Майалар үтүө холобурдара тарҕаныахтын!

Кулун тутар 17-18 күннэригэр уопсастыбанньыктар күүстэринэн тэриллэр “Ийэ тыл” иккис форумҥа Дьокуускай куораттан, Нам, Хаҥалас, Горнай, Мэҥэ Хаҥавлас, Уус Алдан, Чурапчы,  Таатта, Амма, Бүлүү, Үөһээ Бүлүү, Ньурба, Сунтаар, Өлүөхүмэ улуустарыттан тиийэ кэлэн кытыннылар.

Сахалыы эйгэ дьиэ кэргэҥҥэ түстэнэр

Тэрээһин саҕаланыар диэри аттыбар олорооччубуттан санаатын ыйыталастым.
Матрена Васильевна Лукачевская: «Сахалыы эйгэ улахан суолталаах. Бэйэм элбэх сиэннээх буолан, бу тэрээһинтэн саҥаны билээри-көрөөрү, анаан-минээн Тааттаттан кэллим. Сайынын сиэннэрбитин барыларын хомуйа тардан, дьиэбитигэр эбэлээх эһэ сахалыы эйгэни тэрийэбит. Сиэннэрбитигэр от оттууру көрдөрөөрү, үрүҥ ас аһатаары эрдэ эспит сүөһүбүтүн иккистээн тэриннибит. Бастаан тиийэллэригэр сахалыы саҥарбат курдук буолаллар ээ. Оттон аҕыйах хоноот бэйэлэрин хааннарыгар баар ханна барыай, сахалыы кимнээҕэр ордук саҥарар буола охсоллор. Онон сахалыы эйгэ дьиэттэн баар буолар. Ол – чуолкай!”.

АйТи пааркатыгар буолбут "Сахалыы тыыннаах эйгэни тэрийии" түһүлгэтигэр дьон лыык курдук муһунна. Кэпсэтиини Ф.В.Шишигина, А.Н.Ноговицына иилээн-саҕалаан ыыттылар.

Түһүлгэ мунньах курдук буолбакка, сэһэргэһии сиэринэн саҕаланан, чахчы даҕаны сахалыы эйгэ, сахалыы тыын олохтоммутунан барда.
Бу түһүлгэҕэ эр дьон кыттыыта, этэрэ-тыынара күүстээҕэ тута харахха быраҕыллар. Ол эбэтэр аҕа, эһэ уопсастыбаҕа сүҥкэн оруоллаахтара бу да тэрээһиҥҥэ дьэҥкэтик көһүннэ.  Үгүс санаа этилиннэ. Чопчу сыаллаах- соруктаах бырайыактар олоххо киирэллэр эбит.

Майа холобурун сэргээ!

Олортон нэһилиэк таһымыгар сахалыы тыыны хайдах олохтообуттарын Майа нэһилиэгин баһылыга Алексей Неустроев үллэстибитин мустубут дьон бэркэ диэн биһирии, олус диэн сэргии иһиттибит.  Алексей Иннокентьевич сорох этиилэрэ ытыс таһыныы доҕуһуолланнылар. 

Майаҕа 2017 сылтан “Ийэ тыл” анал бырагыраама үлэлиир эбит. Кинилэргэ ыытыллар туох баар мунньах, тэрээһин сахалыы ыытылларыттан саҕалаан, уулуссаҕа ыйанар баннердар, биллэриилэр, куйаар ситимигэр ыытыллар иһитиннэриилэри, биллэриилэри сахалыы тылынан суруйан ыытыы үгэскэ кубулуйбут.

Сахалыы эйгэни олохтуурга кыыс, уол оҕону иитии биир бэлиэ миэстэни ыларын эттэ.  Уол оҕолорго анаан, күһүн идэһэ өлөрүүтүттэн саҕалаан, муҥха, сайын от күүлэйэ, сааскы өттүгэр куйуур тэрийэллэр эбит.  Сүрүн болҕомто аҕата суох улаатан эрэр уолаттарга туһаайылларын бэлиэтээтэ. Ону сэргэ ыччат дьону ийэ тылга сыһыаран иитии күннээҕи олохтон саҕалаан норуот айымньытын нөҥүө барарын, Итэҕэл балаҕаныгар уһуйаан, оскуола саастаах оҕолорго аһаҕас уруок, алгыс ситимнээхтик ыытылларын биһирии иһиттибит.

Биир бэлиэ хайысхалара –  эр киһи оруолун күүһүрдүү. Кистэл буолбатах, ханна да буоларын курдук, төрөппүт мунньаҕар эр киһи сылдьыыта кинилэргэ да бастаан олох суоҕун кэриэтэ эбит. Ону модьуйан туран,  төрөппүт мунньаҕар аҕа, эһэ эбэтэр улахан убай сылдьарын туруорсан, күн бүгүн букатын хартыына буолбут.  Аны, мунньахха кэлбит эр киһи ыраах, ханна эрэ түгэххэ буолбакка, маҥнайгы эрээккэ олорон, хайаан да бэйэтин  тылын этиэхтээх, туруорсуохтаах диэн хара ааныттан ирдэбил олохтоммут. Инньэ гынан эр дьон  санааларын этинэр, туруорсар буолбуттар. 

Оҕо дьоммут итирик туруктаах киһи охто сытарын көрө улаатыа суохтаахтар диэн бигэ санааҕа кэлбиттэр. Нэһилиэк чөл олохтоох буолуохтааҕын  туруорсубуттар. Бастаан саҕалыылларыгар Майа үрдүнэн 15 арыгы атыылыыр лааппы баара үһү. Дьэ, оттон биирдиилээн сирэй көрсөн кэпсэтии, сүбэлэһии быһаарсыы түмүгэр икки маҕаһыын хаалбыт. Оттон күн бүгүн Майа үрдүнэн арыгы атыылыыр лааппы суох,  чөл олохтоох нэһилиэк аатын сиэрдээхтик сүгэр.  

Төрүччүнү үөрэтии наадата да тумнуллубатах. Хас биирдии ыал бэйэтин төрүччүтүн,  кырата, биэс көлүөнэҕэ диэри билиэх тустаах диэн санаанан салайтаран, үлэ барар.

Удьуор утумун салгыыр, эдэрдэри билиһиннэртиир сыаллаах  Майа нэһилиэгэр  145 төрүүр-ууһуур саастаах сулумах дьону түмэн, “Дьол тааһа” квест-оонньуу ыыппыттар. Ону таһынан ыччат ортотугар элбэх тиһиктээх үлэ барарын бэлиэтээтэ.  Ыччат – нэһилиэк инникитэ, кэскилэ.

Онон Мэҥэ Хаҥалас улууһун Майа нэһилиэгэ хоннохтоохтук ылсан,  ийэ тылбыт нөҥүө кэскиллээх үлэни-хамнаһы ыытара, сахалыы эйгэ тыына олохтоноругар төһүү болҕомтону уурара үгүстэргэ үтүө холобур буолуон сөп.