«Мин аҕам – саамай бастыҥ» күрэх кыайыылааҕынан Үөһээ Бүлүүттэн Степан Тобохоп буолла

Быйыл төрдүс төгүлүн ыытыллыбыт «Мин аҕам – саамай бастыҥ» бэстибээл-күрэх ааптарынан «Тускул» Култуура киинин уус-уран салайааччыта Вилена Константинова буолар. Ол курдук, Вилена Михайловна көҕүлээһининэн, Иннокентий Спиридонов салайааччылаах «Аҥаардас аҕалар» өрөспүүбүлүкэтээҕи уопсастыбаннай түмсүү тэрийиитинэн күрэх 2019 сылтан ыытыллар. Кылгастык бэстибээл историятыттан ахтан аастахха, бастаан тэриллэригэр Дьокуускай куорат уокуруктарын аҥаардас аҕаларын ортотугар ыытыллыбыта. Оччолорго куорат хас биирдии уокуругутан уонна нэһилиэгиттэн биирдии аҥаардас аҕа кыттыбыта. Бастакы сырыыттан олох араас очуругар оҕустаран оҕолорун аҥаардастыы иитэр аҕалары уопсастыбаҕа таһаарар, өйүүр аналлаах социальнай бырайыак дьон-сэргэ киэҥ биһирэбилин ылан, иккис сылыттан тута өрөспүүбүлүкэ таһымнаах буолбута.

Анал байыаннай дьайыы саҕаламмытынан, дойду экономическай, политическай балаһыанньата охсон, быйылгы күрэх төһө да хабаана кыччаатар, үгэс курдук үрдүк таһымнаахтык ыытыллан, ордук аҥаардас аҕалаах дьиэ кэргэттэргэ дьиҥнээх бырааһынньыгы бэлэхтээтэ.

Балаһыанньа быһыытынан, бэстибээл-күрэх түөрт сүрүн түһүмэхтэн турар: аҕалар бэйэлэрин билиһиннэрэллэр, итиэннэ ас астыыллар, талааннарын, «Хомуур күрэх» спортивнай күрэххэ сылбаларын, сымсаларын көрдөрөллөр.

Быйылгы күрэҕи СӨ Уопсастыбаннай палаататын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Лена Ефремова, Дьахталлар түмсүүлэрин салайааччыта Ангелина Степанова, Хатас нэһилиэгин баһылыгын солбуйааччы Семен Игнатьев уонна «Аҥаардас аҕалар» СӨ уопсастыбаннай түмсүүтүн бэрэссэдээтэлэ Иннокентий Спиридонов састааптаах дьүүллүүр сүбэ сыаналаата.

Тыҥааһыннаах күрэх түмүгүнэн Таатта улууһуттан төрүттээх, саха тылын уонна литературатын учуутала идэлээх, билигин ыраах хоту улууһугар вахта ньыматынан үлэлиир Александр Бурцев III миэстэҕэ тигистэ. Александр оҕолоро иккиэн номнуо устудьуон дьон. Көхтөөх аҕа дьүүллүүр сүбэҕэ уонна көрөөччүлэргэ бэйэтэ суруйбут хоһоонноруттан билиһиннэрдэ уонна норуодунай тыйаатырга артыыстыырын, эдэр сааһыттан гитаранан ырыа ыллыырын сөбүлүүрүн билиһиннэрдэ. «Асчыт аҕа» түһүмэххэ Александр кыыһыттан үөрэммит фунчозалаах салаатын астаан көрдөрдө. Манна даҕатан оҕолорун төрөөбүт күннэрин бэлиэтээһинтэн биир көрдөөх түгэни ахтан ааста:

«Уолум 1 кылааска үөрэнэр кэмигэр төрөөбүт күнүгэр ас бөҕө астаан баран, оҕолору ыҥырыҥ диэтим. Уол кыра буолан, онно олох да наадыйбат. Онон сытыы киһи эдьиийэ дьүөгэлэрин ыҥыртаан аҕалла. Ыалдьыттарбыт ким төрөөбүт күнүн улаханнык быһаарса барбакка, куукулаҕа тиийэ кыыс оҕо оонньуурун тутан кэлбиттэрэ. Уолбут ол төрөөбүт күнүн билиҥҥээҥҥэ диэри күлэн ахтабыт», - диэн дьиэ кэргэн истиҥ түгэннэриттэн быһа тардан кэпсээтэ.

II миэстэҕэ Нам I Хомустааҕыттан 5 оҕолоох Иван Рожин таҕыста. Илин, кэлин кэбиһэртэн, кыыс-дьахтар эгэлгэ симэҕиттэн саҕалаан, туоһунан Моҕол ураһаҕа тиийэ тигэр, оҥорор иис-уус аҕа оҕолорун барыларын батыһыннарын киирэн, көрөөччүлэр куттарын тутуон тутта. Иван оҕолор икки симиэнэнэн үөрэнэр буоланнар, түптээх үлэтэ суоҕун, оскуолаҕа, дьарыктарга таһарын быыһыгар такси өҥөтүн толорон харчылаһарын кэпсээтэ. Асчыттар күрэхтэригэр улахан кыыһыныын колпакка, фартукка тиийэ ох курдук оҥостон кэлэн, оҕуруот аһыттан хатыламмат амтаннаах салааты астаатылар.

Дьиэ уонна  «Мин аҕам – саамай бастыҥ» бэстибээл-күрэх кыайыылааҕынан, I миэстэ хаһаайынынан Үөһээ Бүлүү Дүллүкүтүттэн кэлбит физкултуура учуутала идэлээх 4 оҕолоох Степан Тобохоп таҕыста. Ийэлэрэ барахсан кыра уол 1 саастааҕар олохтон соһуччу күрэниэҕиттэн, Степан, оҕолорго ийэлэрин суохтаппат туһуттан, тугунан-тугунан дьарыктамматый? Бэйэни билиһиннэриитигэр аҕалбыт видеопрезентациятыгар көрдөххө, түннүк муҥунан арассаада арааһа, сайын тиэргэн муҥунан сибэкки, оҕуруот аһын эгэлгэтэ, ол быыһыгар от-мас үлэтэ, булт-алт, күөн күрэс алыба! Олоххо бу курдук дьулуурдаах, күүстээх санаалаах, нэһилиэгэр Аҕа түмсүүтүн салайар аҕаны биир дойдулаахтара, нэһилиэгин дьаһалтата өйөөн кэлсибитэ элбэҕи этэр. Степан оҕолоро чөл, чэбдик улааталларыгар ынах, сылгы, сайын аайы уоннуу куурусса тутарын кэпсээн, көрөөччүлэр биһирэбиллэрин ылла. Аны туран Бүлүү эбэҕэ балыктыыр баазаны тэриммит. Манна барытыгар оҕолорун батыһыннара сылдьар буолан, оҕолор, бэл диэтэр, бултаммыт куһу, балыгы бэйэлэрэ астаан күөстүүр буолбуттар. «Оҕолорбор холобур буола сатыыбын. Билиилэрэ-көрүүлэрэ кэҥээтин диэн, кыах баарынан сири-дойдуну көрдөрөбүн. Быйыл Аҕа дойдуну араҥаччылааччы күнүнэн уолаттарбар быһах оҥортоотум. Талааны көрдөрүү күрэҕэр оҕолорбун кытта эргэ өрбөхтөн оҥорбут олбохторбутун, бэйэм бултаабыт саһылларбын аҕаллым», - диэн Степан бараммат дьоҕуруттан быһа тардан кэпсиир. Ас астааһыныгар ыыһаммыт халбаһылаах, креветкалаах, бэйэтэ оҥорбут соустаах ресторанныы салааты билиһиннэрдэ. Оттон «Хомуур күрэххэ» кубиктары 33 сөкүүндэнэн хомуйан, тэҥнээҕин булбата.

Оттон көрөөччү биһирэбилинэн Эбээн Бытантай Кустууруттан төрүттээх, билигин Дьокуускай куоракка олорор 6 оҕолоох аҕа Степан Стручков бэлиэтэннэ. Бу күрэххэ Степан кыра уолун кытта таас муҥунан астаабыт фрукталаах салааттара тэҥнээҕин булбата. Клубника, банан, киви, дьаабылака, мармелад, йогурт састааптаах салааты күрэххэ мустубут оҕолор сөбүлээн амсайдылар.

Кыайыылаахтар күрэх генеральнай спонсора Георгий Кырбасов, бэйэтэ эмиэ аҥаардас аҕа, туруорбут 100 тыһ. солкуобайдаах бирииһиттэн туһааннааҕынан 50 тыһ. солк, 30 тыһ. солк. уонна 20 тыһ. солк. кээмэйдээх уу харчынан бириистэри уонна «Дежнев Автоцентр», «Водоканал», «Копиртехсервис» тэрилтэлэр, «ИП Г.А. Васильев», «Лавка чудес», «Дружба», «Быйаҥ», «Сандал» маҕаһыыннар туруорбут бириистэрин туттулар.

Тэрийээччилэр «Мин аҕам – саамай бастыҥ» бэстибээл-күрэх спортивнай түһүмэҕэр «Хомуур күрэх» ааптырыскай оонньуутунан сылын аайы хааччыйар Владимир Емельяновка уонна бары спонсордарга, кыттааччыларга, өйөөччүлэргэ эр киһилии сэмэйдик эрээри, ис сүрэхтэриттэн махтаналлар. 

Дьэ бу курдук истиҥ, иһирэх тыыҥҥа уочараттаах "Мин аҕам - саамай бастыҥ" бэстибээл күрэх түмүктэннэ.