Үүнүү-сайдыы аартыга

Арассыыйа тыатын сиригэр соҕотох Чурапчы физическэй култуураҕа уонна спорка судаарыстыбаннай институтугар үөрэххэ, үлэҕэ, уопсастыбаннай олоххо дьулуурдаах каадырдар уһаарыллаллар. Ол курдук институкка Сахабыт сирин улуустарын, омук дойдуларын бастыҥ ыччаттара араас идэлэри баһылыыллар.

Кыһыл диплому ыллылар

Устудьуоннары үлэлэригэр бэриниилээх преподавателлэр үөрэтэллэр. Ол чаҕылхай көстүүтүнэн институту туйгуннук үөрэнэн бүтэрбит Алина Федорова, Лия Петрова, Киил Владимиров, Захар Черкашин Москваҕа от ыйын 14-15 күннэригэр Арассыыйа спорка миниистирэ Михаил Дегтярев илиититтэн кыһыл дипломнары ылан кэллилэр.

Арассыыйа физкултуураҕа, спорка 14 үрдүк үөрэхтэрин кыһаларын бүтэрбит устудьуоннар далааһыннаах түмсүүлэрэ аан бастаан тэрилиннэ. Үрдүк үөрэх кыһаларын бүтэрээччилэри чиэстээһин граф Алексей Разумовскай XVIII-XIX үйэлэргэ туппут уһаайбатыгар ыытылынна. Маны сэргэ устудьуоннары Улуу Москва историческай миэстэлэринэн сырытыннардылар, киин куораты кытта билиһиннэрдилэр, өйдөбүнньүк-пааматынньыктары, музейдары көрдөрдүлэр. Ыччаттарга ол барыта сонун, кэрэ, сырдык буолла.

Киил Владимиров: «Чурапчыбын, интэринээт томторун ыччатабын. Чэпчэки атлетиканан, буулдьанан ытыынан, спорт прикладной көрүҥнэринэн дьарыктанабын. Дьиэ кэргэним, убайым сабыдыалларынан иллэҥ кэммин үксүн үөрэхпэр анаатым. Олохпун учуутал үлэтигэр, оҕолорго аныыр баҕалаахпын. Институт миигин атын таһымҥа таһаарда. Дириҥ билиини иҥэрбит преподавателлэрбэр Татьяна Алексеевнаҕа, Марианна Алексеевнаҕа, Мария Васильевнаҕа, дипломум салайааччыта Любовь Константиновнаҕа уо.д.а., төрөппүттэрбэр махталым улахан. Институкка үөрэнэр, спордунан дьарыктанар усулуобуйа барыта баар. Научнай-практическай конференцияларга кытынным, элбэх дакылааттары оҥордум. Тиэмэм да олус интэриэһинэй – айылҕаҕа соҕотоҕун хааллахха хайдах тыыннаах хаалар ньымаларын туһунан. Аҕам кадровай булчут буолан уһуйбута элбэх. Дипломмун көмүскүүрбэр үгүс ыйытыыларга хоруйдаатым».

Захар Черкашин: «Хоту Булуҥтан сылдьабын. Дьонум табаһыттар. Хотугу многоборьенан  дьарыктанабын. Аркааны уонна сүгэни быраҕыыга маастар нуорматын оскуолаҕа үөрэнэр сылларбар толорбутум. Табаһыт буоламмын хотугу многоборье ньымаларын билэбин. Маҥнай утаа институт иһинэн олимпийскай резервэ училищетыгар үөрэммитим. Институкка дьарыктанарга манеж, стадион, спортивнай саала, аһылыгар тиийэ үчүгэй усулуобуйалаах. Истиҥ-иһирэх санаалаах «преподтар» үөрэтэллэр. Дипломнайым салайааччыта Марианна Васильевна Кардашевская. Дойдубар Тиксиигэ физкултуура учууталынан үлэҕэ ыҥырбыттара, ону таһынан спорткомплекска тренердиэм. Хоту сайдыылаах оҕолор бааллар, маастардары таһаартыам. Салгыы магистратураҕа үөрэнэргэ быһаарынным. Күүскэ дьарыктанан Арассыыйаҕа кыттар соруктаахпын».

Алина Федорова: «Чурапчыбын. Институт иһинэн Олимпийскай эрэл училищетын бүтэрбитим,  бакалаврга үөрэммитим. Үтүөлээх тренердэр Николай Николаевич уонна Ая Ильинична Кычкиннарга дуобатынан дьарыктаммытым, Арассыыйа уонна аан дойду таһымнаах күрэхтэһиилэргэ кыттыбытым. Институкка физкултуура учууталын салаатыгар үөрэнним. Дипломум тиэмэтэ дьарык кэнниттэн эти-сиини чөлүгэр түһэрии. Дьоҥҥо, спортсменнарга туһаны аҕалар үлэһит буолар, науканан дьарыктанар баҕалаахпын. Москваҕа Олимпийскай чөмпүйүөннэри кытта бииргэ сылдьыбыппыт умнуллубат». 

Лия Петрова: «Мэҥэ Хаҥалас Чүүйэтиттэн сылдьабын. Буулдьанан ытыынан, төрүт ох саанан дьарыктанным. Иккиэннэригэр маастарга хандьыдааппын. Өрөспүүбүлүкэҕэ бастаабытым. Дипломнайым уһуйаан оҕолорун эттэрин-сииннэрин сайыннарыыга туһуланна. Ийэм Татьяна Васильевна уһуйаан иитээччитэ буолан, онно практикаламмытым. Научнай салайааччым институт научнай үлэҕэ проректора Светлана Степановна Гуляева. Уһук Хоту тыйыс усулуобуйаҕа хамсаныы киһи этигэр-хааныгар туһалаахтык дьайарын көмүскээн, педагогическай наука докторын үрдүк аатын ылан, институт преподавателиттэн үһүс учуонай-доктор буолла.

Институппутун олус таптыыбыт. Тугу саныырыҥ барыта баар. Ытыыга аналлаах тиирдээхпит. Үрдүк истипиэндьийэлээхпит. Майа спортоскуолатыгар үлэҕэ ыҥырбыттара. Магистратураҕа кэтэхтэн үөрэнэргэ сайабылыанньабын биэрбитим. Атырдьах ыйыгар биллиэхтээх. Москваҕа наһаа үчүгэйдик сылдьан кэллибит».

Устудьуон ыччаттар дойду тэбэр сүрэҕэр спорт миниистирэ Михаил Дегтярев илиититтэн дипломнарын ыланнар, бырааһынньыктыы быһыыга-майгыга тэриллибит үөрүүлээх Баалга кыттаннар, Улуу Арассыыйа былыргы уонна аныгы култууратын кытта алтыһаннар, сүөм үрдээн, кынат анньынан кэллилэр.

Төрүт күрэһи өрө тутан

Институт ректора Иннокентий Иннокентьевич Готовцев ыччаттарын ситиһиилэрин, үөрүүлэрин тэҥҥэ үллэстэн, Москваҕа бииргэ сылдьыһан, астыммытын биллэрдэ. Үтүө сонуна элбэх. Спорт министиэристибэтин коллегиятыгар кыттыыны ылбыт. Сыл түмүгэ көрүллүбүт. Институттар бэйэлэрин бырагыраамаларын көмүскээннэр, эһиилгиттэн бырагыраамаларынан үбүлээһиҥҥэ киириэхтээхтэр.

Онон Чурапчы института инникитин хайдах үлэлиэхтээҕин-хамсыахтааҕын туһунан торумнары оҥортообут. Спорт национальнай көрүҥнэрин, ол иһигэр мас тардыһыытын Арассыыйаҕа уонна аан дойдуга таһаарыыга  туһулаан үлэлиэхтээх.

Тааттаҕа буолан ааспыт XXII «Манчаары оонньууларын» кэмигэр Арассыыйа спорка министиэристибэтин Маассабай спорка департаменын салайааччыта Максим Сергеевич Уразов, Арассыыйа Национальнай уонна олимпийскайа суох көрүҥнэргэ кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Борис Владимирович Гришин ыыппыт төгүрүк остуолларыгар  национальнай көрүҥнэри дойдуга сайыннарыыны ханнык хайысханан ыытыахха сөбүгэр кэпсэтии буолбута. Ол сүнньүнэн Арассыыйа спордун салайааччылара Чурапчы института үөрэх, наука өттүгэр үүннүөн-тэһиинниэн сөп эбит диэн иһитиннэрбиттэрэ. Ону таһынан Чурапчы институтугар үс көрүҥҥэ устудьуоннары, солбугу бэлэмниир Киини аһыахха сөп диэн түмүк оҥорбуттара: ытыыга, көҥүл тустууга уонна чэпчэки атлетикаҕа. Киини 2026-2027 сыллаах былааҥҥа киллэрэргэ диэбиттэрэ үөрүүлээх.

Институкка өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр күүстээх спортсменнар үөрэнэллэр, сорохтор бүтэрдилэр. Кинилэр ортолоругар быйылгы «Дыгын оонньууларын» уонна «Манчаары оонньууларын» кыайыылаахтара, призердара, саха дэгит күрэһин маастардара Тимофей Большаков, Айсен Ботуев, Алексей Созонов, Руслан Слепцов; хотугу дэгит күрэс маастардара Михаил Соловьев, Айаан Чоросов, Валентина Борисова, Егор Терентьев; охчут Данил Николаев; мас тардыһааччы Александр Брызгаев; хапсаҕайдьыт Айаал Павлов; сүүрүк-быһый Константин Драгунов; хабылык-хаамыска кыайыылааҕа Владислав Попов уо.д.а. үчүгэйдик биллэллэр.

Институкка киириҥ!

Бу күннэргэ Чурапчы судаарыстыбаннай института 2025-2026 үөрэх дьылыгар  абитуриеннары кытта үлэлиир. Үс хайысханан 185 ыччат үөрэххэ ылыллыахтаах. Орто үөрэх хайысхатыгар IX уонна XI кылааһы бүтэрбиттэри «тренер», «физическэй култуура», «социальнай үлэһит» хайысхаларга, бакалаврга «физическэй култуура, спорт», «ОБЖ» «педагогическай» (дошкольнай), магистратураҕа «физическэй култуура» уонна «дошкольнай» исписээлинэстэргэ иһиттэн уонна кэтэхтэн үөрэтиэхтэрэ.

Ректор Иннокентий Готовцев этэринэн, институт сүрүннээн хоту уонна Арктика улуустарыгар исписэлиистэри бэлэмнээһиҥҥэ үлэлиир. Үөрэх министиэристибэтин кытта бииргэ үлэлээһин дуогабарын түһэрсибиттэр. Үөрэххэ киирэр ыччаттар бары уопсай дьиэнэн хааччыллыахтара. Истипиэндьийэ түөрт көрүҥэ үрдүүрэ күүтүллэр.

Чурапчы судаарыстыбаннай институтугар үөрэниҥ, спордунан дьарыктаныҥ, үүнүү-сайдыы аартыгын тутуһуҥ!