Хатаска “Күөх сирэм” искибиэргэ бэртээхэй тэрээһин буолла

От ыйын 23 күнүгэр аҕам саастаах дьоммутугар анаан туран “Сайыҥҥы ырыа-үҥкүү киэһэтэ” диэн тэрээһини Хатас нэһилиэгин олохтоох дьаһалтата уонна “Тускул” КК, бэтэрээннэр түмсүүлэрэ, “Сэрии сылын оҕолоро” Дьокуускай куораттааҕы түмсүүнү ыкса ылсан үлэлиир  К.Решетникова  бииргэ үлэлээһин чэрчитинэн ыыттыбыт. 

Үөрүөхпүт туһугар алта уонтан тахса аҕам саастаахтар кэлэн ырыа-хоһоон, үҥкүү-битии хонуутугар хоһууннук хаамтылар. Бары даҕаны  хайдах эрэ ис сүрэхтэриттэн истиҥ санаанан салайтаран, көрсөөрү-кэпсэтээри, сонун истээри, санааларын этээри кэлбиттэрэ хара маҥнайгыттан билиннэ – сырдаабыт сэбэрэ, сыыдамсыйбыт хамсаныы, тэбэнэттээх көрүү, көрсүһүүттэн үөрэн чоҕулуйбут истиҥ мичээр. Кинилэр истэригэр бааллар 2000 сыллар саҕаланыыларыгар буолбут үгүс элбэх араас таһымнаах тэрээһиннэрбитин хаартыскаҕа түһэрэн үйэтиппит Николай Никитич Иванов, куруутун олоххо көхтөөх, күн бүгүн даҕаны билисипиэтин тэбэр сэрии сылларын оҕото Сивцев Виталий Васильевич, 80с сыллардаахха ыраах Башкирияттан кэлэн олохсуйбут, дьиэ-уот туттубут Фатима Мухамедгалиевна, Өлүөхүмэттэн төрүттээх, Дьокуускай куоракка аптекаларга өр сылларга бэриниилээхтик үлэлээн баран  бочуоттаах сынньалаҥҥа барыытыгар Хатаһы талан кэлэн олохсуйбут Алла Ипатьева, Бүлүүттэн кэлэн олохсуйан олорор Хатас чиэһин спорка элбэхтэ көмүскээбит Дмитрий Каратаев уо.д.а. Биллэн туран кэлбит дьон баһыйар үгүс өттө күн бүгүн даҕаны олох үөһүгэр сыльар, сүүрэр-көтөр, тэрээһиннэри көтүппэккэ сылдьар, тэрийсэр олоххо баҕалаах, сатабыллаах, чиҥ ис туруктаах убаастанар ытыктанар бэтэрээннэрбит буолаллар.  Кэлбит дьоммут үс гыммыттан биирэ сэрии сылларын оҕолоро буолаллар. 

Тэрээһин биир астык уратыта манна эдэр ыччат кыттыбыта, тэрийсибитэ буолар. Кинилэр “сэбиэскэй кэминээҕи киоск” (инсталляция) тэрийэн удамыр сыанаҕа утах, фрукта, бичиэнньэ, кэмпиэт атыылаатылар, тэрээһин буолар сирин киэргэттилэр. Нэһилиэкпит дьаһалтатын салайааччыта Пермяков Евгений Петрович бу түгэҥҥэ дьонун-сэргэтин кытта бииргэ буолан ытыктанар убаастанар дьоммутун бу көрсүһүүнэн эҕэрдэлээтэ уонна сэрии сылын оҕолоругар Дьокуускай куорат дьаһалтатын аатыттан алаадьы иһитин  туттартаата,

Тэрээһин ыытыллыбыт “Күөх сирэм” искибиэр барахсан дьэ кырдьыга даҕаны ситэри симэнэн, күөх солкоҕо сууланан, чэчигинэн чэмэлийэн, олордуу даҕаны айылҕа даҕаны сибэккилэрин кустук өҥүнэн суһумнаан көрүөхтэн кэрэ буолан турар. 

Кэлбит эрэ бу көстүүнү сөхтө-махтайда, астынна.  Искибиэр 2000 сыллар саҕаланыыларыгар олохтоох дьаһалта көҕүлээһининэн, Баишев Петр Анатольевич салайыытынан төрүттэммитэ, онтон ыла 25 сыл тухары көрүллэн-харайыллан бөһүөлэкпит биир саамай киэн туттуута буолар.
Ити курдук эттэригэр-сииннэригэр, өйдөрүгэр-санааларыгар күүс-уох эбинэн, алтыһыыттан астынан, көрсүһүүттэн үөрэн тарҕаспыт аҕам саастаах дьоммут махталларын ытыс тыаһынан биллэрдилэр, харда  махтал тылларын эттилэр.