Хас биирдии мал дууһалаах буолар

Манна үксүн оҕо-аймах сылдьар киинэ буолан, сэдэх экспонаттары ордук кинилэр интэриэһиргииллэр. Биһиги коллекционер Александр Козловы кытта кэпсэттибит:

 – Александр, бу билигин турар быыстапкаҕыттан саҕалаан кэпсэтиибитин саҕалыах... Туох санааттан саҕаламмытай?

– Мин бу бибилэтиэкэҕэ сылдьан историческай кинигэлэри  –  саха төрүт үгэстэрин, былыргы туттулла сылдьыбыт мал-сал туһунан, ону таһынан үһүйээннэр, номохтор  баар кинигэлэрин уларсан ааҕабын. Былыргы малы-салы мунньар, интэриэһиргиир буоламмын, ааҕар кинигэлэрбиттэн бэрт үгүһү арыйабын, саҥаны билэбин, үөрэнэбин. Бибилэтиэкэ үлэһитэ этии киллэрбитигэр сөбүлэһэммин, бу номнуо төрдүс быыстапкам турда. Бу сырыыга “Серебряный век русского чаепития” диэн ааттаатыбыт. Барыта холбоон отуттан тахса экспонат турда. Бу иннинэ фотоаппарат, Аҕа дойду сэриитигэр аналлаах быыстапкалар этилэр.

 – Коллекционер буолар эйиэхэ тугу биэрэрий?

 – Хайдах диэххэ сөбө эбитэ буолла (күлэр),  бэйэм ыарахан таһаҕас тиэйэр массыына суоппарабын, оттон бу көннөрү хоббим буоллаҕа дии. Оскуолаҕа үөрэнэр сылларбыттан интэриэһиргиир этим. Эһэм, эбэм урукку тутта сылдьыбыт маллара хаалбыттарыттан тирэх ылбытым, сэбиэскэй кэм малын мунньар интэриэс үөскээбитэ. Сыыйа киһи санаата уларыйар эбит, өссө атыны кытта мунньуоххун баҕараҕын. Билигин олох былыргыны интэриэһиргиир буолбуппун, онно бу кинигэ ааҕарым эмиэ оруолу оонньоото дии саныыбын. Мунньар, хантан эмэ ылбыт, биэрбит, бэлэхтээбит, атыыласпыт малым хас биирдиитэ сүрэхпэр чугас. Баҕа санаа туолуутуттан коллекционер киһи дьиҥнээх дуоһуйууну ылар.

Эйиэхэ кэлбит малы-салы чөлүгэр түһэрээри сууйан-сотон, килэбэчитэн, сороҕун абырахтаан түбүккэ түһэҕин. Ол олорон урут тутта сылдьыбыт хаһаайынныын эбэтэр оҥорбут уустуун, маастардыын көстүбэт ситимҥэ киирэҕин. Кинилэр махтаналларын таайар курдук туруктанаҕын. Хас биирдии мал дууһалаах. Урут сууйа-сото, үчүгэйдик ыраастыы иликпинэ дьиэбэр киллэрбэт этим. Онтон кэнники кэлиэхтээх кэлэр эбит диэн санаабынан бөҕөхпүн.  

 – Александр, биир эмэ дьикти түгэн буолбуттаах дуо?

– Биир эйгэлээхтэрим истэригэр бэйэ икки ардыбытыгар атастаһыы, бэрсиһии баар. Үксүн  биллэриинэн атыылаһабын.  Арай биир дьикти түгэн буолбуттаах: улахан мэндиэмэннээх дьиэ таһынан ааһан истим, бөх тоҕор дьааһык таһыгар кумааҕы хоруопка сытарыгар хараҕым тута хатанна. Өйдөөн көрбүтүм таһыгар подстаканниктар төкүнүһэ сыталлар эбит. Дьиктиргээтэҕим дии,  сыалай хоруопка толору иһит-хомуос быраҕыллыбыт. Кэлин ол подстаканниктар үрүҥ көмүс буолаллара биллибитэ. Бука, саҥа дьиэни ылбыт дьон итинник таһааран бырахтахтара.  Ону сууйан-сотон, килэбэчитэн билигин коллекциям биир мааны маллара буоллулар - хас биирдии мал бэйэтэ кэлэр суоллаах.

Саамай киэн туттар малым – үрүҥ көмүс сирэйдээх ат ыҥыыра.

- Александр, сэргэх кэпсээниҥ иһин махтанабыт. Бибилэтиэкэҕэ уларыйан иһэр араас ис хоһоонноох быыстапкаларгын өссө даҕаны көрүөхпүт диэн эрэллээхпит.