Ис куппар – өбүгэм төрүт дорҕооно

Хас да сыллар усталарыгар кэтээн көрдөхпүнэ, кылгас дьарыктарга сылдьар дьон наһаа элбэхтэ төхтүрүйэн кэлэр буолаллар эбит.  Ол иһин 2020 сылтан үөрэх болдьоҕун уһатан үөрэтэн саҕалаабытым. Үс ый иһигэр киһи ылыммыт билиитин иҥэринэн, этигэр-хааныгар сөҥө сылдьар өбүгэлэриттэн илдьэ кэлбит өйө уһуктан, дьэ арыллар, ситэр кэрдииһэ. Маннык дьарыктаммыт киһи салгыы бэйэтэ сайдарыгар үчүгэй укулаат оҥостор. 2024 сылтан аны билиилэрин бигэргэтэн, кэнсиэрдэтэр буолбутум.

Быйылгы сылга күһүҥҥү бөлөх кыттыылаахтара ахсынньы 18 күнүгэр Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтигэр бэйэлэрин ылбыт билиилэрин – тойугу, ырыаны уонна хомуска оонньууларын дьоҥҥо-сэргэҕэ иһитиннэрдилэр.

Сахалыы ырыа-тойук түһүлгэтэ хомус дьүрүскэн тыаһынан саҕаланна. Хас биирдии уһуйаан кыттыылааҕа, биллэн турар, долгуйар. Ол эрэн олус хорсун санаанан кытыннылар уонна онтон дуоһуйууну ыллылар.

Бу кэнсиэргэ эрдэ дьарыктаммыттар – “Алмазкредитсервис” үлэһиттэрэ, Елена Соловьева – Эл Иэнэ, Наталья Сивцева – Күбэйэ Дьүрүлгэн, Марианна Кучутова, Афанасий Андреев, Анна Докторова кытыннылар. Бу дьоро түһүлгэни «Эрэл» үҥкүү бөлөҕүн араас көлүөнэ үҥкүүһүттэрэ сахалыы үҥкүүнэн киэргэттилэр уонна М.Н. Жирков аатынан Дьокуускайдааҕы музыкальнай колледж Гавриил Гаврильевич Колесов аатынан Төрүт култуура толорор ньымаларыгар уһуйуу салаатын уһуйуллааччылара күүс-көмө буоллулар.

Сахалыы ырыаны-тойугу, оһуохайы, хомуска ооонньуур үөрүйэҕи иҥэриммит, сыанаҕа төрүт өбүгэ дорҕоонунан саҥарбыт, ыллаабыт, туойбут, сүрэхтэммит, быйылгы үс ыйдаах дьарыгым кыттыылаахтарын – Анна Алексеевна Павлованы, Эльвира Панфиловна Акимованы, Прасковья Ефимовна Махарованы, Татьяна Иннокентьевна Гуляеваны, Марина Васильевна Сивцеваны, Раиса Семеновна Макарованы уонна биир ый устата хомуска оонньуурга үөрэммит Феодосия Николаевна Баишеваны, Христина Николаевна Эверстованы, Лариса Никифоровна Захарованы, Аграфена Михайловна Миронованы, Сусанна Лукинична Никитинаны, Диана Дмитриевна Николаеваны, Анатолий Леонидович Протопоповы, Оксана Прокопьевна Хоютанованы ис сүрэхпиттэн эҕэрдэлиибин уонна махтанабын.

Бу түһүлгэни төрүттээбит "Саха эйгэтэ" уонна "Кэрэ олох" түмсүүлэргэ – Матрена Андреевна Ядрихинскаяҕа уонна Екатерина Петровна Новиковаҕа ыҥырыыгыт иһин ис сүрэхпиттэн махтанабын.

Сурукка тиспит санаабын ситэрэн, кэнсиэри көрбүт, истибит уонна уһуйааным кыттыылаахтарын санааларын киллэриэхпин баҕарабын:

"Арчыына, өбүгэ төрүт дорҕоонун нуһараҥ эйгэтигэр киирэммин, ис куппар үөрүүнү бэлэхтээбиккэр махтанабын, олус астынным. Уһуйуллааччыларыҥ ырыалара-тойуктара, хомустара, кырыымпалара, оһуохайдара наһаа үчүгэй дии, олох ыллаабат дьон диэтэххэ, өссө арыллан, сайдан иһиэхтэрэ турдаҕа. Эн тойугуҥ, хомуһуҥ олох оһуобай, онон өссө элбэх киһини бэйэҥ сырдык эйгэҕэр угуйан, өбүгэ төрүт дорҕоонун алыбар киллэрэн, бэйэҕин батыһыннаран, сахалыы куттарын уһугуннаран, сүргэлэрин көтөҕөн, кэрэ эйгэлэрин кэҥэтэн саха буолан сандаараҥҥыт, киһи буолан килбэйэҥҥит иннигит куруутун аһаҕас, алгыстаах аартыккыт арылла, дьолгут тосхойо турдун.

Махтал. Таптал. Эрэл. Мичил. Эйэ."

"Мин эмиэ наһаа астынным, улахан махтал буолуохтун! Киһи үс эрэ ый иһигэр наһаа элбэҕи билиэн, сатыан сөп эбит. Элбэх ситиһиилэри, өссө кэлиэхпит. Барыгытыгар махтал"

"Чэпчээтибит, долгуйбуппут ааста, астыныы кэллэ"

"Арчыына, улахан тэрээһиниҥ саха фольклорун таптыыр үгүс дьону түмэн, ситиһиилээхтик, өрө көтөҕүллүүлэхтик ааспытынан эҕэрдэлиибин! Инникитин даҕаны саханы саха дэтэр төрүт ылбаҕай көрүҥнэри тэнитэ, тарҕата турар үтүө дьыалаҕар үрдүк ситиһиилэри, өйөбүлү, өйдөбүлү, норуот биһирэбилин баҕарабын!"

Саха кылыһахтаах ырыата, дорҕоонноох тойуга, үрүҥ күҥҥэ сүгүрүйэр үҥкүүтэ, кутуллар хомуһун дорҕооно дьүрүһүйэ турдун! Өбүгэбит үтүө үгэһин үйэтитэн, бу кылгас кэрчик иһигэр ылыммыт билиигитин кэлэр кэнчээри ыччаккытыгар, хаан-уруу, аймах-билэ дьоҥҥутугар иһитиннэрэ сылдьаргытыгар баҕарабын. Өрүү ырыа-тойук, үҥкүү-битии, хомус аргыстаах чэгиэн-чэбдик сылдьыҥ!