Куорат кылабыыһаларын көрүү-истии туругун билистилэр
Ол курдук, Маҥаҥҥа, Бүлүү переулогар уонна Көтөр фабрикатын таһыгар баар кылабыыһаларга сырыттылар. Манна куорат Дууматын бэрэссэдээтэлэ Альберт Семенов, дьокутааттар Александр Северьянов, Ольга Шерстянникова, Дмитрий Чибирев, Владислав Парфенов, Кирилл Соболев, Светлана Чусовская уонна куорат уокуруктааҕы дьаһалтатын бэрэстэбиитэллэрэ, ону тэҥэ «Ритуал» МБУ салалтата кытыннылар.

Хантан үптэнэн-харчыланан?
Киһи барахсан бу орто-туруу дойдуга олох олорон баран, өбүгэлэрин дойдутугар аттанарыгар көмүс уҥуоҕа ийэ сиргэ кистэнэр. Оттон ол сир хайдах буолара, хайдах көрүллэн-хараллан сытара туһугар толкуйу үөскэтэр. Оттон ол сиргэ олорон ааспыккын кэрэһилиир бэлиэҥ – көмүллүбүт уҥуоҕуҥ, хайдах буолара, төһө өр турара ритуальнай өҥөнү оҥорор тэрилтэттэр быһаччы тутулуктаах. Күн бүгүн куоракка оннук сүрүн суолталаах өҥөнү “Ритуал” МБУ оҥорор. Онон бу тэрилтэ үлэтэ-хамнаһа үгүстэри сэҥээрдэрэ, долгутара өйдөнөр. Ити иһигэр хантан-туохтан үбүлэнэрэ, тэрилтэ быһыытынан туруга хайдаҕа сэҥээрдэрэ эрэбил.
Мунньахха этиллибитинэн, «Ритуал» муниципальнай тэрилтэ үс суол хайысхаттан үбүлэнэн-хамнастанан, үлэлиир.
Бастатан туран, кинилэр муниципальнай сорудаҕы толороллорун быһыытынан, субсидия көрүллэр. Онно эбии урбаанынан дьарыктанан дохуот киллэринэр. Ону тэҥэ өссө атын сыалларга бэриллэр субсидия диэн баар эбит.
Муниципальнай сорудаҕы толоруу чэрчитинэн, тэрилтэ киһини көмүү туһунан ыспыраапканы биэрэр. Бокуонньук көмүллэригэр анаан сир учаастагын аныыр уонна куорат кылабыыһалара түстэммит сирдэрин-уоттарын көрөр-истэр, ыраастыыр, хомуйар өҥөнү толорор. Маны таһынан тэрилтэ бокуонньуктары кылабыыһаҕа аҕалыы, көмүү, киһини көмүүгэ, харайыыга ирдэнэр докумуоннары толоруу, киһи уҥуоҕар гранит таастары туруоруу төлөбүрдээх өҥөлөрү оҥорор.
“Ритуал” МБУ салалтата эппитинэн, бу дьыл балаҕан ыйын 9 күнүнээҕи туругунан, кинилэр урбаанынан дьарыктанан, 23,7 мөл тахса солкуобай киллэрбиттэр. Бу маны материальнай-техническэй базаны сайыннарыыга, тэриллэри атыылаһыыга уонна тэрилтэ күннээҕи үлэтин-хамнаһын хааччыйыыга туһаналлара этилиннэ.
Быһаарыыны ирдиир тутаах кыһалҕалар
Эбийиэктэри көрүү-истии түмүгэр дьокутааттар быһаарыыны эрэйэр кэккэ кыһалҕаларга тохтоотулар.

Холобур, Маҥан кылабыыһатыгар биидьийэнэн кэтээн көрүү (видеонаблюдение) тиһигин сайыннарыы, тэрилтэ үбү-харчыны дьаһанар халыыбын тупсарыы (совершенствование финансовой модели) уонна үлэ көдьүүһүн үрдэтии наадатын эттилэр. Бүлүү переулогар турар кылабыыһаҕа уунан хааччыллыытын быһаарар, тырааныспардар хааччаҕа суох, үлүбээй киириилэрин-тахсыыларын тохтотор, бэрээдэктиир уонна кылабыыһаны көрүүнү-истиини хайаан да тупсарар туһунан боппуруос турда. Оттон Көтөр фабрикатын таһынааҕыга сүрүннээн бөҕү-сыыһы хомуйан, ыраастаан тиэйэн таһаарыыга сыһыаннаах кэпсэтии буолла.
Түмүккэ тугу быһаардылар?
Кылабыыһалар туруктарын, үлэ-хамнас хаамыытын миэстэтигэр тиийэн билсэн, чопчулаһан баран, дьокутааттар оҥоһуллар өҥөлөр хаачыстыбаларын үрдэтэр туһуттан тэрилтэ үп өттүнэн бигэ туруктаах буолуутун күүһүрдэрэ, материальнай-техническэй базатын сайыннарар уонна салайыы систиэматын тупсарар үлэтин салгыы ыытара наадатын бэлиэтээтилэр.

Биир ураты болҕомтону ритуальнай өҥө ырыынагын сөптөөхтүк тэрийии чааһыгар уурдулар. Бу боппуруоһу куорат Дууматын урбааҥҥа, бырамыысыланнаска атыыга-тутууга уонна тырааныспарга хамыыһыйатын салгыы көрөргө, сиһилии дьүүллэһэргэ быһаардылар.
Куорат дьаһалтатын бу хайысхаҕа сыһыаннаах туһааннаах салааларыгар уонна «Ритуал» МБУ бүгүҥҥү күннээххэ баар кыһалҕалары туоратыыга, тэрилтэ үлэтин тупсарыыга сыһыаннаах этиилэри бэлэмнээн, санааларын биллэрэллэригэр сүбэлээтилэр.