Куоракка быстах кэмнээх үлэни булар судургу дуо?
Дьон үөрэммит үгэстэринэн, туох хайа иннинэ Работа якт ру бакаансыйаларын көрөллөр. Ол сиэринэн, кинилэр кэнники 3 күҥҥэ таһаарбыт биллэриилэригэр туох үлэ баарын ундаардаан көрдүбүт. Онуоха туох хайа иннинэ уопуту улаханнык ирдээбэт, быстах кэмҥэ үлэһиккэ наадыйааччылары эрэ болҕойдубут. Хамнас уонна үөрэх чааһын эмиэ таарыйбатыбыт.
Онуоха букатын быстах кэмҥэ ирдэнэр икки бакаансыйа таҕыста. Баларга уопут ирдэммэтэ өйдөнөр.
Бастакынан “Альфа-миэбэл” Үс Хатыҥҥа буолар ыһыах кэмигэр волонтерга наадыйара сылдьар. Төлөбүрэ “4 тыһ. солк.” диэри диэн. Күнүс 14 чаастан (баар буолар кэм 13:30 мүн.) ууну түҥэтэн бүтүөххэ диэри үлэлииллэр эбит. Үлэһит эбээһинэһигэр тэрээһин ыалдьыттарыгар ууну түҥэтии, ууну тэрээһин ыытыллар сиригэр илдьэргэ, устуулу-остуолу көһөрөргө көмөлөһүү. Бу үлэҕэ 18 сааһыттан аҕа дьону эрэ наймылаһаллара анаан бэлиэтэммит. Ол аата, оскуола оҕото итиннэ санаммат.
Эмиэ ыһыах кэмигэр эрэ ИП Барашков К.З. атыы-тутуу балааккатыгар туран, кисло-молочнай утахтары атыылааччыга наадыйарын биллэрбит. Эбээһинэһэ: атыы-тутуу, сөпкө төлөһөллөрүн көрүү. Кыалларынан, медицинскэй киниискэ уонна “санминимумнаах” буолуу ирдэнэр. Уопут ирдэммэт, куһаҕан дьаллыга суох атыыһыкка наадыйар. Ону таһынан бу атыыһыппыт бэс ыйын 27-28 күннэригэр хонуктаан сылдьыахтаах эбит. Хамнаһа 5 тыһ. солк. диэри буолара суруллубут.
Уопуту, үөрэҕи да ирдээбэт бакаансыйа итинэн бүттэ.
Ону таһынан 1 сылтан итэҕэһэ суох үлэлээбит уопуттаах прораб бакаансыйата баар. Дуогабар төрүтүгэр үлэҕэ ылаллар. Эбээһинэһэ – тутуу үлэтэ хайдах бара турарын хонтуруоллуур, биригээдэлэргэ сыалларын-соруктарын туруорар, үлэ хаачыстыбатын хонтуруоллуур. Толоруллубут үлэни тутар. Тутуу барар болдьоҕо тутуһулларын сүрүннүүр. Сакаасчыты уонна салалтаны кытта сибээһи тутар. Тутуу хаамыытын хаартыскаҕа түһэрэн, биидьийэҕэ устан отчуоттаан иһэр эбээһинэстээх.
Туох ирдэнэрэ: аҕыйах этээстээх кэтэх дьиэлэри, коттеджтары тутууга 1 сылтан итэҕэһэ суох прорабтаабыт уопуттаах, тутуу биригээдэтин үлэтин сатаан дьаһайар-тэрийэр, эппиэтинэстээх, дьаһаллаах буолуохтаах. Бэйэтэ массыыналаах буолара биһирэнэр. Үлэлиир кэмэ – чаастаах үлэ буолбатах (сымнаһыар график). Быһата, тутуу хампаанньата бэйэтэ атын үлэлээх, онтун быыһыгар эбии харчылаһар санаалаах киһини көрдүүр. Холобур, үстүү суукка үлэлии-үлэлии өрүүр, 2/2 үлэлиир, баахтанан үлэлиир дьоҥҥо эбэтэр симиэнэ икки ардыгар өрүүр күннэрдээх дьоҥҥо ордук табыгастаах буолуоҕун бэлиэтээбиттэр. Хамнас чопчу кээмэйэ ыйыллыбатах. Кэпсэтии быһыытынан уонна тутуу түмүгүттэн тутулуктанар, дьиҥ үлэлээбит күн иһин төлөнөр. Кэтэх дьиэ тутуутугар уопуттаах, нэдиэлэҕэ хас да иллэҥ күннээх киһини кытта үөрүүнэн үлэлэһэргэ бэлэмнэрэ этиллэр.
Дьокуускай уокуругун "Пригородная теплосетевая компания" МУП быстах кэмҥэ, чопчута, биир ыйга каадыр отделын үлэһитэ уоппускаҕа барар кэмигэр (от ыйын 1 к атырдьах ыйын 1 к диэри) кини оннугар үлэһиккэ наадыйарын таһаарбыт. Үлэҕэ наадыйааччы манныкка дьүөрэ үлэҕэ икки сылтан уһун кэмҥэ үлэлээбит уопуттаах, 1С ЗУП 8.3, Сбис-Онлайн бырагыраамаларга үлэлиир сатабыллаах буолуохтаах. Ол эбэтэр анал үөрэхтээх, уопуттаах исписэлиис уоппускатын кэмигэр быстах кэмҥэ үлэлиир кыахтаах эбит. Хамнаһа – кэпсэтиинэн (договорная). Соцбакыаттааҕа бэлиэтэммит.
Михаил Николаев уулуссатын 11 б дьиэтигэр үлэлиир тэрилтэ быстах кэмҥэ тиэргэни ыраастыыр, хомуйар, хаһаайыстыбаннай үлэни үлэлиир оробуочайы көрдүүр. Ирдэбиллэрэ: уһанара, столяр, плотник үлэтигэр тыыппалааҕа биһирэнэр. Куһаҕан дьаллыга суох буолуохтаах. Толору соцбакыаттаах, РФ Үлэ кодексын тутуһан үлэҕэ ылаллара бэлиэтэнэр.
Манна да көстөрүнэн, төһө да куорат сир буоллар, ыл да, санааҥ иһинэн үлэ миэстэтин быстах кэмҥэ булар олус судургута суох. Ол да иһин сайын үлэлиэн баҕалаахтар эрдэттэн, этэргэ дылы, дьыл хаардаах кэмтэн саҕалаан, онтон-мантан, билэр дьонноруттан ыйыталаһан, эрдэттэн булан кэпсэппит буолаллар. Аҕыйах сыллааҕыта официант миэстэтэ балай эмэ көстөр буолааччы да, кэнники кэмҥэ ол да баҕалаах буолбут чинчилээх.