Хоту Күннэй: «Уларыйыыттан куттанымаҥ, долгуйумаҥ...»

Олох бары эйгэтигэр улахан уларыйыы буолуоҕа

– Быйыл Дьокуускай куорат салалтатыгар, сокуоҥҥа тиийэ, уопсайынан, олох бары эйгэтигэр улахан уларыйыы буолара күүтүллэр. Онтон куттанымаҥ, долгуйумаҥ. Чопчу сыаллаах-соруктаах, инникигитин торумнаан, толкуйдаан олорорго бэлэм буолуҥ.

Билиҥҥи олоххо киһи барахсан үгүскэ үөрэниэхтээх, хас даҕаны идэни баһылыахтаах, элбэх омук тылын билиэхтээх. Тоҕо диэтэххэ сотору куораппытыгар, Сахабыт сиригэр араас омук элбиэҕэ. Өрөспүүбүлүкэ хоту өттүгэр эмиэ. Бэл, сотору кэминэн дэриэбинэлэр кытта киһи билбэт буолуор диэри ончу уларыйыахтара.

Биһигини туох күүтэрий?

Элбэх киһи үлэтэ суох хаалыан, харчы өттүгэр кыһалҕа тириэн сөп. Онтон уолуйбакка, уостубакка, ыксаабакка, аргыый аҕай тахсан барар суолу көрдөөҥ. Куттанар, долгуйар дьоҥҥо олус ыарахан буолуо. Ол инниттэн ис туруккутун сааһылана сылдьыҥ. 

Анал байыаннай дьайыы туһунан

– Чопчу бу быйыл, эһиил бүтэр диэн көрбөппүн. Хомойуох иһин... Дьиҥэр, түмүктэниэн, барыта этэҥҥэ буолуон олус баҕарабын. Бары сүтүктээхпит. Харах уута, хомолто баар этэ, ыарахан кэмнэр ааспыттара... Сэрии бүтэн хааллар, бары да чэпчиэ этибит. Сүтүктээхтэргэ көмөлөһөр, сүппүт уолаттары көрдүүр, булар олус ыарахан. СВО-ҕа сылдьар уолаттары кытта кэпсэтэбин. Сахалар эрэ буолбакка, соҕурууттан эмиэ суруйаллар.

 Айылҕа

Итии баарын курдук баар, ханна барыаҕай. Уубут сүүрэрэ, өрүстэрбит сүүрээннэрэ уларыйа тураллара ордук сэрэхтээх. Элбэх күөл, үрэх сүттэ. Сотору кыра-кыралаан сирбит хамсаан барыаҕа. Эмискэ кэлэр холорук курдук күүстээх тыаллар түһүөхтэрэ.

Аны уубут буорту буолан эрэр. Улахан эбэлэр, өрүстэр, үрэхтэр киртийэллэр. Киһи хайдах ууну иһиэн да билбэт. Оппут-маспыт эмиэ уларыйар. Салгыҥҥа уларыйыы тахсан аҕай эрэр. Хомойуох иһин, сэрии айылҕаҕа кытта дьайа турар.

Бар дьоҥҥо баҕа санаа

Киһи өйүгэр-санаатыгар, аһыыр аһыгар, тоноҕоһугар болҕомто ууруохтаах. Санаатын түһэриэ суохтаах. Хомолтону, куһаҕаны искитигэр тутумаҥ, куруук үөрэ сылдьыҥ. Бэйэҕитин салайына үөрэниҥ.