Кыһыҥҥыга сонун астары хаһаанабыт

Моркуоптан салаат 

– 1 кг моркуоп, 1 уст. эриэппэ луук, 1 уст. чеснок, хара, кыһыл биэрэс – сөбүлүүргүтүнэн, туус, 4 ост. нь. мас арыыта, 1 ост. нь. 9% уксус. 

Састаабы барытын булкуйан, салат оҥоробут. Сүбүөкүлэттэн эмиэ маннык  салааты оҥостон тутатына сиэххэ сөп. 

Оҕурсуттан салаат 

– 3 кг оҕурсу, 1 кг минньигэс биэрэс, 1 кг эриэппэ луук. Маринада: 1 л ууга 100 г 6 % уксуус. 2 ост. нь. саахар, 1 ост. нь. туус. 

Оҕурсуну кырбаан баран бааҥкаҕа дьапталҕалаан уурабыт. Хара биэрэс 3-4 устуука туорааҕын, укуруобу, сельдерейи, петрушканы табыгынатабыт, 2 остолобуой ньуоска мас арыытын кутабыт. Итии маринады кутабыт уонна 10-15 мүнүүтэ стерилизациялыыбыт. Оҕурсуну, минньигэс биэрэһи, эриэппэ луугу барытын кырбаан  баран, бааҥкаларга сойутан кутабыт.

Помидордаах кабачок 

– 0,5 л бааҥкаҕа 225 г ыһаарыламмыт кабачок, 200 г сибиэһэй помидор, 1-2 уст. чеснок, 5 г туус, 20 г бурдук, 50 г ынах арыыта. 

Кабачоктарбытын сууйабыт, бысталыыбыт. Туустаах бурдукка булкуйан ыла-ыла икки өттүн ынах арыытыгар ыһаарылыыбыт. Ити кэмҥэ чесногу илдьиритэбит, помидорбутун кырбыыбыт. Салгыы кабачогу, помидору, чесногу бааҥкаҕа сааһылаан угабыт, 1 ч. нь. туус (0,5 кг бааҥкаҕа) хаппахтаан баран 35 мүнүүтэ (100 кыраадыска) стерилизациялыыбыт. Онтон сойутабыт.

Күөх помидортан салаат

– 3 кг күөх  помидор, 1,5 кг моркуоп уонна эриэппэ луук, 300 г мас арыыта, 300 г 9 % уксуус, 300 г саахар, 5-6 устуука горох биэрэс уонна аҕыйах устуука лавровай лиис. 

Помидордары орто соҕус гына кырбыыбыт, моркуоппутун улахан соҕус гына түөркэлиибит, луукпутун төгүрүктүү кырбаан баран, миискэҕэ 10-12 чаас туруорабыт. 100 г тууһу кутуохха сөп. Маринад: 300 г арыы, уксуус, саахар, биэрэс, лавровай сэбирдэх. Барытын холбоон, бытаан уокка оргуйа түспүтүн кэннэ, салааппытын кутан дэлби булкуйа түһэн баран, эмиэ 30 мүнүүтэ курдук оргутан ылабыт. Бу кэнниттэн итиилии ыраас, сууйуллубут бааҥкаларга кутаталаан кэбиһэбит. Сылаастыы сиэххэ сөп эрээри, сойбутун кэннэ эмиэ минньигэс. 

Тыкваттан хомпуот 

– 1 кг тыква, 1,5 кг саахар, бороһуок утах. 

Тыква хаҕын уонна сиэмэтин ыраастыыгыт. Бөдөҥ соҕус түөрт муннуктуу кырбыыгыт. 1,5 кг саахардаах ууга оргутаҕыт. Сиидэлиигит.  Сироп оҥороҕут: 600 г саахар уонна 400 г уу. Сиропкутун бэлэмнээн баран, тыква үрдүгэр кутан эмиэ оргута түһэҕит. Бу кэнниттэн бороһуок утаҕы кутан амтан биэрэҕит. Ананас утаҕа буоллаҕына, ананас хомпуотун курдук амтаннана түһэр. Онон арааһыттан кутан биэрэн, араас амтаны барытын таһаарыахха сөп. 

Моркуоп барыанньата 

– 400 г моркуоп, 200 г саахар. 

Моркуобу бытархай гына кырбаан, сымныар диэри буһарабыт. Саахартан сироп оҥоробут. Моркуобу саахар сиробугар буһарабыт. Олус битэмииннээх, минньигэс барыанньа бэлэм.

Көөнньөрүллүбүт дөлүһүөн 

– 1 ыст. дөлүһүөн, 1 ыст. саахар, 3 л уу.

Дөлүһүөҥҥэ 3 лиитэрэ итии оргуйбут ууну уонна саахары кутан үчүгэйдик ытыйабыт. Дьиэ бэйэтин сылааһыгар биир суукка туруорабыт. Сарсыныгар гаас тахсар буоллаҕына, ол аата утахпыт көөнньөн эрэр. Аҥаарын туспа иһиккэ кутан ылабыт. Оттон аҥаара салгыы аһытыы буолар. Хаалбыт аҥаарга сойбут ууну кытта биэс остолобуой ньуоска саахары уонна өссө эбии иккилии остолобуой ньуоска дөлүһүөнү кутан ытыйан иһиллэр. Оччотугар хас да төгүл суурайан иһиэххэ сөп.