Оскуолаҕа саҥа дуоһунастары киллэрэллэр
Бу туһунан «Саха» ГТРК «Актуальное интервью» биэриигэ СӨ үөрэххэ уонна билимҥэ миниистирин солбуйааччы Нюргун Павлов иһитиннэрбит.
2021 сылтан саҕаламмыт дойду үөрэҕириитин кэлим тиһигин оҥоруу түһүмэхтэринэн ыытылла турар. Ол курдук, кылаас салайааччытыгар, кураторга эбии төлөбүрдэр олохтоммуттара.
Бу сайын маннааҕы үөрэх министиэристибэтигэр РФ таһымнаах министиэристибэтэ рекомендация быһыытынан модельнай штатнай расписаниелары, нормативтары ыыппыт эбит. Миниистири бастакы солбуйааччы эппитинэн, олор типовойдуҥулар уонна сүбэ (рекомендация) бэрээдэгинэн бэриллибиттэр.
Ол быһыытынан, олохтоох министиэристибэ үөрэх тэрилтэлэрин уонна муниципалитеттары кытта ыкса үлэлэһэн, кинилэр уратыларын, санааларын учуоттаан, штатнай расписаниеҕа киириэхтээх ханнык дуоһунастар баар буолуохтарын сөбүн тиэрдибитин бэлиэтиир. Хас биирдии муниципалитекка анал хамыыһыйа тэриллибит.
Бу үлэ түмүгэр, холобур: быһа холуйан оҥоһуллубут штат расписаниетыгар хас 10 педагог, учуутал аайы биир методист штата көрүллэр гына былааннаммыт.
Бу методист хас биирдии учуутал педагогикаҕа кэмпитиэнсийэтэ идэлээх быһыытынан сайдан иһэригэр үлэлэһиэхтээх. Хас педагог аайы туһунан үөрэҕирии маршрутун оҥоруохтаах эбит.
Маннык үлэ барара наадатын министиэристибэ сөптөөҕүнэн ааҕар.
Саҥардыллыбыт стандарка олоҕуран, «Основы безопасности жизнедеятельности» предмет оннугар «Основы безопасности защиты Родины» киирбитэ.
Министиэристибэ, үөрэх төһө чаастаах буоларыттан тутулуга суох, бу предмеккэ учуутал дуоһунаһын олохтуурга сүбэлиир.
Н. Павлов быһаарарынан, 10 муниципалитет 2000 сс. саҕалаан штат расписаниетыгар сөп түбэһиннэрии үлэтин бэлиэр саҕалаабыт. Ол курдук, Бүлүү, Үөһээ Бүлүү, Аллараа Халыма, Ленскэй уонна да атын оройуоннар бэриллибит рекомендацияҕа олоҕуран, саҥа дуоһунастары олохтуурга бэлэмнэр үһү.
Биэрии ыалдьыта үөрэх тэрилтэлэрин үбүлээһинигэр сүрүннээн улахан уларыйыы суоҕун, үөрэнэр оҕо ахсааныттан тутулуктанарын этэр.
Онуоха аҕыйах оҕолоох (малокомплектнай) оскуолалар өрөспүүбүлүкэ сокуонунан уонна дойду таһымыгар көмүскэллээхтэрин бэлиэтиир. Ол гынан баран... Сорох муниципалитеттарга үөрэнээччи ахсаана биллэ (резко) аҕыйыыр. Итинник балаһыанньалаах муниципалитеттар штат расписаниетыгар сөп түбэһэр гына дьаһанарга күһэллиэхтэрэ.
Чопчу ол ханнык муниципалитекка, нэһилиэккэ буолуохтааҕа этиллибэтэ. Тустаахтар билэн олордохторо буолуо?
Арай маннык чахчы бэриллибит: Күн бүгүн киэҥ сиринэн тайыыр өрөспүүбүлүкэбитигэр 627 үөрэх тэрилтэтэ баарыттан 260-на аҕыйах оҕолоох (малокомплектнай). Ол иһигэр 6 көс оскуола киирэ сылдьар.
Аахпыккыт, сорохтор көрбүккүт курдук, дойду таһымнаах министиэристибэттэн саҕалаан, бэйэбит киэммитигэр тиийэ хайалара да булгуччу маннык гынаҕыт диэн күүһүнэн модьуйар, дьаһайар тыллары эппэттэр.