Көхтөөх олох – чэгиэн буолуу төрдө
Көхтөөх буолуу, хамсаныы – чэгиэн буолуу төрдө, араас ыарыыны эрдэттэн сэрэтэргэ саамай тиийимтиэ уонна табыгастаах ньыма.
Аан дойдутааҕы Доруобуйа харыстабылын тэрилтэтэ быһаарбытынан, улахан киһи нэдиэлэҕэ 150 мүнүүтэ аргыыйдык хамсанар эбэтэр 75 мүнүүтэ күүскэ дьарыктанар буоллаҕына, өр кэмҥэ чэгиэн сылдьар.
Күн аайы хамсанар буоллахпытына:
– Сүрэх, тымыр үлэлэрин тупсарабыт;
– Хаан баттааһына уонна хааҥҥа саахар таһыма нуормаҕа түһэр.
– Ыйааһыммыт эбиллибэт;
– Утуйар уубут, уйулҕабыт туруга тупсар;
– Кырдьыы бытаарар, уҥуох, сүһүөх үлэтэ тупсар.
Маныаха тута спортивнай саалаҕа суруттарыы, күүстээх спордунан дьарыктаныы ирдэммэт. Күннээҕи олохпутугар эт-сиин хамнаныытын киллэриэхтээхпит:
– Сарсыарда аайы саатар 10 мүнүүтэ сэрээккэлиибит – күн устата сэниэлээхтик сылдьыахпыт;
– Хаамыыны киллэрэбит – чугас сиргэ оптуобустанар, массыыналанар оннугар сатыы барыахха сөп, айанныыр тохтобулгутуттан биир тохтобулу сатыы хааман баран оптуобуска олорсуҥ эбэтэр биир тохтобул эрдэ тахсан сатыы хаама түһүҥ;
– Лифт оннугар кирилиэһи сатыы дабайыҥ – сүрэххэ уонна атах былчыҥнарыгар бэртээхэй дьарык;
– Үлэ кэмигэр “физкультминутка” диэни киллэриҥ – олорор үлэлээх буоллаххытына 45-60 мүнүүтэ олорон баран туран хамсаныҥ;
– Көхтөөх сынньалаҥ – бэлисипиэттээҥ, оҕолору кытта сатыы күүлэйдээҥ, хамсаныылаах оонньуулары оонньооҥ.
Күн аайы кыратык да хамсанар эргиччи туһалаах. Туһалаах үөрүйэхтэри билигин киллэрэн саҕалааҥ.
Өрөспүүбүлүкэтээҕи уопсастыбаннай доруобуйа киинигэр Доруобуйа киинэ үлэлиир: Бестужев-Марлинскай уул., 1. Ким баҕалаах босхо чинчийиини ааһыан, исписэлиистэр сүбэлэрин ылыан сөп.