ОРВИ-нан ыалдьыы икки төгүл элбээбит
Тумуулаан, тымныйан быраастарга 7200 киһи тиийбит, ол иһигэр 61 % оҕолор. Ыалдьыбыт дьону чинчийии түмүгэр 74 % риновирус буолара быһаарыллыбыт.
Дьаҥ тарҕаныыта халлаан тымныйбытынан уонна оҕо тэрилтэлэрэ үлэлэрин саҕалаабыттарынан, дьон уоппускаттан үлэтигэр тахсыбытынан үрдүүр диэн исписэлиистэр иһитиннэрэллэр.
Вакцина – соҕотох харыстанар ньыма
Грипп көннөрү күүскэ киирэр тумуу буолбатах. Бу ОРВИ бииһин ууһа, үксүн ыараханнык ааһар уонна содуллаах буолар: сэбиргэхтэтии, менингит, отит, энцефалит. Ол иһин быһыыны туруортарыыны грипптэн харыстанар саамай эрэллээх ньыманан ааҕаллар.
Вакцинаҕа баар вирустар штаммнара сыл аайы саҥардыллаллар. Билигин туттуллар вакцина барыта “инактированнай" диэн буолар, ол аата тыыннаах вируһа суох, киһи быһыыны ылан баран ыарыыга сыстыбат.
Профилактическай быһыылар национальнай халандаардарыгар грипп вакцинатын бастакынан ылааччылар испииһэктэригэр 1-11 кылаас үөрэнээччилэрэ, устудьуоннар, үлэлии сылдьар дьон, оҕо күүтэр дьахталлар (иккис триместртэн саҕалаан), байыаннай сулууспалаахтар, 60-нарын ааспыт аҕам саастаахтар, араас олохсуйбут ыарыылаах дьон киирэллэр.
Быһыыны билигин поликлиникаларга, оҕо уһуйааннарыгар, оскуолаларга медкабинеттарга ылыахха сөп.
Вакцинаны туруортарар саамай табыгастаах кэм – балаҕан ыйа-сэтинньи ыйдар, вируснай ыарыылар киэҥник тарҕана иликтэринэ ылар ордук.
ОРВИ-тан, ГРИПП-тан харыстанар ньымалар:
- Илиигитин мыылалаах уунан сууна сылдьыҥ, антисептиктарынан туттуҥ;
- Респираторнай гигиенаны туттуҥ – сөтөллөргүтүгэр, ытырдаргытыгар платоктаах буолуҥ. Платок биирдэ эрэ туттуллар;
- Ыарыы сибикитин эрдэ билиҥ – бэйэҕит эмтэнэ сатаабакка, бырааска тиийиҥ эбэтэр дьиэҕитигэр ыҥырыҥ.
Үс сүрүн быраабыла:
- Салгылатыы. Хоскут, дьиэҕит салгынын элбэхтэ хамсатыҥ, салгылатыҥ.
- Элбэх дьон тоҕуоруһар сиригэр өр сылдьымаҥ.
- Сэрэтии үлэтин сыллата ыытыҥ – вакцинаны туруортарыҥ.
Маны тэҥэ утуйар уугутун ханан туруҥ, иҥэмтиэлээхтик аһыы сылдьыҥ, хамсаныҥ-имсэниҥ – бу барыта иммунитет үлэтин тупсарар диэн СӨ Доруобуйа харыстабылын министиэристибэтэ иһитиннэрэр. Ыалдьан эрэр оҕону уһуйааҥҥа, оскуолаҕа илдьимэҥ.
Вакцинация ОРВИ бары арааһыттан харыстаабат эрээри, үгүс вирустаах ыарыы чэпчэкитик ааһарыгар төһүү буолар.