Өлүөнэбит күргэтин тутуу төһөлөстө?

Тохсунньу бүтүүтэ баараҕай тутуу туллар тутаах пилонун муҥутуур улахан коффердамын таҥыы эппиэттээх түгэнэ саҕаламмыт.

*Муоста пилона диэн тугуй диир буоллахха:  модьу- таҕа трост быаҕа  ыйанар тутуллаах, вантовай муостаҕа туттуллар  туллар тутаах, тирэнэр тирэх (несущая опора, башня или стойка)  буолар муоста атахтарын ааттыыллар.  

*Оттон коффердам диэн —  ол  муоста атахтарын (пилоннарын), пилон сыбаайатын эҥин оҥорорго анаан, өрүс сүнньүгэр туруоруллар, тутуу барар сиригэр уу киирбэтин хааччыйар,  кураанах былаһааккалаах тимир каркас ааттанар бадахтаах.  Сорохтор ону «буочука» дииллэр эбит.  Бу, үгэс курдук, — муоста тутуллан бүтүөр диэри быстах кэмҥэ туттуллар, Сорох түгэҥҥэ олохтоохтук хаалар ураты конструкция.  Муостаны тутуу үлэтэ  барар сирэ кураанах буоларын хааччыйар аналлаах.

*Үгүс өттүгэр коффердамы кытылга таҥан, оҥорон баран, туруохтаах сиригэр — эбэ сүнньүгэр тиэрдэллэр.   

*Сорох источникка итини «кессон» дииллэр уонна чуолаан  күүстээх сүүрүктээх, дириҥ уулаах сиргэ туттуллар «перемычка» быһыытынан эмиэ быһаарбыттар.    

Бу билигин Өлүөнэ күргэтин тутаах атаҕын оҥорорго туһалыыр тохсус, о. э. саамай улахан коффердамы оҥоруу сүҥкэн эппиэттээх күннэрэ тураллар эбит. 

СИА суруйарынан, бу коффердам үрдүгэ  —  17,32 м, эргимтэтэ – 46 м, ыйааһына – 2400 т кэриҥэ. Бастайааннай  конструкциялары эбэ сүнньүгэр быйыл киллэрэргэ суоттаналлар. Бу туһунан «ВИС Строй» тутаах бэдэрээт тэрилтэтин кылаабынай инженерэ Михаил Самарчев иһитиннэрбит. 

Ону тэҥэ  280 үрдүктээх тутаах пилон киэнин — күргэ муҥутуур улахан коффердамын таҥан эрэллэрин эппит. Онуоха туһааннаах тутуу билииккэлэриттэн уонна истиэнэлэриттэн саҕалаабыттар. Ону тэҥэ паровой сыбаайаны таҥыы салҕанарын, эбэ уҥа биэрэгин өттүнээҕи коффердамы таҥан бүтэрэн эрэллэрин иһитиннэрбит. 

Уопсайа,  Өлүөнэ вантовай муостата үс пилоннаах, биир оччо коффердамнаах буолар эбит.

 «Өлүөнэ муостатын оҥорорго туттуллар технология, тутуу барар усулуобуйата даҕаны Арассыыйаҕа эрэ буолбакка бүтүн аан дойду үрдүнэн ханна да суох, ураты, ол да курдук уустук тутуу», —  дииллэр. Ол курдук, биһиэнигэр туттуллар  «наплавной» коффердамы оҥоруу  технологията —  Арассыыйа муостаны тутууга  эйгэтигэр бу иннинэ туттуллан көрбөтөх, бастакы холонуу үһү. Табылыннар ханнык. 

Саха киһитэ, этэргэ дылы, үлэ хаамыытын  илэ хараҕынан көрдөҕүнэ, эт кулгааҕынан иһиттэҕинэ астынар.  Ону өйдөөн туран, Өлүөнэ күргэтигэр бара турар үлэ түгэннэрин устууну эһиги болҕомтоҕутугар таһаарабыт.