Оҕо хаһан бас билэр харчыланыахтааҕый?
Оҕо харчыны кытта хаһан билсиэхтээҕий?
Хармааннай харчыны хаһан эрэнэбит?
Харчыны кытта билиһиннэрии бастаан хаһан буолуохтааҕын туһунан экспертэр санаалара араастаһар. Харчынан ону-маны атыылаһыахха сөбүн туһунан оҕо уһуйааҥҥа сырыттаҕына өйдөтөбүт, бэйэбит холобурбутунан көрдөрөбүт. Оттон оҕо бэйэтэ бас билэр харчытын оскуолаҕа бардаҕына биэрэн саҕалыыбыт.
Анна Деньгина, Арассыыйа Киин баанын экспертэрин сэбиэтин чилиэнэ, дьиэ кэргэн үбүн оскуолатын төрүттээччи сүбэлииринэн, оҕоҕо хармааннай харчыны 5-6 сааһыгар номнуо туттарыахтаах эбиппит. РФ Гражданскай кодексатыгар олоҕурдахха, оҕо 6 сааһыттан бытархайы атыылаһыан сөп (РФ ГК 28-с ыст.). Оҕо 6 сааһыттан харчынан төһөнү уонна тугу атыылаһыан сөбүн өйдөөн саҕалыахтаах. Оттон харчыга тугу эмэ атыылаһалларын, атастаһан ылалларын 3-4 сааһыттан билиэхтээх.
Ольга Андреева, Үбү сөпкө туһаныы ассоциациятын федеральнай эксперэ оҕо харчыга интэриэһэ 4-4,5 сааһыгар биирдэ уһуктар диэн быһаарар. Оҕолор бу саастарыгар улахан дьону үтүктэллэрэ элбиир, ону хааччахтыа суохтаахпыт. Оҕо харчыны интэриэһиргээн бардаҕына – бэйэтэ бас билэригэр бытархайы биэрэн саҕалааҥ.
Маны тэҥэ оҕо хас сааһын туоларыттан тутулуга суох, өйө-санаата төһө эрдэ сайдарыттан көрөн үбү-харчыны туһанарга такайыхтаахпыт. 8-9 сааһын туолбут да оҕо харчыны сатаан туттубат буолуон сөп. Европаҕа оҕоҕо 2 сааһыттан харчы туттараллар.
РФ Үпкэ министиэристибэтин “Моифинансы.рф” бырайыагын экспертэрэ харчыны эрэнии 6-7 саастан саҕаланар диэн суруйаллар. Хармааннай харчы туохтан да тутулуга суох буолуохтаах эбит – ол аата оҕо үөрэҕин түмүгэ, бэрээдэгэ тыырыллар харчы сууматыгар хайдах да дьайыа суохтаах.
Оҕону кытта харчытын ханна туттар былааннааҕын, тугу атыылаһыан баҕарарын кэпсэтиэхтээхпит. Минньигэһи ылан сиир дуу, туох эмэ туһалаах малга мунньар дуу – быһаччы кириитикэлэниэ суохтаах, кини оннук үбүн былааннана үөрэнэр. Оҕоҕо 10-12 сааһыгар баан каартатын арыйыахха сөп.
Онон экспертэр оҕону харчыга сыһыарарга биир чопчу сааһы ыйбаттар, барыта оҕо уйулҕатын бэлэмиттэн тутулуктаах дииллэр:
- 4-5 сааһыгар – бытархай харчыны эрэниэххэ сөп. Бэйэтэ кыраны атыылаһарын өйүүбүт.
- 6-7 сааһыгар (оскуолаҕа киирбитин кэннэ) – биир графигынан хармааннай харчы биэрэн саҕалыыбыт.
РФ Үпкэ министиэристибэтэ 2026 сааһыгар ыыппыт чинчийиитин түмүгэр Арассыыйа ыалын 76 бырыһыана оҕолорун кытта үп-харчы туһунан кэпсэтэллэр эбит.
Харчыны сөпкө туһаныы дьиэ кэргэнтэн саҕаланар. Үп-харчы хамсааһынын туһунан оҕолору кытта кэпсэтэ, быһаара сылдьыҥ.
***
Инникитин СӨ Үбү сөпкө туһаныыга сатабыл эрэгийиэннээҕи киинин исписэлиистэрин кытта өссө да атын тиэмэлэргэ кэпсэтиилэри таһааран иһиэхпит.