Никииппэр Сэмэнэп уонна... көстүрүүлэ хаппаҕа, фанера, киинэ баанката

6-с кылаас үөрэнээччилэрэ Никииппэр Сэмэнэп, Никиитэ Уйбаныап, Уйбаанчык Тимофеев  миискэ хаппахтарынан – ударнай, фанераттан гитара оҥостон, чугастааҕы ойуурга ыллаан ыыра баран, дьон-сэргэ уйулҕатын аймаан, ыҥырыа уйатын тоҕо тарпыттар.

Онтон 1989 сыл үүнэр. Иван Тимофеев салайааччылаах, Никииппэр Сэмэнэп курдук сахалыы саймаархай ырыалары ыллыыр-туойар баҕалаах ырыаһыттардаах, Меркурий Усов хоһоонньуттаах “Аргыс” бөлөх бастакы хардыыларын оҥортуур.

Ол кэмтэн үйэ чиэппэриттэн ордук кэмҥэ сүрүн састааба уларыйбакка, күн бүгүҥҥэ диэри ыллаан-туойан кэллэ.

2026 сыл өрөспүүбүлүкэҕэ Култуура сылынан биллэрилиннэ.

Ыраах сытар тыа кулуубун иһиттэн тахсыбыт бөлөх туһунан салайааччылара Уйбаан Тимофеевы кытта кэпсэттибит.

– Иван Семенович, алтыс кылаас үөрэнээччилэрэ миискэ хаппаҕынан ударнай, фанераттан гитара оҥостон ыллыыр кэмҥитин ахтан ааһыах эрэ. Никииппэр Сэмэнэптиин бииргэ үөрэммит эбиккит дии?

Иван Семенович Тимофеев  – СӨ култууратын туйгуна:

– Никииппэрдиин сэргэстэһэ турар дьиэлэрдээхпит. Онон оҕо эрдэхпититтэн бииргэ оонньоон улааппыппыт. Бастакы куска сылдьыы, балыктааһын эмиэ – Никииппэрдиин. Онтон оскуолаҕа бииргэ үөрэнии. Ол сылдьан 6-с кылааска «Аргыс» бөлөх тэриллиэҕиттэн баар Никиитэ Уйбаныаптыын, Никииппэр Сэмэнэптиин ойуурга бараммыт тугу сатыырбытынан үстүрүмүөн оҥостон муусукаанныыр этибит. “Бу уолаттар, кырдьык, туохха эрэ дьоҕурдаахтар быһыылаах” диэн буоллаҕа, оскуолабыт дириэктэрэ слухпутун кытта бэрэбиэркэлэппитэ. Онно хайҕанаммыт, Муусука оскуолатыгар ылыах буолтарын күүттүбүт да этэ (күлэр).

Ойуурга муусукаанныы сылдьаммыт сэбиэккэ мөҕүллүү кэнниттэн дьиэ таһыттан арыый тэйиччи, саҥа суол анньыллыбыт сиригэр көспүппүт. Өссө оҕолор кэлэн кэнсиэр көрөр этилэр. Кэмпиэтинэн эҥин төлөһөөччүлэр. Эбэтэр киинэ көрүөхтээх биэс харчыларын биэрэр оҕолор эмиэ баар буолааччылар. Кэнсиэртээн баран үстүрүмүөннэрбитин суол таһыгар хаалларар буоллахпыт. Ону алдьатан, эбэтэр ыһан кэбистэхтэринэ, саҥаттан оҥостор, хомунар түбүккэ түһэрбит. Кэнники билбиппит, кыргыттар алдьаталлар эбит. Итинник икки сайын муусукааннаабыппыт буолуо. Ойуурдааҥҥы оркестрбыт салайааччыта Никииппэр бөҕө буоллаҕа дии! Эһиилигэр миэхэ эдьиийим Томскайтан дьиҥнээх гитара аҕалбыта. Оттон Никииппэр гармошкаламмыта. Онон селедка, киинэ бааҥката, фанера, көстүрүүлэ хаппаҕа тохтообуттара.

Ньурба оройуонун Малдьаҕар нэһилиэгин «Аргыс” бөлөҕүн 1989 сыллаахха Эдуард Иванович Слепцов салайыытынан тэрийбиппит. Мин музыкальнай салайааччы быһыытынан сылдьыбытым, Эдуард – клавишнай үстүрүмүөҥҥэ, мин – соло гитараҕа, Данил Филиппов – бас гитараҕа, Дмитрий Кононов – ырыаһыт, барабан. Ырыаһытынан Антонина Слепцова, Ольга Ушканова, Никита Иванов, Иван Иванов уо.д.а. сылдьыбыттара. Кэлин, ханна да буоларын курдук, састаап уларыйар-тэлэрийэр этэ. Арыый да оннубутун булбут, сааһыламмыт састаап: Валерий Ефремов – ырыаһыт, бас гитара, Вячеслав Филиппов – ырыа айааччы, ырыаһыт, соло гитара, клавиша, Тимур Николаев – барабан; ырыаһыттарынан Ольга Ушканова, Ньургуйаана Тимофеева, о.д.а. ыллаан-туойан ааспыттара.

1993-94 сс. Никииппэр кэлиэҕиттэн, биллэ сайдыбыппыт. Репертуар, оҥостон Сахабыт сирин араас улуустарынан гастроллаабыппыт. Араас куонкурустарга кыттан, Никииппэрбит кыайталаабыта. Тыыннаах муусуканан Ньурбаҕа улуустааҕы куонкуруска лауреат буолбуппут. Кэлин фонограммаҕа көспүппүт.

Ыһыллыы... хомолтолоох баҕайы этэ. Биир уолбут олохтон туораан, атыттар үөрэххэ, үлэҕэ, куоракка барыталаан, ыһылыннахпыт ол. Билигин ыллыыр бөлөххө уонча киһи баар, былырыын үбүлүөйдээбиппит. Онтон тэптэрэн,  быйыл гостуруоллаан тириибитин тэниттибит. Хата, биһиги дьолбутугар, дьон биһирээтэ, өрүү да буоларын курдук “бииc», таһыныы бөҕө! Мэктиэтигэр, улахан артыыстар курдук сананан ыллыбыт. Сылдьарбыт тухары доҕорбутун Никииппэрбитин ахтан-санаан ааһабыт.

Түгэнинэн туһанан биһиги ырыаларбытыгар, айар үлэбитигэр сүгүрүйээччилэри Аан дойду кэрэ аҥаардарын күнүгэр Дьокуускай куоракка истиҥ санаа үллэстиһэ, көрсүһүүгэ ыҥырабыт.