26.01.2026 | 13:24 | Просмотров: 539

Киһи көрүүтүгэр наадыйар ыарыһахха аналлаах балыыһа

Нэһилиэнньэҕэ сырдатар-өйдөтөр үлэни ыытарга уонна когнитивнай кэһиллиилээх дьоҥҥо көмө буоларга аналлаах “Долгожить” устуудьуйа Арассыыйа бэрэсидьиэнин Гранынан 3 №-дээх клинический балыыһа поликлиникатын иһинэн үлэлиир.
Киһи көрүүтүгэр наадыйар ыарыһахха аналлаах балыыһа
Ааптар: Маргарита Акимова
Хаартыска: "Долгожить" хаартыскалара
Бөлөххө киир

Ааспыт сылга "Киин куорат" хаһыакка "Түөһэйэри эрдэттэн бохсуохха" диэн суруллубукка олоҕуран, Очиченко уулуссаҕа үлэлиир маннык диагностаах дьону сытыаран эмтиир балыыһа үлэтин билистибит. Санатар буоллахха, түөһэйиини эрдэттэн бохсорго аналлаах бырайыак бу биир хайысхата буолар. Ону таһынан, дьиэнэн сылдьан сытар ыарыһахха көмө уонна аҕам саастаах дьоҥҥо иккилии нэдиэлэлээх куурустары ыытар хайысхалар бааллар. Сытар ыарыһаҕы хайдах көрөргө анал сүбэни эмиэ оҥороллор.

Биллэн турар, туора киһини бу балыыһаҕа киллэрбэттэр. Тустаах анаалыс биэрэҥҥин, доруобуйаҥ туруга үчүгэй эрэ буоллаҕына ыарыһахтарга аһараллар. Онон биһиги анал таҥас-сап, мааска кэтэммин, иккис этээскэ киирэбит. Улахан тэлэбиисэр иннигэр, ким дьыбааҥҥа, ким кэлээскэҕэ олорон, сахалыы биэриини көрөр кэмнэригэр түбэстибит. Өр уһуннук олорбокко ким эрэ туран хаама сатыыр, ким эрэ утуйан ылар. Кистэл буолбатах, сорох дьон эмискэ кыыһыран-тымтан да туруохтарын сөп. Сибилигин тугу эрэ сөбүлээминэ дуу, сылайбытыттан дуу силбиэтэнэр кырдьаҕаска эдэр уол: “Эбээ, чэ, билигин туруоруом”, – диэбит истиҥ саҥатын истээт, ыарыһахпыт налыйан-наскыйан хаалар.

Сиэстэрэ кыыс:

– Бүгүн биһиэхэ ураты күн. Кэргэнин ыарыылыы киирбит пациеммыт кэнсиэр биэрэр. Маннык түгэн куруук буолбат. Баян доҕуһуоллаах ырыа дьоммутун аралдьытарыгар эрэнэбит. Кинилиин кэпсэттэргин, – дии-дии, миигин палаатаҕа арыаллаата.

Дмитрий Дмитриевич бэрт сэргэхтик көрүстэ.

– Бу, кэргэммин көрөбүн, – диэн баран таһынааҕы ороҥҥо сытар ыарыһаҕы ыйар. – 50-тан тахса сыл олордубут. Идэтинэн учуутал. Түөһэйбитин кэннэ иннэлээх сап курдук сырыттахпыт. Түүнүн утуйбат, күнүс наар утуйар. Бу балыыһаҕа былырыын эмиэ киирэн тахсыбыппыт. Манна киирдэхпинэ, мин сынньана түһэбин. Түөһэйбит киһини көрөр олус ыарахан. Түүнүн утуйбатаҕына даҕаны, бииргэ сылдьыһаргар тиийэҕин. Бу балыыһаҕа сиэстэрэлэр көрүүлэрэ чыҥха атын. Сууннараллар-тарыыллар, көмө улахан, араас дьарыктары ыыталлар. Бэйэм култуураҕа 50 тахса сыл үлэлээбит киһибин: ол иһигэр 16 сыл – Мэҥэ Хаҥалас култууратын салайааччытынан, 20 сыл Опера уонна балет тыйаатырын хоругар ыллаабытым. Бүгүн бу ыарыһахтарга ыллаары бэлэмнэнэ олоробун. Баяниһым Майаттан киириэхтээх. Былырыын эмиэ маннык кэнсиэри биэрбитим. Ырыа диэн киһи доҕоро», – диэт, “манан этэрим бүттэ" диэбиттии, хомунан барда.

Сиэстэрэ Айталыына салгыы аҕыйах хонуктааҕыта киирбит ыарыһахтыын билиһиннэрдэ. Кинигэ тутан киирбиппин, 84 сааһыгар сылдьар кырдьаҕас: «Бу наһаа сөбүлүүр, билэр сытым, типография сыттаах кинигэ дии”, – дии көрүстэ. Сураһан билбитим, типографияҕа үлэлээбит кырдьаҕас буолан биэрдэ. Сиэн оҕолоро гранаттан астыыр салаатын ирдэһэллэрин саныы-саныы, ис-иһиттэн астына мичээрдиир. Манна массааска сылдьарын, ол олус туһалаах буолуохтааҕар эрэнэрин кэпсииринэн сэһэргэһиибит түмүктэннэ.

Бу курдук араас кыһалҕалаах, дьылҕалаах ураты диагностаах ыарыһахтардыын үлэлиир медперсоналы көрөн, киһи холобур ылар. Түөһэйээри гыммыт дьоҥҥо биир сылаас тыл, болҕомтолоох сыһыан манна көстөр. Бу сибилигин төрүт атын майгылаах олорор киһи тосту уларыйарын көрө сөҕөҕүн.

Ааҕааччыга бэлиэтээн эттэххэ, бу балыыһаҕа сытар ыарыһаҕы көрүүттэн кылгас кэмҥэ сынньалаҥҥа наадыйааччылар. ону таһынан айаҥҥа бардахтарына кимниин да хаалларар киһилэрэ суох буоллаҕына, төлөбүрдээх көрүүгэ быстах кэмҥэ хаалларыахтарын сөп.

Күндү ааҕааччым, маннык кыһалҕалаах буоллаххына, Горькай уул., 3 клиническай балыыһаҕа "Кабинет памяти" тиийэн, кыһалҕаҕын сүбэлэттэрэн, балаһыанньаҕын чэпчэтиэххин сөп. Аныгыскыга Н.А. Каратаева салайааччылаах бырайыак дьиэнэн сылдьан сытар ыарыһахха көмөнү оҥорор хайысхатын туһунан кэпсиэхпит. Эрдэттэн доруобуйаҕа болҕомто уурары умнумуоҕуҥ! Доруобай буолуҥ!

Сонуннар

Ордук ааҕаллар

Анна Ефимова: “Уолаттар долгуйаллар, харахтара ууланар”
Сонуннар | 02.03.2026 | 14:06
Анна Ефимова: “Уолаттар долгуйаллар, харахтара ууланар”
Саха сириттэн волонтер кыргыттар бу күннэргэ Украинаттан кэллилэр. Хайдах, туох сылдьыбыттарын, уолаттар санааларын-оноолорун туһунан “Якутия с тобой” уопсастыбаннай хамсааһын салайааччыта Анна Николаевна Ефимова кэпсээнин истиэҕиҥ.
Эрэллээх хампаанньаҕа түбэһии – дьиэ акылаатын тэҥэ
Сонуннар | 04.03.2026 | 10:52
Эрэллээх хампаанньаҕа түбэһии – дьиэ акылаатын тэҥэ
Халлаан сылыйан, күн уһаан, тутуу кэмэ саҕаланара бу кэллэ. «Киин куорат» ааҕааччыларын ыйытыыларыгар бу нэдиэлэҕэ Дьиэ кэргэн уонна Уһук Илин ипотекаларынан 2020 сылтан үлэлиир «Сэргэ» тутуу хампаанньата хоруйдуур.
Баай Оруоһун хоппото
Сонуннар | 03.03.2026 | 13:50
Баай Оруоһун хоппото
Култуура сылыгар бу чахчыларга тохтоон ааһар оруннаах. Ол курдук, «Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхо аан бастаан 1895 с. К.Г. Оросин суруйуутунан Э.К. Пекарскай көмөтүнэн сурукка киирбитэ,
Эл Иэнэ:  «Өссө ыарахан кэмнэр кэлиэхтэрэ. Саха сирэ онно бэлэмэ суох...»
Сынньалаңңа | 04.03.2026 | 17:00
Эл Иэнэ: «Өссө ыарахан кэмнэр кэлиэхтэрэ. Саха сирэ онно бэлэмэ суох...»
Алена Дьяконова кэрэ айылҕалаах Нам Түбэтиттэн төрүттээх. Төрөөбүтүн туһунан сибидиэтэлистибэтигэр да, пааспарыгар да аата ё буукубата суох суруллубут. Онон чараас эйгэҕэ киирэригэр атын ааты ылына сатаабатаҕа, Эл Иэнэ диэн бэйэтэ тахсан кэлбитэ.