Оһол кэнниттэн сөптөөх болҕомто

Тиэхиньикэ диэн буолла да, массыына эрэ курдук өйдөбүл киһи өйүгэр охсулла түһэр дии? Оттон доруобуйа туругун бэрэбиэркэлэтэр буоллахпытына, медицина араас тиэхиньикэтин сөҕө-махтайа көрөрбүт мэлдьэх буолбатах.
Ыраах улууска олорор чугас киһим көрдөһүүтүнэн оһол кэнниттэн ыарыһахха көмөлөөх буолар медицина табаардарын лааппыларынан балачча сылдьан баран, куорат ортотугар турар атыы-эргиэн дьиэтигэр таба тайанным. Кинилэр доруобуйаларынан хааччахтаах дьоннуун ыкса ситимнээхтик үлэлииллэрэ, сүбэ-ама биэрииттэн саҕалаан практическай көмөнү оҥоруулара киһи болҕомтотун тардыан тардар.

Бу эйгэттэн ыраах киһи буоларбынан, киирэн бараммын бэрт уһуннук “үөрэтэ” сырыттым. Араас кыһалҕалаах дьон кэлэн ыйытар боппуруостарыгар исписэлиистэр сиһилии хоруйдаан иһэллэр.

Мин иннибэр остуол саҕа кыра уҥуохтаах эрээри, лаппа саастаах киһини дьоно арыаллаан киирэннэр, бэйэтигэр сөптөөх тиэхиньикэҕэ олордон мээрэйдииллэр. Биир муннукка видеосибээһинэн консультация биэрэр исписэлиис баар. Атын үлэһит бэйэм курдук араас корсеттары, атахха, илиигэ аналлаах табаардары ыйыталаһар дьоҥҥо быһаарар. Ким эрэ ылбыт малын төлөһөр. Биир тылынан эттэххэ,  биир даҕаны бокуойдаах киһи суох. Бу барыта кыһалҕалаах, ыксаабыт дьоҥҥо сүрдээх улахан көмө, билии, ону таһынан доруобуйа чөл туруктаах буоларыгар кыһамньы.

Уочаратым кэлэн наадабын эппиппэр, оһолломмут киһиэхэ быраас туруорбут диагноһыттан саҕалаан чуолкайдаһыы эрэ кэнниттэн ханнык, хайдах сискэ кэтиллэр бандаж дуу, корсет дуу сөп түбэһиэн сөбүн быһааран биэрдилэр. Сытар ыарыһахха бэйэтигэр аналлаах корсет оҥоһуллуон наадалааҕар, сөмөлүөтүнэн хайдах гипсэлээн ыытыахтарыгар тиийэ сиһилии хоруйу ылбыт киһи буоларбынан, тустаах дьоҥҥо олус наадалаах сир туһунан сиһилии билсээри, бу тэрилтэ салайааччыта «Киин куорат» хаһыат ааҕааччыларыгар анаан кэпсииригэр көрдөстүм.

– Юрий Владимирович, үлэҕит туһунан аҕыйах тылынан тугу этиэҥ этэй?

– 2016 сылтан үлэлиибит. Үлэбит сүнньэ –  уҥуох тостуутун, өлөрүүтүн түмүгэр көмөтө суох сатаан хаампат дьонтон ураты  доруобуйаларынан хааччахтаах дьоҥҥо аналлаах анал тэрилинэн уонна араас көмө буолар табаарынан хааччыйыы.

– Араас көрүҥэ да элбэҕэ бэрт буолар эбит дии?

– Оннук. Киһи ханнык уҥуоҕун эчэппититтэн уонна онтута төһө уустугутан көрөн көрүҥэ элбэх. Холобур, сис тостуутун ылар буоллахха, рентген эбэтэр МРТ түмүгүнэн ыарыһах ханнык эчэйии ылбытыттан хайдах бандаж барсара эбэтэр корсета суох табыллыбатын быһаарыллар. Онон тустаах диагноһын билии олус наадалаах. Бу манна улахан болҕомтобутун уурабыт.

– Корсет диэн тугуй? Ону размерын хайдах быһаараҕытый?

– Бу тостуу ханнык баҕарар көрүҥэр аналлаах тэрил. Ол эбэтэр ыарыһахтан анал технологиянан кээмэй ыламмыт, корсет эбэтэр атахха, илиигэ аналлаах ортез (тутор) оҥорон биэрэбит. Онон ыарыһах хайаан даҕаны бэйэтэ баар буолара ирдэнэр. Уонна ол кэннэ мантын кэтэн, эчэппит сирин иккистээн хамсатыам диэн куттаммакка хаамар, хамсанар кыахтанар. Дьокуускай куоракка ортез (тутор) аналлаах оборудованиенан эрэ оҥоһуллар.

– Нэһилиэнньэ доруобуйаларынан хааччахтаах араҥатын кытта үлэлиигит дуо?

– Үлэлээн бөҕө буоллаҕа дии. Биһиэхэ бастайааннай сылын аайы сылдьар  дьоннордоохпут. Уонна доруобуйаларынан хааччахтаах дьоннуун ыкса үлэлиир СӨ иһинээҕи Арассыыйа социальнай пуондатын нөҥүө госсакаастары эмиэ оҥоробут. Инбэлиит киһиэхэ бу пуонда анал строканан доруобуйатыгар наадалаах протез, ортез анаабыт буоллаҕына, биһиэхэ кэлэн бэйэлэригэр сөптөөҕү талар эбэтэр анаан оҥотторор бырааптаахтар. Бу барыта социальнай пуонда суотугар оҥоһуллар. Инбэлииттээх киһиэхэ тус бэйэтигэр босхо, ол эбэтэр судаарыстыба бу ороскуотун уйунар.

– Юрий Владимирович, видеосибээс нөҥүө консультация биэрэр эбиккит дии?

– Бэйэбит исписэлиистэрбит оҥороллор. Хас биирдии наадыйар киһи бэйэтигэр туһалааҕы уонна сөптөөҕү талан ылара наада. Бу видеосибээс биир уратыта – биһиги консультациялааммыт, рекомендация оҥорор бырааптаахпыт. Ол эбэтэр доруобуйатыгар хааччахтаах киһиэхэ маннык анал бэлиэ сурук суох буоллаҕына, бу маны туһаныахтарын сөп. Сылын аайы медицинскэй хамыыһыйа ааһыахтарын иннинэ үксүн бу консультацияларга дьон наадыйара элбиир. Оччотугар бу киһи социальнай пуонда нөҥүө көрүллэр чэпчэтиинэн туһанар буолар. Өскөтүн инбэлииттээх эрэ буоллаҕына.

– Юрий Владимирович, дьон туһугар кыһамньылаах үлэҕитигэр ситиһиини баҕарабыт.

Дьэ, кырдьык, тустаах дьоҥҥо сүрдээх туһалааҕын ааһан, наадалаах буоларын биллибит уонна атахха, сискэ маннык оҥотторбут дьоннуун кинилэр санааларын иһиттибит.

Мария Михайловна, ыал ийэтэ:

– Мин үһүскэ үөрэнэр кыыс оҕом кирилиэстэн түһэн иһэн охтон сиһин өлөрбүтэ. Рентген түмүгэ сиһин бэһис уҥуоҕар эчэйии ылбытын быһаарбыта. Маннык түгэҥҥэ быраастар оҕо хамсаабакка сытарын ирдииллэр. Онон  кырата биир ый турбакка сытарыгар тиийдэҕэ дии. Онтон кыралаан турар буолуубутугар ортез диэни оҥотторбуппут. Бэйэтигэр кэмнээн оҥоһуллар уонна хаамарыгар сиһин тутарыгар сүрдээх туһалаах эбит диэн билбиппит. Сайыҥҥы бириэмэҕэ мантын кэтэрдэммит таһырдьа оонньото ыытарбыт. Кини сиһин күүскэ тутар буолан, токуруппат даҕаны, хамсаппат даҕаны буолар. Ыйааһына чэпчэки. Уонна, биһирээбиппит диэн, төһө да сайын буоллар, итиигэ куулаппат. Анал дьөлөҕөстөрдөөх буолан тыыннарар. Онон ортез диэн анаан оҥотторуу туһатын билбиппит. Оҕом билигин үчүгэй. Сүүрэр-көтөр буолла.

Николай, эдэр киһи:

– Атаҕым тостубутугар бэйэм размербынан оҥотторон бараммын, үлэбин тохтоппокко үлэлээбитим. Ортез үчүгэйэ диэн, гиипсэлэммит атах курдук куулаппат уонна салгыннаах. Хайа уонна ыйааһына чэпчэкитэ сыттаҕа дии. Хата, мин массыынабынан ол кэмҥэ Владивостокка тиийэ бара сылдьыбытым. Миэнэ үөһэттэн түһүүбэр атаҕым уҥуоҕа илдьирийиилээҕэ. Оннук да түгэҥҥэ туһалыырын биһирээбитим.

Хаартыскалар: Дьоруой тус архыыбыттан