“Колокольчик” уһуйаан оҕоҕо олус туһалаах ментальнай арифметиканы көҕүлүүр

Манна кырачааннары ментальнай арифметиканан утумнаахтык ылсан, күүскэ дьарыктыыллар. Ол үтүө түмүктээҕин бу сайын ситиспит ситиһиилэрэ да кэрэһилиир.

Ол курдук, бу сайын, от ыйыгар 5-с төгүлүн ыытыллар Норуоттар икки ардыларынааҕы таһымнаах “Чуумпу акыйааннааҕы кубок –2026” диэн ментальнай арифметика олимпиадата буолан ааспыта. Онно Дьокуускай “колокольчиктара” ситиһиилээхтик кыттан, бириистээх миэстэлэргэ тиксэн, өттүк харалаах, илии тутуурдаах кэлбиттэрэ.

Бу олимпиаданы Е.В. Шумейко уонна Ю.А. Халаева салалталарынан, Ментальнай арифметика Илиҥҥи Ассоциацията тэрийэн ыытар эбит.

Чөмпүйэнээккэ Арассыыйа Уһук Илин уокуругун эрэгийиэннэрин оҕолоро эрэ буолбакка, Кытай куораттарытан кытта кэлэн кыттыбыттар. Ол курдук, КНР Яньтай уонна Янцзы куораттарыттан уонна Приморье, Хабаровскай, Забайкалье кыраайдарыттан, Амур уобалаһыттан, Саха сириттэн, Ону тэҥэ Владимир уобалаһыттан бастыҥтан бастыҥнар талыллан кэлэн кыттыбыттар.

Ол иһигэр Дьокуускай 86-с нүөмэрдээх  “Колокольчик”  уһуйаан – Оҕону сайыннарар киинтэн”  Анита Решетникова уонна Дархан Уваров баран кыттан, чахчыта да, уһуйааннарын аатын чиэстээхтик көмүскээн кэлбиттэрэ. Анита – бастакы, Дархан – иккис миэстэлэммиттэр.

›

1 / 7

Ахсаанньыт оҕолору СӨ үөрэҕириитин тиһинин туйгуна Вера Аккалиевна Старостина арыаллаан илдьэ сылдьыбыт. Интеллектуальнай үөрэхтээһини сайыннарыыны, ментальнай арифметиканы, когнитивнай билими, педагогиканы, уйулҕа үөрэҕин, сыыппара трансформациятын, оҥоһуу өйү уонна аныгы, үөрэтии инновациялаах технологияларын кэпсэтиһэр Норуоттар икки ардыларынааҕы  “Абакус без границ” билим-быраактыка кэмпириэнсийэтигэр кыттыбыт.

Кэмпириэнсийэ хомуурунньугар – Саха сирин иитээччилэрин уопута

Кэмпириэнсийэ түмүгүнэн фундаментальнай уонна прикладной чинчийиилэри, тус ааптардаах методикалары, араас ырытыы-анаарыы түмүктэрин уонна араас дойдулар биллиилээх учуонайдарын, педагогтарын, үөрэх салаатын тэрилтэлэрин салайааччыларын баай уопутун түмэн, хомуурунньук бэлэмнэммит. Үөрүүлээҕэ, ити кинигэҕэ Сахабыт сирин педагогтара В.А. Старостина, А.С. Саввина уонна Т.Е. Герасимова уопуттара эмиэ киирбит.

Санатан эттэххэ, 86 нүөмэрдээх “Колоклольчик” уһуйааҥҥа А.У. Байзакова методикатыгар тирэҕирэн, аан бастаан 2018 сыллаахха ментальнай арифметика куруһуога үлэлээн саҕадаабыта.

Уһуйаан иитээччилэрэ уонна төрөппүттэрэ ментальнай арифметика оҕо эҥкилэ суох, араас өттүттэн сайдарыгар, айымньылаах үлэҕэ үөрүйэхтэнэригэр, бэйэ кыаҕар эрэнэ үөрэнэригэр, оскуолаҕа үөрэнэргэ бэлэмнээх буолан тахсыытыгар сүҥкэн оруоллааҕын бэлиэтииллэр.

"Колокольчик" куорат уһуйааннарын көҕүлүүр

Куруһуокка сылдьар оҕолору ыырдарын кэҥэтэн Норуоттар икки ардыларынааҕы, өрөспүүбүлүкэтээҕи чөмпүйэнээттэргэ кытыннараллар. Онтулара бириистээх миэстэлэри ылан, үөрдэллэр, киэн туттуу иэйиитин бэлэхтииллэр.

Ону таһынан бу, оскуола иннинээҕи саастаах оҕолору иитэр-үөрэтэр, сайыннарар киин Дьокуускай куорат уокуругун үөрэххэ Управлениетын өйөбүлүнэн, ментальнай арифметика куораттааҕы “Уникальные дети”  олимпиадатын сыллата тэрийэрэ үтүө үгэскэ кубулуйда.

Бу бырайыак Дьокуускай куорат уһуйааннарыгар ментальнай арифметиканан дьарыктаныыны көҕүлүүр, киэҥ эйгэҕэ таһаарар, сырдатар, талаанннаах оҕолору таба тайанан, ону кэҥэтэр сыаллаах. Ону тэҥэ ментальнай арифметиканы үөрэтэр иитээччилэр уопут атастаһалларын курдук кэлим платформаны тэрийэргэ көмөлөһүөхтээх.

         Дьэ, ити курдук, “Колокольчик” уһуйаан бэйэтин эрэ иитиллээччилэрэ сайдалларын туһугар буолбакка, атын уһуйааннар эмиэ ментальнай арифметиканан дьарыктанан, оҕолорун сайыннаралларыгар төһүү кылаатын киллэрсэр.

Уһуйаан салалтата, иитээччилэрэ оҕо толкуйдуур дьоҕурун, сатабылын, билиигэ-көрүүгэ тардыһыытын адьас кыра эрдэҕиттэн сайыннардахха ордук үтүө түмүгү биэрэрин этэн туран, бу кэми туттумахтаһарга сүбэлииллэр. Чахчыта да, оннук.