Хатастааҕы «Сайдам» ырыа ансаамбыла Казань куораттан кыайыыны аҕалла!

Ол курдук, Санкт-Петербург куораттааҕы «Өрөгөй» айар-тутар уопсастыба Казань куоракка ыытар «Восточная сказка» диэн норуоттар икки ардыларынааҕы таһымнаах музыкальнай уус-уран айымньыларга куонкуруһугар кыттыы буолла.

Күрэх Казань куоракка буоларын быһыытынан бу тэрээһиҥҥэ Татарстан өрөспүүбүлүкэтин култууратын министиэристибэтин салаалара олус үчүгэйдик өйөөбүттэр, үлэлэспиттэр – түһэр сири, аһы-үөлү хааччыйыы уо.д.а. Дьүүллүүр сүбэ састаабыгар бары ааттаах-суоллаах, ытыктабыллаах исписэлиистэр кыттыбыттара күрэх таһымын үрдэппитэ чуолкай.

«Сайдамнар» бу күрэххэ салайааччыбыт Татьяна Окорокова сүбэтинэн икки ырыаны бэлэмнээбиппит. СӨ үтүөлээх артыыската Лина Акимова куоласка араарыытынан Христофор Максимов уостан түспэт айымньыта саҥа тыыннанна. Иккис ырыабыт – ырыаны аргыс оҥосто сылдьар дьон сирдьит сулус оҥостуохтарын сөптөөх сэргэх, тэтимнээх «Ыллыы сылдьыах». 

Биһиги бу айаҥҥа көтөр аалынан, поеһынан, оптуобуһунан, метронан сырыттыбыт. Ол курдук, Москваттан поеһынан айанныахпытыгар диэри бириэмэ баарынан туһанан оптуобуһунан дойду тэбэр сүрэҕин бэлиэ сирдэрин кытта билистибит. Гид Анна Скиппер төрөөбүт-үөскээбит, улааппыт куоратын олус үчүгэйдик билэр, ис сүрэҕиттэн таптыыр уонна кэпсиир. Дьэ ити кэннэ поезпытыгар киирэн, Казань куоракка сарсыарда тиийдибит.

Татарстан киин куората үйэ чиэппэрин кыайбат кэмҥэ балысханнык сайдан, аан дойду таһымнаах күрэхтэри, тэрээһиннэри ыытарга, сүүһүнэн тыһыынча дьону көрсөргө бэлэмин сөҕө-махтайа биллибит. Киэн тутта көрдөрөр, билиһиннэрэр тутуулара, дьиэлэрэ-уоттара эбэтэр сөргүтүллүбүттэр, эбэтэр хаттаан тутуллубуттар, эбэтэр сабыс-саҥа дьэндэспиттэр. Бастатан туран, түҥ былыргыттан силистээхтэрин-мутуктаахтарын архыып докумуоннарынан дакаастаан, 2005 с. аан дойду дьонугар ааннарын тэлэччи аспыттар. Ол кэннэ 2013 с. аан дойду устудьуоннарын Универсиадатын, 2018 с. футболга аан дойду чемпионатын ыыппыттар. Маннык таһымнаах тэрээһиннэргэ үп-харчы аан дойдуттан кутулларын таба тайанан, дьиэлэрэ-уоттара, маҕаһыыннара, балыыһалара, почталара, суоллара-иистэрэ оҥоһуллубуттар. Бу сыалга куорат кытыы өттүгэр баар сири-уоту ыланнар, куорат сайдыытыгар-үүнүүтүгэр үтүөнү оҥорбуттар.

Туризм сайдарын туһугар дьону-сэргэни бэйэҕэ тардыы, интэриэһи үөскэтии, угуйар-ыҥырар эйгэни тэрийии холобурун Марий Эл өрөспүүбүлүкэтин киин куората Йошкар-Олаҕа көрдүбүт. Уопсастыбаннай тырааныспар тохтобулларыгар отоннорун, тэллэйдэрин куурдан-хатаран, ыыһаан, барыанньалаан атыылыыллар эбит. Аччыгый Кокшага өрүһү тула кутаны-бадарааны куурдан, киһи хараҕа халтарыйар, сүрэҕэ өрүкүйэр кэрэ көстүүтүн – Орто үйэлэрдээҕи Европа бастыҥ куораттарын аатырар-сураҕырар тутууларын үтүгүннэрбиттэр. Биэрэк икки өттүгэр киһи аймах устуоруйатыгар кыһыл көмүс буукубанан суруллар араас дойду суон сурахтаах дыбарыастара, итэҕэл дьиэлэрэ кэккэлээбиттэр. 

Дьэ ити курдук кэтэһиилээх кэммит тиийэн-тиксэн кэллэ. Тэрийээччилэр бу бэстибээли 59-с төгүлүн ыытар буоланнар, барыта уурбут-туппут курдук тып-тап, орун-оннугар. Күрэх бүппүтүн кэннэ дьүүллүүр сүбэ салайааччыларга анаан-минээн ырытар, ырыҥалыыр мунньах оҥордулар. Хас биирдии (!) нүөмэри бэлиэтэммит буоланнар, бу эрэ киһиэхэ анаммыт олус туһалаах сүбэ-ама, тыл-өс этилиннэ. Түмүгү тиһэҕэр тиийэ кистэлэҥҥэ туталлар эбит. Түмүк кэнсиэргэ бу 4 күн устата кыттыбыт оҕолорунан бэрт түргэнник хомуур нүөмэр туруорбуттар. Оҕолор барахсаттар хаһааҥҥыттан эмэ бу үҥкүүнү толоро сылдьыбыт курдук туттан-хаптан киирэн, киһи хараҕа халтарыйар астык көстүү буолбут. Дьэ ол кэннэ саамай күүтүүлээх-кэтэһиилээх түгэн – түмүгү билиһиннэрии саҕаланна.

Араас хайысхаларынан наҕараадалаан ортолообуттарын кэннэ көрдөххө, арай туран, саалаҕа баар хас биирдии эрээттэн ылаттаатылар. Ол тухары биһиги олоробут, күүтэбит... «Бээ эрэ, бу хайдаҕый?» диэххэ айылаах санаалар кииртэлээтилэр... Онтон, доҕор, «Лауреат 1 степени», ону таһынан анал аат, өссө эбиитин аныгыс күрэххэ босхо кыттарга сэртипикээт, мөлүйүөннээх бириискэ киирсэргэ ыҥырыы сурук, салайааччыларга Махтал сурук туттардылар! Бу буолбатах дуо, өрөгөй диэн! Төрөөбүт тылбыт сымнаҕаһынан, тэтимҥэ кииримтиэтинэн, ураты уйаҕас уйулҕалааҕынан өссө төгүл киэн тутуннубут. Дьүүллүүр сүбэ биир чилиэнэ ис туруккут чөл, чэгиэн, уйуктаах буолара биллэр, норуот ускуустубатын күүһүн тута сылдьаҕыт диэн сыанабылын киэн тутта иһиттибит уонна эдэркээн салайааччыбыт Татьяна Окорокова сөптөөх суолу тутуспут диэн үөрдүбүт.

Сылдьыбыт сырыыбыт дойду үрдүнэн киэҥник тарҕаммыт «Здоровое долголетие» бырагырааматын ис тутулугар сөп түбэһэр. Ыллыыр-туойар, үөрэр-көтөр киһи айаны-сырыыны уйардыы чөл-чиргэл туруктаах буолуутун чаҕылхай туоһута «Сайдам» далбардара буоллаҕа. 

Түмүкпэр бу айаҥҥа барарбытыгар көмөлөспүт «Прогресс» ХЭТ (Пинигин А.С.), «Сандал» (Алексеева А.Н.), «ТехаСС. Шаурма» (Матвеева В.Н.) маҕаһыыннарга, «Престиж» кирэдьиит тэрилтэтигэр (Никаноров П.П.), «Көмүлүөк» (Григорьева О.Г.) хампаанньаҕа, «Ситим» айымньы дьиэтигэр (Стручкова С.Т.), «Тускул» КК «Утум ситии» түмсүүтүгэр (Константинова В.М.), "Аартык" (Потапова Т.Н.), «Күндүүнэ» (Чабыева Н.П.) барҕа махталбытын тиэрдэбит.