19.09.2026 | 09:19 | Просмотров: 145

Моркуобу сөпкө харайабыт

Моркуобу кыһыҥҥыга хаһааныахпыт иннинэ сөпкө бэлэмниэхтээхпит. Тугу эмэ сыыһа-халты тутуннахпытына моркуоппут сытыйан тахсыан сөп.
Моркуобу сөпкө харайабыт
Ааптар: Киин Куорат
Бөлөххө киир

Сууйбаппыт. Ордук хос илитэр хаһаанарга табыгаһа суох. Буорун тэбээн, сотон эрэ кэбиһэбит, сымнаҕас суокканан туттуохха сөп.

Куурдабыт. Күлүктээх кураанах сиргэ сытыаран 2-3 күн куурдабыт.

Отун быһабыт. Отун быспатахха аһыттан уутун оборо сытар, ол иһин моркуоп сымнаан хаалар. Моркуоп отун сытыы быһаҕынан аһыгар 1-2 см хаалларан быһа баттыыбыт. Илиибитинэн эрийэн быһыта тыытарбыт барсыбат – аһын алдьатыахха сөп.

 Сыымайдыыбыт. Алдьаммыт, тостубут, хайдыбыт астары туспа уурабыт – балары бастаан сиибит. Оннооҕор биир алдьаммыт моркуоп кууллаах моркуобу барытын буорту гыныан сөп.

Кээмэйинэн наардыыбыт. Улахан, орто, бытархай гына арааран тус-туспа харайабыт. Улахан моркуоп бастаан сиэниллиэхтээх -  хараллара уустук.

 

Ханна харайабыт

Боппуолдьаҕа эбэтэр подвалга.

Моркуопка саамай барсар салгын температурата +1 - +3. Салгын сиигэ 85–90%, Салгын оонньуохтаах, хараҥа буолуохтаах.

Хас да ньыма баар:

Кумахха. Дьааһык түгэҕэр сииктээх кумах кутабыт. Баттаатахха суол хаалыахтаах, саккырыыр уулаах кумах буолбатах. Манна моркуобу эрээттэринэн, бэйэ-бэйэлэригэр сыстыспат гына сааһылыыбыт. Дьапталҕатын аайы кумах кутан иһэбит. Кумах моркуобу хатарбат, сытыйыыны тарҕаппат.

Эпиилкэҕэ. Ордук иннэлээх мастар кураанах эпиилкэлэрэ барсар – эфирнэй арыылаах буоланнар сүһүрдэр тэллэйдэри утары үлэлииллэр. Эмиэ кумахха угарбыт курдук дьапталҕатын аайы эпиилкэ таммалатабыт.

Миэлгэ. Миэл пудратыгар умньаан ылыахха сөп. 200 г миэл пудрата 10 кг моркуопка тиийэр. Миэл бактериялары, тэллэйи утары үлэлиир.

Туой буорга. Туой буорунан убаҕас хааһы оҥорон баран хас биирдии моркуобу умньаан ылабыт, хатарабыт. Туой хахтаах моркуоп сүмэһинин сүтэрбэт, сытыйбат.

Моркуоптаах дьааһыктары сиргэ уурбаппыт, арыый үрдүк сиргэ харайабыт. Ыйга биирдэ бэрэбиэркэлээн, сытыйаары гыммыт астары ылан иһиэхтээхпит.

Мас эбэтэр пластик дьааһык барсар. Тымныы буолаҕына суорҕаҥҥа суулуохха сөп. Кумаҕы, эпиилкэни, луук хаҕын кутан харайдахха моркуоп өр этэҥҥэ сытар. Дьааһыктаах моркуобу күн уота көрүө суохтаах.

Утары сиир моркуоппутун холодильникка угарбытыгар отун быһыахтаахпыт, куурдуохтаахпыт, пакекка угабыт эбэтэр кумааҕыга суулуубут. Пакекка угар буоллахыпытына салгылатар хайаҕастары оҥоробут. Моркуоп холодильникка 1-2 ый сытар.

Тоҥоруллубут моркуоп биир сылга диэри хараллыан сөп. Теркалаан, араастаан кырбаан хаһаанабыт.

Лайфхак: кубиктыы эбэтэр уһуннук кырбастаммыт моркуобу бланшировкалаан хаһааннахпытына кэлин сиирбитигэр ордук минньигэс буолар. 3 мүнүүтэ оргуйа турар ууга уган улабыт, онтон муустаах ууга сойутабыт уонна тоҥорон кэбиһэбит. Маннык бэлэмнэммит моркуоп өҥүн, амтанын сүтэрбэт - кэлин салааттарга туттарга барсар.

Дьаабылыка, груша таһыгар харайбаппыт. Кинилэр таһаарар гаастарыгар моркуоп сытыйарга барар. +5 - +7 кыраадыс сылааска моркуоп үүнэн барар, +10 квыраадыска сытыйар.

Моркуоп төһө өр хараллара усулуобуйатыттан тутулуктаах:

- Боппуолдьаҕа – 68 ый;

- Сылаас балкоҥҥа – 45 ый;

- Холодильникка – 12 ый;

- Морозилкаҕа – 12 ый.

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Педиатр Варвара Борисова: “Оҕону тэпилииссэҕэ курдук аһара бүөбэйдээн улаатыннарымаҥ”
Дьон | 08.10.2026 | 11:58
Педиатр Варвара Борисова: “Оҕону тэпилииссэҕэ курдук аһара бүөбэйдээн улаатыннарымаҥ”
Дьокуускай куораттааҕы медицина киинигэр Үөрэхтээһин тэрилтэлэригэр сокуоннай саастарын ситэ илик оҕолорго аналлаах медицинскэй көмөнү тэрийэр салаа үлэтин сүрүннүүр педиатр бырааһа Варвара Леонидовна  Борисованы кытта кэпсэттибит.
Аныгы кэм худуоһунньуга Туйаара Стручкова-Хоноёхова: «Сорох уобарас түүлбэр киирэр...»
Дьон | 09.10.2026 | 14:30
Аныгы кэм худуоһунньуга Туйаара Стручкова-Хоноёхова: «Сорох уобарас түүлбэр киирэр...»
Кини айбыт уобарастара субу тиллэн, хамсаан, саҥаран-иҥэрэн барыах курдуктар. Олоҥхоҕо, саха мифологиятыгар олоҕурбут хартыыналара сүрэҕи-быары ортотунан киирэннэр, искэр сырдык кыымы саҕаллар. Оттон киэҥ сэҥээриини ылбыт «Дьол кыната» үрдүккэ көтүтэр.
Ама, маннык буолуон сөп дуо?
Сонуннар | 09.10.2026 | 19:00
Ама, маннык буолуон сөп дуо?
Киһи ылына, итэҕэйэ охсубат чахчыта, доҕоор!
Үлэлээбэтэх киһи биэнсийэҕэ хайдах тахсарый?
Сонуннар | 08.10.2026 | 16:00
Үлэлээбэтэх киһи биэнсийэҕэ хайдах тахсарый?
Үбү сөпкө туһаныыга сатабыл эрэгийиэннээҕи киинин исписэлиистэрин кытта туһалаах матырыйаалы бэлэмнээтибит.