Кыайыы 80 сылынан

Сэрии бэтэрээнэ аҕам икки ыстатыйатын бэчээттиибин.

Саллаат — үлэ ветерана

Үлэ-хамнас түбүгүттэн илиитин араарбатах Иннокентий Николаевич Даниловы Кэптэни бөһүөлэгин олохтоохторо аҕыс оҕо аҕатынан билинэллэр. Бу оҕонньор улахан уола Партизан Заболоцкай аатынан совхоз биир бастыҥ механизатора. Иккис уол үөрэҕин бүтэрэн Бүлүү куоратыгар бырааһынан үлэлиир. Аны икки уол Новосибирскай куоракка: бастакыта – сибээс институтугар, иккиһэ – архитектор үөрэҕэр; онтон кыыстара Рита Саха государственнай университетын 1-гы курсугар үөрэнэллэр. Ганя Советскай Армия сулууспатыгар сылдьар. Икки кыра оҕолоро Лөгөй орто оскуолатын үөрэнээччилэрэ.

Иннокентий Николаевич сэриигэ бойобуой үтүөлэрин санатар знактарын, медалларын иилинэ сылдьарын дэҥҥэ көрүөҕүҥ. Совхоз дьоно үксэ кинини колхоз кырдьаҕас суоппарынан билинэллэр.

Үлэ ветерана совхоһугар суоппардаабыта 26 сылын туола охсубут. Өрүүтүн ГАЗ-51 автомашинанан, арыт «молоковоһунан» биригээдэттэн биригээдэҕэ үлэлиирин көрүөххүт. Ханнык да сорудахха сырыттын, баҕар ыраах айаҥҥа да бардын, Иннокентий Николаевич өрүүтүн дьаныарынан уонна дьулуурунан бар дьонугар сөбүлэппит совхоз биир бастыҥ суоппара.

Быйыл саас Улуу Кыайыы күнүн эрэ иннинэ оҕонньор дьиэтигэр сылдьаммыт кини Аҕа дойдуну көмүскүүр сэриигэ бойобуой үтүөлэрин туоһулуур докумуоннарын көрүтэлээтибит. Сэрии сылларыгар Верховнай Кылаабынай Командующайтан Тернополь, Краков Ратибор, Бискау, Берлин куораттары босхолооһун уонна ылаттааһын иһин махтал суруктарынан бэлиэтэммит.

Кини байыаннай идэтинэн зенитнэй артиллерист эбит. Аҕа дойдуну көмүскүүр сэриини Германия сиригэр Дрезден куоракка түмүктээбит.

Бастакы Украинскай фронт.
Махтал Грамота
Красноармеец Данилов
Иннокентий Николаевичка

Күндү бойобуой табаарыс! Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии биһиги кыайыыбытынан түмүктэннэ. Албан ааттаах Кыһыл Армия немецкэй-фашистскай талабырдьыттары утары кырыктаах кыргыһыыларга биһиги Ийэ дойдубут чиэһин, көҥүлүн уонна тутулуга суох буолуутун көмүскээтэ, мөлүйүөнүнэн сэбиэскэй дьоннорго фронтовой олохтон эйэлээх тутууга төннөллөрүгэр кыаҕы биэрдэ. Күндү бойобуой табаарыспыт, эн кыайыы кынаттанан дойдугар эргиллэҕин...

... Бастакы Украинскай фронт чаастарыгар туйгуннук сулууспалаабытыҥ иһин итии, истиҥ махталбытын биллэрэбит, итиэннэ биһиги Ийэ дойдубут инники дьолун-соргутун тутуһар эйэлээх социалистическай тутуу эйгэтигэр Эн үлэҕэр улахан ситиһиилэри уонна туйгун доруобуйаны баҕарабыт!

I Украинскай фронт сэриилэрин командующайа, Сэбиэскэй Союз Маршала
И. Конев.

Фронт Байыаннай Советын чилиэнэ, генерал-лейтенант
К. Крайников.

Фронт штабын начальнига, Армия генерала
И. Петров.

1945 сыл, от ыйа, Австрия, Вена куорат.

Үлэ ветерана И.Н. Данилов фронт командованиетын Махтал Грамотатыгар этиллибит үтүөнү баҕарыылары чиэстээхтик толорон, Улуу Кыайыы кэнниттэн 32 сыл устата бүгүҥҥү дьоллоох-соргулаах олоҕу туругурдуһан, эйэлээх тутуу фронугар ситиһиилээх үлэ үөһүгэр сылдьар.

К. Борисов, селькор,
Кэптэни бөһүөлэгэ. 9.06.1977 сыл. «Ленинскэй тэрийээччи» хаһыат

Хайлар туһаайыытынан

Партизан Заболоцкай аатынан совхоз рабочайа, 5 оҕолоох ыал аҕата Иван Петрович Охлопков империалистическай Японияны утары сэриигэ активнайдык кыттыбыта. Кини Советскай Армия кэккэтигэр 1942 сыллаахха, 18 саастааҕар ыҥырыллыбыта.

Рядовой И.П. Охлопков Илин Сибииргэ Даурия диэн байыаннай гарнизоҥҥа 1036-c стрелковай полкаҕа пулеметнай ротаҕа сулууспалаабыта. Кини 1944 сыллаахха полковой оскуоланы бүтэрэн сержант званиетын ылбыта.

Империалистическай Японияны утары сэриигэ 210-с стрелковай дивизия чаастара Хайлар куорат туһаайыытынан кимэн киирбиттэрэ. Хайдах сэриилэспитин, сэриини ханна түмүктээбитин туһунан И.П. Охлопков бу курдук кэпсиир:

– Ото-маһа суох истиэп устун марш оҥорон, сыралҕан куйааска буһан, иһэр уута суох эрэйдэнэн, бэрт ыарахан походу туораабыппыт. Хайлар диэн хас эмит сыл устата бөҕөргөтүммүт куораты штурмалаан ылыыга икки өттүбүтүттэн хаан тохтуулаах кыргыһыылар буолбуттара. Икки төгүрүк суукка устата утуйары, сынньанары билбэккэ охсуспуппут. Саха уолаттарыттан бэһиэ этибит. Үгүспүт өлбүтэ. Прокопий Семеновтыын иккиэн тыыннаах орпуппут. Кини билигин Якутскай куоракка милиция капитана. Ол кыргыһыыга кыратык бааһырбытым. Ол гынан баран санчааска төннөр кыах да суоҕа. Куораты илиибитинэн ылан бараммыт эмтэнэргэ күһэллибиппит.

Хайлар куорат гарнизонун бэриннэриигэ 5 тыһыынчаттан тахса өстөөх саллааттарын уонна офицердарын билиэн ылбыппыт. Ол иһигэр биир генерал илиитин өрө уунарга тиийбитэ. Хайларга биһиги сэриилэспиппитин туһунан киинэҕэ устаннар, сэрии кэнниттэн нэһилиэнньэҕэ көрдөрбүттэрин өйдүүбүн.

И.П. Охлопков Советскай Армия кэккэтигэр 6 сыл сулууспалаабыта. 1948 сыллаахха Армияттан мобилизацияланан төрөөбүт-иитиллибит Кэптэнитигэр эргиллэн кэлбитэ. Кини түөрт медаль кавалера, Верховнай Кылаабынай Командующай аатыттан махтал суруктаах.

И.П. Охлопков пятилетка охсуулаах сылларыгар күргүөмнээх үлэ үөһүгэр сылдьар.

К. БОРИСОВ, Кэптэни бөһүөлэгин олохтооҕо.