Хотугу Ойууннааһын духуобунай киинэ

“Олохторун бүттүүнүн айыы аймаҕын араҥаччылыыр, ыарыыны ылгыыр дьарыкка анаабыт сүдү дьоммут билигин да Үрдүк Мэҥэ Халлаантан күүс-көмө буолан, араҥаччылыы, көрө-истэ сылдьаллар”, – диэн санаанан салайтараллар сыаҥааннаахтар уонна Чирковтар айыылартан айдарыыларыгар итэҕэйэр бар дьон.  

Бэлиэтээн эттэххэ, Абый улууһун Муҥурдаах нэһилиэгэ быйыл 100 cылын туолбута. Маны тэҥэ СӨ үтүөлээх бырааһа, удьуор эмчит, 40 cыл төрөөбүт улууһугар хирурунан, кылаабынай бырааһынан таһаарыылаахтык үлэлээбит  А.К. Чиркова туһунан «Ураты дьылҕа» диэн ахтыы кинигэ тахсыбыта.

Үйэлээх үбүлүөй муҥутуур чыпчаалынан саха улуу ойууна Константин Иванович Чирков-Эһэккэ уонна кини удьуор эмчит кыргыттара Матрёна, Александра Константиновна Чирковаларга анаммыт Хотугу Ойууннааһын киинин арыллыыта буолбута.

Аҕыс кырыылаах балаҕаны тутуу – аҕатын аатын аан дойду таһымыгар таһаарбыт Александра Константиновна Чиркова тыыннааҕар туолбатах ыра санаата. Айыы балаҕанын Иван Полушкин, Иван Ефимов салайан туттарбыттар. Кинилэргэ урбаанньыттар Егор Макаров, Алексей Попов, норуот дьокутаата Матвей Евсеев күүс-көмө буолбуттар.

Түмэлгэ улуу ойуун Көстөкүүн Чирков хас да кинигэҕэ сиһилии суруллубут хомуһуннаах таҥаһа-саба, дүҥүрэ, былаайахтара, туттар тэриллэрэ таас битириинэ иһигэр дьон-сэргэ көрүүтүгэр туруоруллубуттар. Үс эмчит улахан мэтириэттэрэ, сахалыы, нууччалыы суруллубут биографиялара ыйаммыттар, хас биирдиилэригэр сыһыаннаах экспонаттар түмүллүбүттэр.  

Чирковтар ааттарынан Хотугу Ойууннааһын киинин соругун, суолтатын, үлэтин, инники кэскилин торумнуур кэнсиэпсийэ Арассыыйа Билимҥэ академиятын Сибиирдээҕи салаатын Гуманитарнай чинчийии уонна хотугу аҕыйах ахсааннаах омуктар проблемаларын институтугар история билимин доктора, А.К. Чиркова уһун сылларга алтыспыт киһитэ Екатерина Назаровна Романова салалтатынан суруллубут.

Константин Чирковка-Эһэккэҕэ 60-70-с сылларга аатын ааттаан эмтэнэ, санааларын сааһылана, өйдөрүн сытыылана дьон ыраах тус хоту тардыһара. Ол ситим билигин да салҕана турар.  Норуот күүһүнэн тутуллубут эбийиэк билиҥҥитэ бу диэн салайааччыта суох эбит. Айыы балаҕана түмэл быһыытынан сайыннаҕына, Саха сирин биир интэриэһинэй, туристары умсугутар сирэ буолар кыахтаах.