Халлаантан иһиллибит

Билиҥҥи оҕолорго курдук ол аайы араас аралдьытар гаджет диэн суоҕа, ким тугу ханна истибитинэн, билбитинэн кэпсэтии буолара. Биир оннук кэпсээни санаан кэллим:

Бу кутталлаах түбэлтэҕэ аҕам түбэспиттээх. Биирдэ кини күтүөтүнээн балыктыы диэн ыраах мотуорканан, хас да хонордуу астарын-үөллэрин тэринэн бардылар. Ол эрэн сарсыныгар улаханнык куттаммыт дьон төннөн кэлбиттэрэ. Сирэйдэриттэн-харахтарыттан көрөн, чахчы куттаммыттар диэн таайбыппыт.

“Дьэ, балыыҥка дьыала буолла... туох эрэ улаханнык моһуоктаата...” – диэн аҕам ийэбэр, биһигини куттамматыннар диэн, сибигинэйэ былаастаан  кэпсээтэ.

Арай мотуорунан үрэх устун куйуһутан истэхтэринэ, сэптэрэ умуллан хаалбыт. Туга да алдьамматах, бэнсиинэ толору уонна олох эстибэт үһү. Чүмэчитин эҥин уларытан көрбүттэр, атастаһа-атастаһа собуоттаан тарда сатаабыттар. Онтон эмискэ күрүлүүр күнүс күнү хап-хара былыт сабардаабыт да, тыбыс-тымныы туман түспүт. Соһуйбуттар, дьиктиргээбиттэр. Аны туран, күтүөппүт абааһыга, иччигэ соччо-бачча итэҕэйбэт курдук туттар сытыы-хотуу нуучча уола. Ыксаан маатыралаан бытарытар уонна тохтоло суох мотуорун кытта өрө мөхсөр үһү.

Аҕам, саастаах киһи, улаханннык дьиктиргээбит. Ханна, хайдах тугу сыыһа туттубутун, бу эргин хайа улахан киһи көмүллэ сытарын эҥин барытын саныы олорбут, тугу да сыыспатахха, алҕас да тылласпатахха дылы этим дии санаабыт... “Куһаҕан аймахтар” дьээбэлээри гыннылар диэн таайбыт.

Эмискэ халлаан хаба ортотуттан онолуйар ырыа иһиллибит. Бастаан ыраахтан иһиллэр курдук кыра эбит, онтон улам-улам чугаһаан, улаатан, олох оройдорун үрдүнэн сатараабыт. “Тойук диэхпин тойук буолбатах, оһуокай диэхпин оһуокай буолбатах, мэнэрик диэхпин мэнэрийии эмиэ буолбатах. Киһи куйахата күүрэр, этэ тымныйар ырыата этэ”, – диирэ аҕам.

Хас мүнүүтэ оннук истэн олорбуттарын өйдөөбөттөр. Ырыа улам-улам аччаан, уостан, сүтэн хаалбыт. Күннэрэ быган кэлбит, халлаан сырдаабыт. Эрдинэн биэрэккэ тиксэн, аал уот оттон, уот иччитин аһаппыттар уонна дьиэлэригэр төннүбүттэр.

Кутталтан киһи баттаҕа хамсыырын, куйахата күүрэрин, иэнэ кэдэҥниирин онно билбитим диир этэ аҕам. Ол түбэлтэ кэннэ кинилэр иккиэн ол сыл балыкка да, булка да сылдьыбатахтара. Куһаҕан бит буоларын сэрэйбиттэрэ.

Ол сыл күтүөппүт барахсан, 40-чалаах эрэ киһи, эмискэ ыалдьан, араак бүтэһик стадиятыгар биирдэ биллибитин иһин сатаан быыһамматаҕа, аҕыйах ый иһигэр чүмэчи курдук умуллан хаалбыта.

Ону кэлин: “Эдэр уолбутун аһынан, сир-дойду иччитэ кытта ытаан аастаҕа”, – диэн кырдьаҕастар тойоннообуттара.