Биирдиилээн күрэстэһии көрүҥнэрэ (көҥүл тустуу, бокс, дзюдо) – күүһү-уоҕу, тулуурдаах буолууну, хараактыры иитэр.
  • Кыһыҥҥы спорт көрүҥнэрэ (хайыһар, хаҥкы) – эти-сиини чэбдигирдэ сылдьарга наһаа барсаллар.
  • Хамаанданан оонньуулар – кэлэктиипкэ тапсарга, быһаарыныыны түргэнник ылынарга үөрэтэллэр.

Оҕо хас сааһыттан спорка сыстыахтааҕый?

- Спорду киллэрэргэ саамай барсар – 6-8 саас. Ол эрэн сорох көрүҥнэргэ (гимнастика, сөтүө, фигурнай хаҥкылааһын) 4–5 саастарыттан ылаллар.

Спортивнай дьарыктары үөрэх дьылын инниттэн саҕалыын тоҕоостоох. Оччоҕо оҕо эрэсиимигэр түргэнник киирэр.

Төрөппүттэргэ сүбэ:

  • Күһэйэн туран спорка биэримэҥ, оҕоҕут үйэтин тухары спорду абааһы көрөн кэбиһиэн сөп;
  • Бастаан утаа дьарыктарга бииргэ сылдьыҥ, оҕоҕутугар өйөбүл буола таарыйа, дьарыктар хайдах быһыылаахтык ааһалларын көрүҥ-истиҥ;
  • Сөпкө уонна кэмигэр аһыырын, күннээҕи эрэһиимин тутуһарын хонтуруоллааҥ – маны сатаан сааһылаабатахха ханнык да дьарык туһалаабат.

СӨ Уопсастыбаннай доруобуйа киинэ оҕолоргутугар спортивнай секциялары таба тайанаргытыгар ыҥырар. Спортивнай дьарык – чэгиэн буолуу бигэ тирэҕэ, оҕо сайдарыгар төрөппүт саамай улахан кылаата.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

"БИЗОННАР АҔАЛАРА" эбэтэр "БИЗОН СЭМЭН"
Дьон | 09.09.2026 | 11:00
"БИЗОННАР АҔАЛАРА" эбэтэр "БИЗОН СЭМЭН"
Быйыл “Уус Буотама” ойуур бизоннарын питомнига 20 сылын туолар. Ол сыллар устата питомнигы иилээн-саҕалаан үлэлэппит киһинэн Семен Семенович Егоров буолар.
ОҔО ИДЭТИН СӨПКӨ ТАЛАРЫН ТУҺУГАР. Профориентолог – Арассыыйаҕа сэдэх идэ
Дьон | 11.09.2026 | 08:30
ОҔО ИДЭТИН СӨПКӨ ТАЛАРЫН ТУҺУГАР. Профориентолог – Арассыыйаҕа сэдэх идэ
Урут оҕо идэтин талара судургу этэ. Этэргэ дылы, быраас эбэтэр учуутал буолуон баҕарара... Билиҥҥи үйэҕэ идэ арааһа олус элбэх.
Дмитрий Михайлов: «Дьокуускай куоракка «Бермудский треугольник» курдук баар...»
Дьон | 10.09.2026 | 08:30
Дмитрий Михайлов: «Дьокуускай куоракка «Бермудский треугольник» курдук баар...»
«Киин куорат» бүгүҥҥү ыалдьыта – Саха сирин дьулаан түбэлтэлэрин, куорат абааһылаах сирдэрин ааҕа билэр, мунньар, түмэр суруналыыс, суруйааччы, блогер, гид Дмитрий Михайлов.
Нэдиэлэтээҕи гороскоп
Сонуннар | 14.09.2026 | 09:00
Нэдиэлэтээҕи гороскоп
Балаҕан ыйын 14-20 күннэрэ