06.06.2025 | 14:00 | Просмотров: 110

Ини-бии Даниловтар — киинэ түгэннэригэр

Ини-бии Даниловтар — киинэ түгэннэригэр
Ааптар: Вера Никифорова, СӨ Аудиовизуальнай киинин архивиһа
Бөлөххө киир

Сэмэн, Соппуруон Даниловтар ханнык да кэмтэн, тутултан тутулуга суох норуоттарын, кини кэскиллээх, сарсыҥҥылаах олоҕун туһугар тус доруобуйаларын, ааттарын харыстаабакка охсуспуттарын үгүс киһи билэр.

Иван Жараев аатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин аудиовизуальнай киинин көмүс пуондатыттан саха дьоно киэн туттар, ытыктыыр, убаастыыр дьоммут Сэмэн уонна Соппуруон Даниловтар араас кэмҥэ уһуллан хаалбыт киинэ докумуоннарын булан көрүөххэ сөп.

Ол курдук Илин Сибиирдээҕи киинэ устуудьуйата 1971 с. уһулан хаалларбыт киинэ докумуонугар саха норуодунай поэта, сахалартан бастакы М. Горькай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, ССРС уонна Саха АССР Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ Семен Петрович Данилов даачатыгар дьиэ кэргэнин кытта сынньанар, Өлүөнэ эбэ кытылынан хаамар түгэннэрин киһи көрөн долгуйар, киэн туттар.

Кини айбыт хоһоонноругар киһи олоххо дьулуурун, киһи киһиэхэ сыһыанын, олоҕу киэҥник толкуйдаан анаарыыны, төрөөбүт дойдунан, айылҕанан, үлэ дьонунан киэн туттууну ылыннарыылаах тылынан киэҥник-холкутук суруйан, хоһуйан хаалларбыта. Семен Петрович олоҕун тиһэх күннэригэр диэри наар дьон ортотугар сылдьан, саха литературата атын улахан литературалар кэккэлэригэр киирэрин ситиспитэ. Бу барыта  Семен Петрович Даниловы поэт, гражданин, патриот,  үрдүк таһымнаах салайааччы буоларын көрдөрөр.

Саха норуодунай суруйааччыта, П.А. Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата Софрон Петрович Данилов 1984 сыллаахха Нерюнгри куоракка Саха сирин култууратын уонна искусствотын күннэригэр куорат олохтоохторун кытта көрсүһүүтүгэр тыл этэрин Саха сиринээҕи киинэ устуудьуйата уһулан хаалларбытын көрүөххэ сөп. Софрон Петрович – саха литературатын Арассыыйа уонна аан дойду таһымыгар таһаарыыга сүҥкэн өҥөлөөх, ураты суолланарыгар саҥа хайысхалары түстээбит үтүөкэннээх киһи.

 90-с сыллар балысханнаах күннэригэр сахалартан биир бастакынан идэтийбит киинэ эпэрээтэрэ Николай Сантаев  «Саха на пути возрождения» диэн документальнай киинэтигэр Саха омук конгреһыгар Софрон Петрович Данилов үрдүкү трибунаттан саха буоларбытынан киэн туттуохтаахпыт диэн эппитин дьон дохсун ытыс тыаһынан биһирии истибитин көрөбүт. Бу «Саха на пути возрождения» диэн документальнай киинэни Аудиовизуальнай киин экспертэрэ ордук сыаналаах докумуонунан аахпыттара.

 

Кэскил диэки дьулуһа
Олоруохха кэрэтик,
Ыытыллыбыт ракета,
Ытыллыбыт ох курдук.

 

Охсуһуохха күннэтэ
Олох иһин хоһууннук,
Аныгылыы ракета,
Былыргылыы ох курдук.

Кырдьык даҕаны, Сэмэн Петрович хоһуйбутунуу, кинилэр олохторо ытыллыбыт ох курдук көнөтүк, эрчимнээхтик, сулус курдук чаҕылхайдык тыган ааспыта.

Ини-бии Сэмэн уонна Соппуруон Даниловтар көмүс мөссүөннэрэ үйэ-саас тухары Аудиовизуальнай киин көмүс пуондатыгар кичэллээхтик хараллан сытыа, дьон-сэргэ биһирэбилин ылыа диэн эрэнэбит.

Хаартысканан ааптар хааччыйда.

Сонуннар

21.01.2026 | 16:43
Ыйытык

Ордук ааҕаллар

Юлия Николаева-Намылҕа:  «Бэс ыйыгар сэриибит тохтуура буолуо...»
Сонуннар | 12.01.2026 | 15:10
Юлия Николаева-Намылҕа: «Бэс ыйыгар сэриибит тохтуура буолуо...»
СӨ култууратын туйгуна, «Сандаар» өбүгэ сиэрин-туомун, үгэһин тарҕатар түмсүү салайааччыта, норуот эмчитэ, уйулҕаһыт Юлия Юрьевна Николаева-Намылҕа саҥа үүммүт сылга биһигини туох күүтэрин билгэлээбитин сэргээҥ, сэҥээриҥ.
ТУСКУЛ: “Муҥутуур тымныы манан бүттэ”
Сонуннар | 13.01.2026 | 11:41
ТУСКУЛ: “Муҥутуур тымныы манан бүттэ”
Саха араадьыйатын дириэктэринэн, “Саха НКИХ” вице-президенинэн үлэлээбит, төрөөбүт-үөскээбит Хайахсыт нэһилиэгэр иккис болдьоҕун баһылыктыыр, бар дьонугар күн-дьыл хаамыытын, туругун сырдатарынан киэҥник биллэр биир идэлээхпит Тарас Лукич Тарасовы -Тускулу бары да билэҕит.
Александр Иванов: «75 сааспын наһаа кырдьаҕас курдук ылынымаары турабын, орто сааспар тиийдим»
Спорт | 18.01.2026 | 14:42
Александр Иванов: «75 сааспын наһаа кырдьаҕас курдук ылынымаары турабын, орто сааспар тиийдим»
Ем. Ярославскай аатынан Саха музейыгар "Улуу Пехлеван - Александр Иванов" диэн быыстапка арыллыытыгар мустубут ыалдьыттар Александр Иванов ити тылларын ытыс тыаһынан доҕуһуоллаатылар.
Егор Явловскай үөрэҕэр, дьарыгар төнүннэ
Сонуннар | 13.01.2026 | 15:18
Егор Явловскай үөрэҕэр, дьарыгар төнүннэ
Ааспыт сыл бүтэһик күннэригэр Дьокуускай Даркылааҕар 45 кыраадыс тымныыга массыына ууга түспүт, икки киһи суорума суолламмыт диэн дьулаан сонун өрөспүүбүлүкэни тилийэ көппүтэ.