Майаҕа Александр Кычкин кэриэһигэр хоккей турнира буолла

Кулун тутар 21 күнүгэр Майа сэлиэнньэтигэр убаастыыр- ытыктыыр биир дойдулаахтара, Мэҥэ Хаҥалас улууһун бастакы хоккеиһа, Дьокуускайдааҕы «Эллэй Боотур» успуорт уораҕайын хоккейга бастакы тириэньэрдэриттэн биирдэстэрэ Александр Кычкин сырдык кэриэһигэр, кини үтүө аатын үйэтитэр аналлаах өрөспүүбүлүкэ таһымнаах шайбалаах хоккей турнира үрдүк таһымҥа буолан ааста.

Турнир буолбутун сэргии истэн, бэртээхэй биидьийэни көрөн,  «Майа сэлиэнньэтэ» тыа сирин түөлбэтин баһылыга Алексей Неустроевтан  турнир туһунан кэпсии түһэригэр көрдөстүбүт.

А.И.Неустроев уолаттарыныын

Алексей Иннокентьевич:

—Турнирга Дьокуускай, Нерюнгри куораттартан, Алдан уонна Мэҥэ Хаҥалас улууһустарыттан хоккейы сэҥээрэн оонньуур эр дьон сүүмэрдэммит хамаандалара кэлэн, кыайыылаах үрдүк аатын ылар туһугар илин-кэлин түһүстүлэр. Көрөөччү, ыалдьааччы күүрээннээх ыһыыта-хаһыыта доҕуһуоллаах тыҥааһыннаах оонньуу астыга манна буолла!

Түмүккэ кыайыы үрдүк өрөгөйүн, анаабыт курдук, ыалдьыттарбыт, ыраахтан айаннаан кэлэн кыттыбыт Нерюнгри куорат хамаандата билэн, үөрдэ- көттө. Мэҥэ Хаҥалас «Манчаары» ХК иккис бочуоттаах миэстэни ылары ситистэ. Үсүһү —  Дьокуускай куораттан «Норд» ХК, төрдүс миэстэни — Алдан куорат хамаандата ылла. 

Турнир кыттыылаахтара

Кыайыылаах хамаанда кубогынан, мэтээллэринэн, туоһу суругунан уонна уу харчынан наҕараадаланна. Атын хамаандалар эмиэ туоһу суругунан, мэтээллэринэн уонна уу харчынан бэлиэтэннилэр.  

Кэлэн кыттан, чаҕылхай оонньууну көрдөрөн, сэргэхситэн, үөрдэн- көтүтэн, биир дойдулаахпыт аатын ааттатар, үйэтитэр сорукпутун олоххо киллэрсэн барбыттарыгар махтанабыт.

—Дуона суох бүддьүөттээх тыа сирин түөлбэтигэр маннык, өрөспүүбүлүкэ таһымнаах, балай эмэ бириистээх, анал кубоктаах күрэхтэри ыытыы судургута суох.  Дьоҥҥут- сэргэҕит, тэрилтэлэргит өйүүр-өйдүүр көмөлөһөр буолан,  кыаллан эрдэҕэ?

–Оннук. Холобур, бу турниры ыытарбытыгар, күрэхтэһии үрдүк таһымнаах буоларыгар Александр Кычкин дьиэ кэргэнэ, кини бииргэ үөрэммиттэрэ, «Мегинострой»,  «Ратмир», «СТК» «ТехКоммунСервис» тэрилтэлэр, «Чүүйэ» МУП, «Хоту» ТХПК, урбаанньыттарбыт Семен Иванов («Вилена» маҕаһыын), Михаил Павлов («Баарт» маҕаһыын), Семен Новгородов, Николай Старостин, Ян Мохначевскай уонна «Мэҥэ нэһилиэгэ» тыа сирин түөлбэтин баһылыга Ньургун Габышев  улахан күүс- өйөбүл буоллулар. Түгэнинэн туһанан, барыларыгар махтанабыт.

–Биидьийэҕитин көрдүм ээ: олус да үчүгэй хоккейдыыр корт оҥостубуккут!  Итиччэлээҕи көрөн баран, чопчулаһан ыйыппакка хааллахпына, ааҕааччыларым да, арааһа, миигин өйдүөхтэрэ суоҕа. Төһө иэннээҕэ, этэргэ дылы, төһө кууп уу барара, ханнык ыйтан, хайдах саҕалаан оҥоһуллара, онуоха төһө үп- харчы барара интэриэһиргэтэрэ эрэбил.  Сыл аайы оҥороҕут дуу биитэр быйылгы оҥоһуу дуу? Хаарын ыраастыырга, мууһун тэҥнээн биэрэргэ туһунан анал үлэһит да ирдэниэх курдук ээ?

Хаартыскаҕа -- Майа сэлиэнньэтин катога

– 1996 сыллаахха, Дьокуускай куоракка “Эллэй Боотур” саҥа арылларыгар бэриллибит хоккейнай корт Нерюнгри куоракка тиийэн сыппыт этэ. Ону 2018 сыллаахха СӨ Успуорка министиэристибэтэ көҥүл биэрэн, Майаттан анаан-минээн улахан массыыналаах тиийэн, тиэйэн аҕалан туруорбуппут. Бу кэнники, саҥа хоккейнай кортпутун оҕоҕо-ыччакка өйөбүл буолар пуонда көмөтүнэн, улууспут баһылыга Д.И. Тихонов,  бу Майаҕа баһылыктыыр эрдэҕинэ, аҕалтарбыта. Аллара өттүн барытын бетонунан куттаран, турар миэстэтин булларан, олохтохтук оҥорон кэбиспиттэрэ. 2018 сылтан бэттэх биир да сылы көтүппэккэ корпутун туруоран кэллибит. Олохтоох дьаһалта үлэһиттэрэ уонна Майа хаһаайыстыбаннай үлэтин-хамнаһын толорор тэрилтэ, Олох-дьаһах хомунаалынай хаһаайыстыба тэрилтэтин уолаттара күүскэ көмөлөһөллөр.  Туох баар ыытар субуотунньуктарбытыгар – о иһигэр хаар күрдьүүтүгэр, мууһун оҥоруутугар – Майа аҕалара эмиэ бары биир киһи курдук түмүллэн тахсан, көмөлөһөллөр. Сүүһүнэн киһи буолааччы.

Уутун этэр буоллахха, мөлүйүөнүнэн кууп буоллаҕа. Олох-дьаһах хомунаалынай тэрилтэлээх буолан, кинилэр көмөлөһөн кыаллар. Манна киһи, этэргэ дылы, биэдэрэнэн да, уу баһар да массыынанан аҕалан куппаккын. Скважинаттан оботторон куттарабыт. Халыҥ муус буоларын курдук  кутан баран, хайаан да “өтүүктүүбүт”. Оччотугар итинник ханан да хайдыыта, оллура-боллура суох, остуох ньуурун курдук көбүс-көнө буолар.

Катокпут – халлаан сылыйда эрэ кэрэх, баччалартан саҕалаан салгын сии, сэргэхсийэ, эти-сиини эрчийэ таарыйа оҕо, ыччат бөҕө сөбүлээн мустар, түмсэр сиригэр кубулуйар. Саастарыттан тутулуктанан, чопчу кэлэр кэмнээхтэр. Холобур, кыра саастаахтар –  халлаан сырдыгар, күн тыгар кэмигэр, улахан кылаастар – 18 ч –21 ч диэри түмсэллэр. Дьэ, онтон салгыы ыччат дьон кэлэн хаҥкылыыр. Манна сылдьан доҕордоспут, аналын көрсөн ыал да буолбут элбэх буолуохтаах.

—Оннук ээ. Уота-күөһэ, мууһа, эчи, кылааккайа! Саастаах да киһи хаҥкылыан баҕарыах курдук. Алексей Иннокентьевич, күн бүгүн Майа сэлиэнньэтэ төһө нэһилиэнньэлээҕий?

–Пропискалааҕынан, 8 тыһыынчаттан таҕыстыбыт. Прописката суох олорооччулар эмиэ бааллар. Ону аахтахха, уон тыһыынчаттан тахсабыт. Майа – үүнэр-сайдар! Хаарбах дьиэттэн көһөрүү бырагырааматынан кэнники   сылларга элбэх толору хаччыллыылаах таас дьиэлэннибит. Хаарбах, эргэ тутуубут 85 бырыһыаныттан босхолоннубут. Ситэрэ илик 15 бырыһыаммытыгар   2, 4 кыбартыыралаах  мас тутуулар хаалан тураллар. Икки этээстээхтэрбит – үксэ кэриэтэ бүттүлэр. Хаалбыт тутууларбытын саҥа үлэлиэхтээх бырагыраамаҕа киллэрэргэ суоттанабыт. Ирдэнэр докумуоннара олоччу бэлэм буолбута. Тутуу министиэристибэтин уонна онно туһааннаах тэрилтэлэри кытта үлэлэһэ, докумуоннары бэрэбиэркэлэһии бара турар.

Майаҕа көһөн кэлии, көһөн барыы көрдөрүүтэ хайдаҕый? 4-хас сыллааҕыта сылдьарбар олохтоохтор: “Биһигиттэн барбаттар, биһиэхэ кэлэллэр!” диэн киэн тутта этэн, үөрдэн тураллар.

Киин сиргэ турар, куораттан да чугас, суол-иис үчүгэй, логистиката табыллыбыт буолан, ахсааммыт сыллата хаҥаан иһэр. Оскуолаҕа үөрэнэ киирэр оҕо ахсаанын да көрдөххө, этэҥҥэ, үчүгэй.

Чэ, бэрт. Оннук эрэ буоллун! Кытаатыҥ! Чөл олоҕу тутуһар сэлиэнньэ буолбуккутунан, эҕэрдэлиибин!  Ситиһиигит, кыайыыгыт хаҥаан истин!