Помидор ыһарга бэлэмҥит дуо?
Онон бу күннэргэ оҕуруотчуттар быйыл ыһарга былаанныыр суортарын сиэмэлэрин атыылаһаллар, характеристикаларын үөрэтэллэр. Маныаха, холобур, маҕаһыынтан атыылаһар сиэмэ хаатыгар болҕомто уурар наада.
Ол курдук, «F1» диэн суруктаах буоллаҕына – гибрид, оттон «сорт» диэн суруктаахтан бэйэ сиэмэтин ылан, эһиил эмиэ ыһыахха сөп. Аны биир түгэн – «индетерминант» диэн үрдүк, икки-үс миэтэрэҕэ тиийэ үрдүк уктаах сорт, «детерминант» – намыһах уктаах. Ол эбэтэр уһун уктаах сортары баайыахха, намыһах сиргэ үүннэриэххэ наада, онуоха табыгастаах сирдээх, усулуобуйалаах буолуохтааххын. Оттон намыһах сортары баайар, бүрүйэр арыый судургу. Биллэн турар, «F1» диэн суруктаах үүнээйиттэн сиэмэ ылыллыбат. Аны туран, гипоаллергеннай, диетическай диэн сортар бааллар. Олорго саһархай уонна маҥан өҥнөөхтөр киирсэллэр. Ити помидордары ордук оҕо аймах сөбүлээн сиир. Аны туран, Кытай учуонайдара попкорн сыттаах помидору айбыттар. Бука, оҕо аймах маны эмиэ сөбүлүө эбитэ буолуо.
Помидор ситэр болдьоҕунан эмиэ уратылаһар. Ол курдук, 120-ҕэ тиийэ хонуктаах сортары кулун тутар маҥнайгы дэкээдэтигэр ыһыллар, оттон 60-80 хонуктаах эрдэ ситээччилэри – кулун тутар иккис аҥаарыттан саҕалаан. Маныаха помидору муус устар ыйга диэри ыспатахха, сайын үтүөтүгэр үүнүүнү ылымыахха сөбүн өйдүүр наада.
Биллэн турар, кулун тутарга күн өссө даҕаны кылгас, оттон үүнээйигэ 10 чаастан итэҕэһэ суох күн сырдыга наада. Онон, аһара эрдэ ыстахха, угун уһатан кэбиһэр, иинэҕэс үүнээйини ылар куттал баар. Арассаада уһун-синньигэс, хачаайы буолбатын туһугар, соҕурууҥҥу, элбэх күннээх түннүккэ тутуохха эбэтэр анал лаампа анныгар үүннэриэххэ наада. Уопуттаах оҕуруотчуттар 30 ваттан үрдүк кыамталаах уонна кыһыл өҥнөөх лаампаны сүбэлииллэр.
Сиэмэҕин эмтиэҥ – доруобай үүнээйини ылыаҥ
Ханнык баҕар үүнээйи сиэмэтин олордуох иннинэ эмтиир наада. Оччоҕо ыарыыга ылларымтыата аччыыр уонна түргэнник тыллар. Сорохтор анал уоҕурдууга, эмкэ, марганцовкаҕа, о.д.а. сытыаран ыраастыыллар. Чэпчэки сыаналаах уонна көдьүүстээх ньыманан водород перекиһин ааттыахха сөп. Ону баата диискэтигэр кутан баран 20 мүнүүтэ тутуллар уонна ыраас уунан сайҕаныллар.
Арассаада буора
Маҕаһыыҥҥа атыыланар универсальнай буор, кэлиҥҥи кэмҥэ Агробалт буор, туорпа таблетка даҕаны барсар. Ол эрээри маҕаһыыҥҥа атыыланар курдук сымнаҕас, көпсөркөй, эбиитин арассаадаҕа туһалаах буору киһи бэйэтэ оҥоруон эмиэ сөп:
10 л оҕуруот буора;
1 л перегной;
3 л туорпа;
1 л агроперлит;
1 л вермикулит;
1 л кумах.
Булкуйан баран, фитоспориннаах глиокладин кутан, арассаадабыт ыарыыны утарылаһар усулуобуйатын тэрийэбит:
* 1 ост. нь. фитоспорин
* 1 таблетка глиокладин
* 1 л уу