Киимчик

Дьиэттэн саккырыы сылдьар уулаах холуоһаны далбаатаабытынан Нюта эмээхсин хаадьаҥалаан таҕыста. Сиэнэ хантан таба туттарыай?! Суола сойбута ырааппыт.

– Дьэ, бэйиккэй! Аҕаҥ үлэтиттэн кэллэҕинэ үҥсэрим буолуо! Көрүлээн эр... – эмээхсин уоһун анныгар мөҕүттэ-мөҕүттэ дьиэтигэр төттөрү киирдэ. Ити кэмҥэ Киимчик гараж үрдүгэр олороро. Хаһыыны истээт, гараж аттыгар үүммүт харыйанан моҕотой курдук өрө хачыгырайан, гараж үрдүгэр биирдэ баар буола түспүтэ. Манна кини хорҕойор сирэ, эбэтэ да, ийэтэ да манна кыайан ыттыбаттар.

Киимчик манна тахсан, харыйатын лабааларын анныгар сытан, халлааны одуулуурун сөбүлүүр. Кини манна күнү да быһа сытыан сөп. Күп-күөх халлааҥҥа муус маҥан былыттар кини хараҕар араас кыыл-сүөл, хамсыыр харамай буолан далбаатаһа усталлар... Кинилэри кытта Киимчик санаатыгар хайа баҕарар дойду муннугар, кый ыраах, устуһан тиийиэн сөп.
«Облака – златогривые лошадки, облака – а –аа, –  диэн киҥинэйэн ылыы-ыллыы Киимчик сөбүлүүр миэстэтигэр тиэрэ түстэ...
Дьиҥэр, кини оннук күлүгээн, куһаҕан оҕо буолбатах. Хайдах эрэ аһара омунуттан дуу, элбэҕи билэ-көрө сатыырыттан эбитэ дуу туохха эрэ түбэспитэ эрэ баар буолар... «Мүччүргэннээх сырыылаах Оноҕочоон-чохоон” – диэн ааттыыр аҕата.

Холобур, бүгүн ити эбэтин отой кыыһырдыан баҕарбатаҕа. Бээһээ эбэтэ бэйэтэ теплицэҕэ уу кута тахсарыгар: “Саатар бу холуоһалар хатаччы хатаннар, киһи атаҕар баппат буолбуттар,” – диэн этиммитэ. Ону Киимчик үтүөнү эрэ оҥорор санааттан, холуоһалар тэнийдиннэр диэн, кыһанан-мүһэнэн, хаста да кырынан, холуоһалары уунан толорбута. Сарсыарда тоҕуохтааҕын умнан кэбиһэн, бу ууга-уокка түстэҕэ. Эбээ Нюта таһырдьа тахсаары харбыалаһан иһэн, холуоһаларын анньынаары, ибис-инчэҕэйгэ хаарыйтаран, соһуйуу-өмүрүү буолбута. Тута, саарбахтаабакка, да ким оҥорбутун сэрэйбитэ, Киимчик барахсан аньыыта-харата барыта ааҕыллыбыта...
«Маннык сытар үчүгэйэ-э – э! Уу чуумпу, харыйа хойуу лабаалара тыалга имэрийэрдии далбаатаһаллар. Өссө зонтиктаах киһи-и! Оччоҕо күн уотуттан хаххаланан, утуйан да ылыахха сөп эбит. Сөтүөлүүргэ диэри ыраах, уу сылыйа илик буолуохтаах. Ийэм зонтига таҥас ыйыырга ыйанан турара... Баран ылбыт киһи! Ээ, кэбис! Эбэтэ уоскуйа илигэ чахчы, аны чыпчахайынан күндүлүө!» – Киимчик олбуорга ким баарын-суоҕун  көрөөрү аллараа өҥөйдө. Эбэтэ көстүбэт, арай балта Аннуля саҥа уһуктан, көҕүрэттэр сир диэки уунаҥнаан эрэр эбит. Ситэ уһукта илик буолан, Киимчик ыҥырарын өйдөөн истибэтэ, ааһа баран хаалла. Өтөр буолбакка, төннөн истэҕинэ, Киимчик үөһэттэн хаһыытаан тоҕо барда:

–  Аннуля!!!

Кыыс, соһуйан, сыыһа үктэнэн, суулла сыста, өйдөнөн үөһэ хантайда.

– Аннуля, мама зонтигын, баһаалыста, аҕалыый, таҥас ыйыырга баар.

– Тоҕо? – Аннуля көнөтүнэн өйдөөбөккө ыйытта. – Бэйэҥ тоҕо ылбаккын?

– Ээ, мин түһүөхпүн сүрэҕэлдьиибин... Чэ, аҕалыый... Баһаалыста, аҕал, сөп... Мин эйиэхэ парашютунан ыстанары көрдөрүөм.

– Аа? Хайдах ол? Аннуля өйдөөбөккө айаҕын атта.

– Оо, дьэ хайдах өйдөөбөккүн! Зонтигы аҕал кылаабынайа, онтон мин көрдөрүөм.

– Ээ, суох! Аны зонтигы алдьаттаххына, мин мөҕүллүөм, Аннуля, элбэхтик кэһэйбит киһи быһыытынан, дьаарханна уонна дьиэтин диэки дьаадьыйда.

– Ээ, Аннуля, Аннуля, тохтоо? Оол-ол ньээм-ньээм оту көрөҕүн?

Аннуля сорунуулаах соҕустук дайбаан иһэн, тохтуу түстэ:

– Тугу диигин?

– Ньээм-ньээм оту… Одуванчигы… көрүүй... Наһаа үчүгэй!

– Билэбин. Көрдүм. Онно туох баарый?

– Ылан үрүүй...

Аннуля өс киирбэх туура тардан үрэн сырылатта. Төп-төкүнүк үрүҥ түүлээх ньээм-ньээм от төбөтө күүстээх үрүүттэн үрэл гынна, кып-кыра үрүҥ түүтэхтэр тыалга дайа көттүлэр.

– Көрдүҥ? Оһуобай дии... Наһаа да үчүгэйдик көтөллөр... Эн зонтигы аҕаларыҥ буоллар, мин ити курдук көтөн көрдөрүөм этэ... Чэ, аҕалбат буоллаххына аҕалбат буоллаҕыҥ дии... Балтыбар көтөн көрдөрүөм диэбитим да... көрдөрбөт буоллаҕым, – Киимчик чахчы хомойбут киһи быhыытынан тэйэ хаамта.

Аннуля балайда тохтоон турда, хараҕын чыпчылыҥнатта... Санаатыгар Киимчик тыалга зонтиктаах көтөн иһэрэ көһүннэ быһыылаах. Чочумча буолаат, үөрэн ытыһын тас гына охсунна, турбут сириттэн буулдьалыы дьиэтин диэки ыстанна:

– Туруоҥ!!! Киимчик парашютунан ыстанар...
Дьиэ иһигэр киирэн, дьикти сонунунан дьону барытын аймаабыт быһыылаах, сотору буолаат, ситэри уһуктубатах кыра дьон аармыйата тоҕо сууллан таҕыста. Бары Киимчик зонтиктаах дьиэлэр үрдүлэринэн көтөрүн көрөөрү, минньигэс ууларын умнубуттар, сорохтор таҥныбатахтар даҕаны. Арбаллан-сарбаллан, туруусуктаах маайканан эрэ, ийэлэрин зонтигын былдьасыһа-тарысыһа өрө уунан, гараж аттыгар астаран кэллилэр.

– Киимчиэк! Киимчик! Аҕаллыбыт! – Аннуля зонтигы өрө анньа-анньа убайын көрөөрү миэстэтигэр ыстаҥхалаата. Киимчик үөһэттэн зонтигы ылаары өҥөс гынна уонна Аннуля соҕотох буолбатаҕын көрөн, кэтэҕин тарбанна.

– Оо, дьэ, Аннуля, тоҕо киһи секретин барыларыгар этэҕин... Эйиэхэ эрэ көрдөрөөрү гыммытым...

– Мэ, мэ, ыл! Көтө оҕус! Аннуля, тулуйбакка, миэстэтигэр тэпсэммээмэхтээт, зонтигы үөһэ бырахта.

Киимчик цирк жонглерун курдук сымсатык зонтигы хабан ылла, сараччы тэниттэ, санныгар ууран эргитэ-эргитэ, төттөрү-таары хаамыталаата.
– Таак... Зонтигым кырата бэрт эбит, мин ыйааһыммар барсыбат, онон парашютунан ыстаныы табыллыбат!

– Ыы, албынчык, мин эйигин эбээҕэ этиэм... Аннуля ытаары уоһа мэрбэҥнээн барда.

– Ээ, этимэ, этимэ... Билигин көрдөрүөм... Үчүгэй баҕайытык ньээм-ньээм курдук тэлээрэ көтүөм... Киимчик тоҕо эрэ саҥата бытаарда, уҥа-хаҥас көрдө. Таак, маннык гынар эбиппит... хайдах соҕотоҕун эрэ көтүөхпүнүй?! Бары бииргэ көтүөх, ньээм-ньээм парашюттарын курдук.

– Хайдах ол? аллараа турар дьон ортотугар айманыы буолла.

– Онтон эһиги бары биирдии зонтикта булан кэлиҥ уонна бары тэҥҥэ көтүөххэ! Уонна бары таҥныҥ, сүрэ бэрт, бачча улахан дьон сыгынньах мачайдана сылдьаҕыт!

Кыра дьон ортотугар тугу эрэ быһаарсар мучумаан буола түстэ да, бары тэбис-тэҥҥэ дьиэлэрин диэки сүүрэн бытарыстылар.
Киимчик: «Ии, барахсаттар, хантан итиччэ элбэх зонтигы булар үһүгүт?! Хата мин сыта түһүөм...» – диэн зонтигынан күн уотуттан хаххаланан, олбоҕор тиэрэ түстэ.

Өр сыппата, саҥа нухарыйыахча буолан истэҕинэ, аллаарааттан:

– Киимчиэк, Киимчик! Биһиги кэллибит! диэн хаһыы иһилиннэ.
Хантан булбуттара буолла, үс зонтиктаах Аннуля хамаандата гараж аттыгар кэккэлээн аҕай турар эбит.

– Оо, дьэ! Накасаанньа да буолар эбит! Киимчик бырааттарын, балтыларын одууласта. Аннуля арыый улаханнара буолан, аҕатын хара улахан зонтигын ылбыт, Василю сэрэнэн ийэтэ Кытайтан аҕалбыт күнтэн хаххаланар кыракый зонтигын эргитэр, Оляҕа отой да алдьаммыт эбэтин былыргы үйэтээҕи зонтигын туттарбыттар.

– Ээ, сөп! Маладьыастар! Тыалбыт күүһүрбүт курдук... Үчүгэй көтүү тахсыыһы... Оля, эн манна сатаан ыттыбаккын. Аннулялаах Василю ити буочуканан ыттарга улахан уонна кыра олоппостору аҕалыҥ, Киимчик кырдьык-хордьук көтүүгэ бэлэмнээн, дьаһайан барда.
Улахан чиэскэ тиксибит дьон олоппос ыла дьиэлэригэр тэбиннилэр, туоратыллыбыт Оля, хомойон, хараҕа сиигирэн, өрө сыҥан барда.

– Убаай, Киимчик, баһаалыста... миигин ылыый... Баһаалыста, баһаалыста, сыҥсыйарын быыһыгар көрдөһөн көрдө...

– Суох, суох! Кыраҕын! Парашют улахан дьоҥҥо эрэ көҥүллэнэр! Киимчик, тойон хаанын киллэрэн, төттөрү-таары хаамыталаата. Ким да көрбөтүгэр сүтэн хаалыах эбит да, олоппостоох дьон быыс биэрбэккэ бу ойутан кэллилэр. Биир олоппоһу буочука аттыгар, иккиһин буочука үрдүгэр ууран, харса суох гараж үрдүгэр ыттыбытынан бардылар.
 Бээ эрэ...Хайаабыт киһи!?.. Тыалбыт тохтоото дуу?! Киимчик саарбахтаабыттыы гараж үрдүгэр ыттыбыт «парашютистары» көрүтэлээтэ,  чахчы кыһаммыт-мүһэммит салайааччы быһыытынан, сөмүйэтигэр силлээн баран, үөһэ чоротто.

– Чахчы тыалбыт мөлтөөбүт! Көтүүбүтүн сарсыҥҥыга көһөрүөххэ наада эбит...

– Суо - уох!!! Бүгүн көтөбүт! Сарсын миигин Уус Майаҕа ыыталлар буолбат да! Аннуля туруорутунан утары эттэ.

– Ээ да?!..

– Ээ, Киимчик эмиэ сымыйалаабыт быһылаах,  Василю сиргэ силлээтэ.

– Эс, тоҕо сымыйалыамый?! Чэ, кэлиҥ, манна туруҥ! «Раз, два, три”, диэтим да, ыстанабыт. Сөп?!

– Сөп, сөп, көҥүл ылбыт дьон күө-дьаа буола түстүлэр. Бу бириэмэҕэ  Оленька ыстанар баҕатын бүтэһик эрэлин сүтэрэр эрэрин сэрэйэн, аны атын өттүттэн атаакалыырга сананна:

– Киимчик! Миигин көтүппэтэххинэ, эйигин эбээҕэ баран үҥсүөм оччоҕуна!

– Оо дьэ... Накасаанньа! Эн тохтуу түс! Бу дьон кэнниттэн ыстаныаҥ, эн зонтигыҥ алдьаммыт дии... Сөп?! Киимчик балтын начаас уоскутта.

Оля көтөр буолбутуттан үөрэн, ытыһын оҕотун «тас» гына охсуна-охсуна, миэстэтигэр эккирээмэхтээн ылла.

– Чэ, бэлэмҥит дуо? Раз... Два... Ээ, тохтооҥ, айыкка, тоҕо эрэ төбөм ыарыйда... Һуу, отой хотуолаары гынным... – Киимчик икки илиитинэн төбөтүн хам туттан олорунан кэбистэ.

– Ээ чэ... Бу киһи бүгүн ыстаннарыа суох! Бэйэбит да ыстаныах! – Аннуля эрчимнээхтик инники хардыылаат, хамаанда биэрдэ. – Раз, два, три! – уонна көрүөх бэтэрээ өттүгэр аллараа курулуу турда, кэнниттэн, аны мин матан хаалыам диэбиттии, Василю түһүстэ...

– Аннуля я-аааа, –  Киимчик иһин түгэҕиттэн нэһиилэ саҥа ыган таһаарда, хараҕын быһа симэн, кулгааҕын саба туттан, турбут миэстэтигэр ньыкыс гынна.

Онтон аллараа үлтү түспүт дьон аймалҕаннара саҕаланна. Аннуля олордьу кэлэн түспүт ыарыытыттан бастаан өйдөөбөккө ньырылаан иһэн, туох да улаханнык айаатаан барда. Василю, эр киһи эр киһи курдук, илдьи түспүт тобугун имэринэ-имэринэ, бастаан тулуйа сатаахтаата, онтон саҥа таһааран, эдьиийин кэнниттэн марыласпытынан барда. Өй-мэй тулуйбат аймалҕана саҕаланна.
Оленька бастаан соһуйан айаҕын атан турбахтаата, онтон, эргиллэ биэрдэ да, быыһатар-абыратар киһитигэр – эбэтигэр – үҥсэ сүүрэн тилэҕэ хараара турда.
Киимчик барахсан аллара өҥөйөн, дьонун ааттыыр кыһалҕаҕа ылларда:
– Чэ... чэ... Бүтүҥ... Ытаамаҥ... Эппитим дии, тыал суох, ыстанымыахха диэн... Киһини истибэккит ити баар... Василю, эн, бүт эрэ, уол эрээри кыыс курдук марылаатаххыный?! Ытанньах герой буолбат... Аннуля, Аннуля, эн тохтоо... Ытанньах Марыыыска диэхтэрэ... Чэ, бүтүҥүтүүй, да...
Дьиэ диэкиттэн чыпчахай тутуурдаах эбээ Нюта батыччахтаан иһэрэ көһүннэ...

– Бу туох буоллугут аа?

– Киимчик парашютунан ыстаннарда ааа ...Ыый – ыый – Аннуля өлөн-быстан үҥсэ тоһуйда.

– Туох даа?! Бу туох сордоммут оҕотой ээ?! Киимчик! Түс диибин! Кэһэтиэм! эбээ Киимчиги көрдөөн өрө халахайданна. Ити үлүгэргэ Киимчик тоҕо туран биэриэй?! Халлаанныын көппүтэ, сирдиин тимирбитэ биллибэккэ тыаһа-ууһа суох сүтэн хаалбыт.

– Эһиги да туох ааттаах киирэн биэрэргит буолла?! Туоххун өлөрдүҥ? Ханан ыалдьар? эбээ барахсан сиэннэрин бүөбэйдиир түбүгэр түстэ.

Барыларын хомуйа тутан дьиэтин диэки батыһыннарда.
Дьиэҕэ киллэртээн, кими дьуоттаан, кими сыллаан-уураан, имэрийэн-томоруйан син уоскуталаата, остуолун тула олордон аһаталаан барда.
– һуу, хата халымыр эбиттэр! Дьэ, эбээҕитин сотору ииҥҥэ киллэрэргит буолуо, сүрэҕин хайытан... Туохха да баппат оҕолоргут!

– Эбээ, иин диэн тугуй? кыракый Оленька сүөгэйдээх килиэбин ыстыырын быыһыгар тоокколоһор.

– Өлөрөргүт буолуо диибиэн... Аһара мэниктээтэххитинэ эбээ өлөн хаалыа, оччоҕуна буор хаһан, эбээни онно көмөн кээһиэхтэрэ, эбээлэрэ атыттарга килиэпкэ сүөгэй сыбаан, саахардаан түҥэтэрин быыһыгар мөҕүттэрин тохтоппот.

– Эбээ,  өлүмэ, баһаалыста, хараххар буор киириэ, Оля эбэтин аһынан ытаан макккыраан барар.

– Оо, дьэ, кыһалҕалаах дьоҥҥут! Суох, суох, өлбөппүүн-өлбөппүн, тоҕо өллөхпүнүй?! Уоскуй, уоскуй, чыычаах. Учукучук, оҕом эбэтин өлөрүөн баҕарбат, Нюта сиэнин көтөҕөн, түһэҕэр олордон, төбөтүн имэрийэн, сыллаан ылар. Бысталаммыт килиэп тоороххойдорун сүөгэйгэ умньуу-умньуу сиэнин айаҕар симэр.
Быыһаппыт-абыраппыт дьон Аннулялаах Вася аймалҕаннарын умна охсон, аһаан чалбааттанан бараллар. Чочумча буолаат, эбээ сүрэҕэ тулуппат:
Василю, бар, убайгын ыҥыр. Аһыа этэ, аччыктаатаҕа буолуо...

– Эбээ, Киимчик киирдэҕинэ кэһэтээр дии, Аннуля өссө да хом санаата ааспат.

– Аргыый! Эн да бааргын! Кыыс кыыс курдук оргууй сэрэнэн сылдьар диэн суох! Уолаттары кытта дьэ тоҕо саппай уобустун?!

– Киимчик ыстаныма диэбитин Аннуля бэйэтэ ыстаммыта, Василю аны эргийэн, эбээтигэр алаараа сыҥаах буолар.

– Ити баар? Өс киирбэхтэрэ бөҕө? Быллайа сытыйаннар, ол эһигини туох парашюта уйар?! эбээ аны хааһы буһарбытын, тэриэлкэлэргэ кута-кута төттөрү-таары мэскэйдэнэр. Ити ыккардыгар Василю убайын ыҥыран элэстэнэн киирэр, олоро биэрээт хааһытын ньаалбаабытынан барар.

– Хайа, убайыҥ?

– Иһэр, иһэр.. Эбээ кыыһырбыта бүппүт дуо диир...

– Кыайар уола! Бүтүмүнэ...

Аан сэмээр арыллар, Киимчик төбөтө быгар.
– Киимчик, киир, киир. Аһаа, – эбэтэ сиэнин ыҥырар. Киимчик аргыый үктэнэн киирэн, Оленька аттыгар олорор, ньуосканан хааһы баһан, хаста да үрбэхтээт, балтын айаҕар анньар. Оленька мичээрдээн мыччыстар, үөрэ-көтө  хааһытын сиэн барар. Ол быыһыгар куустуһан сыллаһан ылаллар.

– Ыы, барахсаттар, бэйэ бэйэлэрин син бөрүһэллэр ээ, эбээ, кыыһырбыта умнуллан,  сиэннэрин таптаан ымманыйар.

– Эбээ, эн миигин бырастыы гын! Мин эйигин кыыһырдыахпын баҕарбатаҕым ээ. Бэйэҥ бээһээ холуоһам хаппыт, баппат диэбитиҥ дии, Киимчик буруйдаммыттыы эбэтин диэки көрө-көрө кэпсэтиини саҕалыыр.

– Оо, дьэ.. холуоһаны сах сиэтин, саҥаны ылыллыа. Кытаат, аһаа... Уонна хаппыыстаҕын үөннээр эрэ, сөп?

– Сөп, сөп. Ону баҕас ааһан иһэн, Киимчик бырастыы гыныллан, санаата көтөҕүллэн, имири-кимири аһаан барар. Аһылык кэнниттэн Киимчик хамандыырдаах кыра армия хаппыыста үөнүн хомуйа оҕоруокка тоҕо сууллан таҕыста. Киимчик барыларыгар биирдии бааҥканы туттартаат, кирээккэ атаҕар аҕалан туруортаан кэбистэ уонна:
Чэ, барыбытыгар биирдии кирээккэ... Кытаатыҥ! Ким элбэх үөнү булбуту бэлисипиэппэр хатааһылатыам, – диэн эрэннэрдэ. Бука бары умса түһэн, кыһанан-мүһэнэн, хаппыыста үөнүн көрдөөн бардылар. Өтөр буолбата Оленька:

– Убаай, мин буллум, – диэн чаҕаарда уонна кып-кыра тарбахтарынан күп-күөх үөнү кымаахтаан ылан бааҥкатыгар бырахта.

– Ии, мин оҕом маладьыас! Хараҕа сытыыта диэн! – Киимчик балтын хайҕаата. Хайҕатаары онтон-мантан «мин буллуо-ом» диэн саҥалар элбээн бардылар.

– Ээх, чэ! Бары маладьыастар! Кытаатыҥ, кыра хаалла. – Киимчик хантайан халлааны одууласта. –  Уу, күн  халлаан оройугар тиийбит. Уу сылыйан эрдэҕэ буолуо. Эбиэт кэннэ сөтүөлүү барыллыа...
– һок, бу тугуй? – Василю соһуйбут саҥата иһилиннэ. Бары кини диэки эргийэ биэрбиттэрэ: киһилэрэ бааҥкатын олордон баран баҕа оҕотун эккирэтэ сылдьар эбит.

Умса бардар да, таба тутан дьоҥҥо көрдөрөөрү бу мэҥийэн кэллэ. Бука бары баҕаны көрөөрү кини тула үмүөрүстүлэр. Аннуля ааһан иһэн, ким да көрбөтүнэ, Василю бааҥкатын үөннэрин бэйэтин иһитигэр тоҕо тутта уонна туох да буолбатаҕын курдук ааһа бара турда. Быччайбыт баҕа оҕото куттанан Василю ытыһыгар өрө көбүөхтүү олорорун көрөн, Киимчик:
– Аата аччаабытын, сордооҕу киһи сиэн да баҕарбат, – диэтэ. Оленька соһуйан кэҥээн хаалбыт харахтарынан убайын диэки көрдө уонна саҥа аллайда:
– Баҕаны сииллэр даа?

– Сиэминэ. Французтар саамай деликатес астара. Ньаам-ньаам... Ыһаарыламмыт баҕа буутун саҕа минньигэс туох да суох, – Киимчик кырдьык-хордьук тылын салбанна. – Василю, атын бааҥката ылан, онно уган, хаппахтаан кэбис, киэһэ ыһаарылаан сиэхпит. Чэ, турумаҥ! Кытаатыҥ! Дьиҥэр, хаппыыста да үөнэ сиэнэр буолуохтаах. Африкаҕа оннооҕор сахсырҕа сааҕын буһаран сииллэр.

Бука бары кирээккэлэринэн тарҕаһан үлэлэрин салҕаан бардылар. Василю баҕатын дьаһайан кэлбитэ, бааҥката кураанах.

– Хайыа, мин үөннэрим?

– Баҕалыы сатыы сырыттаххына, тахсан баран хааллахтара дии, Аннуля суос бэринэн быһаара охсор.

– Ээ, Аннуля, куттубуккун батта! Эйиэнэ миэниттэн быдан аҕыйах этэ, Василю итэҕэйбэккэ айдааны тардар. Улахан айдаан тахсыаҕын, Киимчик иһиирдэн кэлэн, Василю бааҥкатыгар бэйэтин үөннэрин кутан уоскутар. Син балайда сыһаҕастаһан үлэлэрэ бүтэр. Аны ким кыайбытын быһаарсыы саҕаланар. Мөккүөр кытаанаҕын кэнниттэн, бастакы үөнү булбут Оля кыайыылаах тахсан, Киимчик бэлисипиэтинэн олбуор иһигэр хатааһылыыр. Аннуля ыга кыыһыран дьиэҕэ киирэн сүтэн хаалар, Киимчик эбэтиттэн көҥүллэтэн сөтүөлүү ойутар. Василю Оляны сиэтэн, астыыр хоспоххо киирэн балайда буолан тахсаллар. Саҥата суох күүлэ кирилиэһигэр кэлэн олороллор. Өр чуумпуруу буолбутуттан сэрэхэчийэн эбээлэрэ тахсан бэрэбиэркэлииргэ сананар:

– Хайа, тоҕо чуумпурдугут?

– Эбээ, биһиги баҕа сиэтибит, минньигэһэ суох эбит, Оля тута дакылааттыыр, – уонна өссө хаппыыста үөнүн эмиэ...

– Туох даа?!!! эбээлэрэ соһуйан өрө татыаккалана түһэр.

– Сиикэйдии буолбатах, ыһаарылаан ... Василю быһаарса сатыыр.

– Туох буолбут акаарыларый бу ээ?! Искит барыта үөн буолуо! Ким оннук сиэбитин истибиккитий ээ?! эбээ салҕыы айманар. Истэрэ барыта үөн буоларарын истибит дьон, куттанан, ытаан мэрбэҥнэһэн бараллар.

– Киимчик деликатес диэбитэ-ээ... Францияҕа уонна Африкаҕа -аа ...

– Африкалаахтар ээ... Киимчик!!! Суудараайкын!!! Cэрэн! Иэҥҥин хастыам!

Олбуор аанынан бэлисипиэт көлүөһэтэ быган иһэн сүтэн хаалар.