13.08.2026 | 08:30 | Просмотров: 114

Оҕо хаһан бас билэр харчыланыахтааҕый?

Үбү сөпкө туһаныыга сатабыл эрэгийиэннээҕи киинин исписэлиистэрин кытта туһалаах матырыйаалы бэлэмнээтибит.
Оҕо хаһан бас билэр харчыланыахтааҕый?
Ааптар: Розалия ТОМСКАЯ
Хаартыска: Оҥоһуу өй
Бөлөххө киир

Оҕо харчыны кытта хаһан билсиэхтээҕий?

Хармааннай харчыны хаһан эрэнэбит?

Харчыны кытта билиһиннэрии бастаан хаһан буолуохтааҕын туһунан экспертэр санаалара араастаһар. Харчынан ону-маны атыылаһыахха сөбүн туһунан оҕо уһуйааҥҥа сырыттаҕына өйдөтөбүт, бэйэбит холобурбутунан көрдөрөбүт. Оттон оҕо бэйэтэ бас билэр харчытын оскуолаҕа бардаҕына биэрэн саҕалыыбыт.

Анна Деньгина, Арассыыйа Киин баанын экспертэрин сэбиэтин чилиэнэ, дьиэ кэргэн үбүн оскуолатын төрүттээччи сүбэлииринэн, оҕоҕо хармааннай харчыны 5-6 сааһыгар номнуо туттарыахтаах эбиппит. РФ Гражданскай кодексатыгар олоҕурдахха, оҕо 6 сааһыттан бытархайы атыылаһыан сөп (РФ ГК 28-с ыст.). Оҕо 6 сааһыттан харчынан төһөнү уонна тугу атыылаһыан сөбүн өйдөөн саҕалыахтаах. Оттон харчыга тугу эмэ атыылаһалларын, атастаһан ылалларын 3-4 сааһыттан билиэхтээх.

Ольга Андреева, Үбү сөпкө туһаныы ассоциациятын федеральнай эксперэ оҕо харчыга интэриэһэ 4-4,5 сааһыгар биирдэ уһуктар диэн быһаарар. Оҕолор бу саастарыгар улахан дьону үтүктэллэрэ элбиир, ону хааччахтыа суохтаахпыт. Оҕо харчыны интэриэһиргээн бардаҕына – бэйэтэ бас билэригэр бытархайы биэрэн саҕалааҥ.

Маны тэҥэ оҕо хас сааһын туоларыттан тутулуга суох, өйө-санаата төһө эрдэ сайдарыттан көрөн үбү-харчыны туһанарга такайыхтаахпыт. 8-9 сааһын туолбут да оҕо харчыны сатаан туттубат буолуон сөп. Европаҕа оҕоҕо 2 сааһыттан харчы туттараллар.

РФ Үпкэ министиэристибэтин “Моифинансы.рф”  бырайыагын экспертэрэ харчыны эрэнии 6-7 саастан саҕаланар диэн суруйаллар. Хармааннай харчы туохтан да тутулуга суох буолуохтаах эбит – ол аата оҕо үөрэҕин түмүгэ, бэрээдэгэ тыырыллар харчы сууматыгар хайдах да дьайыа суохтаах.

Оҕону кытта харчытын ханна туттар былааннааҕын, тугу атыылаһыан баҕарарын кэпсэтиэхтээхпит. Минньигэһи ылан сиир дуу, туох эмэ туһалаах малга мунньар дуу – быһаччы кириитикэлэниэ суохтаах, кини оннук үбүн былааннана үөрэнэр. Оҕоҕо 10-12 сааһыгар баан каартатын арыйыахха сөп.

Онон экспертэр оҕону харчыга сыһыарарга биир чопчу сааһы ыйбаттар, барыта оҕо уйулҕатын бэлэмиттэн тутулуктаах дииллэр:

  • 4-5 сааһыгар – бытархай харчыны эрэниэххэ сөп. Бэйэтэ кыраны атыылаһарын өйүүбүт.
  • 6-7 сааһыгар (оскуолаҕа киирбитин кэннэ) – биир графигынан хармааннай харчы биэрэн саҕалыыбыт.

РФ Үпкэ министиэристибэтэ 2026 сааһыгар ыыппыт чинчийиитин түмүгэр Арассыыйа ыалын 76 бырыһыана оҕолорун кытта үп-харчы туһунан кэпсэтэллэр эбит.

Харчыны сөпкө туһаныы дьиэ кэргэнтэн саҕаланар. Үп-харчы хамсааһынын туһунан оҕолору кытта кэпсэтэ, быһаара сылдьыҥ.

***

Инникитин СӨ Үбү сөпкө туһаныыга сатабыл эрэгийиэннээҕи киинин исписэлиистэрин кытта өссө да атын тиэмэлэргэ кэпсэтиилэри таһааран иһиэхпит.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

"БИЗОННАР АҔАЛАРА" эбэтэр "БИЗОН СЭМЭН"
Дьон | 09.09.2026 | 11:00
"БИЗОННАР АҔАЛАРА" эбэтэр "БИЗОН СЭМЭН"
Быйыл “Уус Буотама” ойуур бизоннарын питомнига 20 сылын туолар. Ол сыллар устата питомнигы иилээн-саҕалаан үлэлэппит киһинэн Семен Семенович Егоров буолар.
Хомуур күрэх – Бүлүүгэ
Сынньалаңңа | 07.09.2026 | 11:13
Хомуур күрэх – Бүлүүгэ
Бээтинсэ күн Дьокуускай куораттан Бүлүүлүүр айан аартыгынан күһүҥҥү айылҕа устун айан. От-мас онон-манан саһархай киистэтин иилиммитэ көрүөхтэн кэрэ. Иннибитигэр уһун айан суола тыргыллар.
Өттүүкэптэр хаан-уруу аймах көрүстүлэр
Сынньалаңңа | 07.09.2026 | 10:00
Өттүүкэптэр хаан-уруу аймах көрүстүлэр
Айылҕабыт барахсан көмүс өҥүнэн симэнэр кэмигэр төрүт өбүгэлэрбит ыйаахтарынан көлүөнэ ситимин салҕыыр алгыстаах күн биир хаан сүүрэр Өттүүкэптэр хаан-уруу аймахха тосхойдо.
Сулустар кэпсииллэр: Балаҕан ыйын 7-13 күннэрэ
Сонуннар | 07.09.2026 | 11:17
Сулустар кэпсииллэр: Балаҕан ыйын 7-13 күннэрэ
Бараан Бу нэдиэлэҕэ улахан толкуйга түһүөҥ. Үөскээбит быһыы-майгы, омос көрдөххө, уустук курдук саныаҥ. Дьиҥэр, маннык түбэлтэ бу иннинэ буолан ааспыта, онон урукку уопуккун туһанан, бэрт судургутук быһаарыаххын сөп. Өрөбүллэргэ доҕотторгун уонна биир санаалаах дьону кытта көрсүһүүлэр үөрүүнү бэлэхтиэхтэрэ. Оҕусчаан Сулустар бу нэдиэлэҕэ сүрүн сүбэлэрэ: урукку алҕастаргын хатылаама уонна түктэри быһыыламмыт...