Гаас хочуолун тэхиньиичэскэй хааччыйыы

«Сахатранснефтегаз» хампаанньа гаас хочуолун тэхиньиичэскэй хааччыйыы тарыыбын кулун тутар 1 күнүттэн намтатта. Тарыыбы хаттаан көрүү төрүөтүнэн федеральнай методическай рекомендациялар буолбуттара.
Бу уларыйыы уонна гаас хочуолун тэхиньиичэскэй хааччыйыы тула “Сахатранснефтегаз” АУо генеральнай дириэктэрэ Алексей Колодезниковтыын кэпсэттибит.

– Алексей Засимович, гаас оһоҕор оҥоһуллар тэхиньиичэскэй хааччыйыы диэн өҥө сүрүн сыалыгар тохтоон ааһыах.

– Бастатан туран, бу өҥө нэһилиэнньэ олоҕор куттал суоһаабатын туһугар оҥоһуллар. Чааһынай уонна элбэх кыбартыыралаах дьиэлэри сылытар гаас хочуоллара хайдах туруктаахтарын көрөр-бэрэбиэркэлиир, ыраастыыр сыаллаах үлэ хампаанньа үлэһиттэринэн сылга биирдэ график быһыытынан булгуччулаахтык ыытыллар. Хочуол туһаныллар болдьоҕуттан эмиэ тутулуктаах. Маннык түбэлтэҕэ сылга иккитэ буолуон сөп. Атыннык эттэххэ,  Арассыыйа Бырабыыталыстыбата 2013 с. ыам ыйын 14 күнүнээҕи  410 №-дээх уурааҕар сөп түбэһиннэрэн ыытыллар үлэлэр.

Биһиги хампаанньабыт нөҥүө хас биирдии оһоҕу кэмигэр бэрэбиэркэлиир, көрөр-истэр үлэ барар буолан, дьон, нэһилиэнньэ олоҕор куттал суох буолуута хааччыллар, араас быһылаан тахсара харгыстанар.

– 2024 сылга ыытыллыбыт үлэлэргэ тохтоон ааһыах.

– Ааспыт 2024 сыл атын сыллартан улахан уратыта суох үлэ үөһүгэр ааспыта. Биир сүрүн болҕомто элбэх кыбартыыралаах дьиэлэри сылытар оһохтор туттуллар болдьохторун көрүүгэ-истиигэ, наада буоллаҕына, тэхиньиичэскэй туруктарын бэрэбиэркэлээһиҥҥэ ууруллубута. Ол курдук хампаанньа исписэлиистэринэн аҥаардас ааспыт сылга 3300 единица оборудование уларытыллыбыта, 40 вентиляционнай ханаалга үлэ барбыта.

Быйыл итинник ис хоһоонноох үлэнэн 157 элбэх кыбартыыралаах дьиэ хабыллар.

– Алексей Засимович, 2025 сыл кулун тутар ыйыттан тэхиньиичэскэй хааччыйыы тарыыбыгар намтааһын өттүгэр уларыйыылар киирдилэр.

– Оннук. Холобура, чааһынай дьиэҕэ турар вентилятор горелкалаах 30 кВт  диэри кыамталаах хочуолларга (сүрүннээн истиэнэҕэ ыйанар) урукку тарыып 8000 солкуобай эбит буоллаҕына, б.дь. кулун тутар 1 күнүттэн  4 800 солкуобайга диэри намтаата. Атмосфернай горелкалаах 30 кВт диэри кыамталаах хочуол (сүрүннээн истиэнэҕэ ыйанар) тэхиньиичэскэй хааччыйыытын тарыыба 5 270 солкуобай эбит буоллаҕына, кулун тутартан 4 520 солкуобайга диэри түстэ.

Тарыып кээмэйэ гаас оһоҕун кыамтатыттан, көрүҥүттэн тутулуктаах. КЧМ уонна истиэнэҕэ ыйанар оһох көрүүлэринэн, ыраастаныыларынан уратылаһаллар. Холобура, истиэнэҕэ ыйанар оһоҕу ыраастааһын технологията быдан уустук буолан, тэхиньиичэскэй хааччыйыы төлөбүрэ уратылаах.

Бу маны биһиги хампаанньабыт Арассыыйа тутууга уонна олох-дьаһах, хомунаалынай хаһаайыстыбаҕа министиэристибэтин методическай ыйынньыгынан сирдэтинэн ылыммыппыт.

– «Сахатранснефтегаз» хампаанньа гаас хочуолун тэхиньиичэскэй хааччыйыы тарыыбын намтаппыта, биллэн турар, үгүс ыалга үөрүүлээх сонун. Алексей Засимович, үлэҕитигэр-хамнаскытыгар  ситиһиилэри баҕарабыт!

* * *

Гаас хочуолун көрүү-истии туһунан, нэһилиэнньэни кытта быһаччы үлэлии олорор, дьиэлэринэн сылдьан гаас оһохторун ыраастыыр, сууйар-сотор үлэһиттэрдиин кэпсэтээри, Хатас нэһилиэгин гаас учаастагын маастара Айтал Васильевич Нестеровы көрүстүбүт.

– Айтал Васильевич, «Киин куорат» хаһыат ааҕааччыларыгар тэрилтэҥ үлэтин туһунан билиһиннэр эрэ.

– Хатастааҕы эксплуатационнай гаас учаастагын территориятыгар Хатас, Владимировка, Табаҕа, Эргэ Табаҕа нэһилиэктэрэ уонна Муусука Үрдүкү оскуолатын оройуона киирсэллэр. Биһиги, маастардар, эбээһинэспитигэр гаас оборудованиетын бэрэбиэркэлиир, тэхиньиичэскэй көрүүтүн оҥорор үлэ киирэр. Ону таһынан, абонентан сайаапка киирэр түгэнигэр, миэстэтигэр тиийэн сыыһаны-халтыны туоратыы үлэтин ыытабыт.

– Тэхиньиичэскэй хааччыйыыга сиһилии тохтоотоххо, бу үлэ чуолаан хайдах ыытылларый?

– Тэхиньиичэскэй хааччыйыы дуогабарынан сүрүннээн сылга биирдэ анал график быһыытынан оҥоһуллар. Ол эбэтэр ыалларынан сылдьаммыт гаас хочуолларын, гаас билиитэлэрин ыраастыыбыт. Манна оһох быылын оборторуу, кирин-хаҕын ылҕааһын, сууйуу-сотуу киирсэллэр. Ити тэхиньиичэскэй хааччыйыы диэн буолар. Эппитим курдук, үлэ графигынан барар буолан, бириэмэҕэ хааччах суох. Ол эбэтэр кыстыкка киириэх иннинэ эҥин диэн буолбакка, график кыһыҥҥы бириэмэҕэ түбэспит буоллаҕына – кыһын, сайыҥҥы кэмҥэ түбэспит буоллаҕына, сайын ыытыллар былааннаах үлэ.

– Үлэҕитигэр туох ыарахаттары көрсөҕүт, нэһилиэнньэ өттүттэн? Оннук түгэннэр бааллар дуо?

– Оннук түгэн суоҕун кэриэтэ. Ол эрээри графигынан үлэлии тиийдэхпитинэ, дьиэлэригэр киллэрбэт дьон баар буолааччы. Бу дуогабары кэһиигэ киирсэр.

– Айтал Васильевич, ыйытыыларга хоруйдаргар махтанабыт!

* * *

Оттон маннык өҥөнөн туһанар дьон санаатын истээри, ааһан иһэр дьонтон «Гаас оһоххор сыл аайы тэхиньиичэскэй хааччыйыы ыытыллар дуо?” диэн  ыйыттыбыт.

Николай Николаев:

– Мин элбэх кыбартыыралаах дьиэҕэ олоробун. Гаас оһохпун ааспыт сылга кэлэн көрөн-истэн барбыттара. Бэйэм урукку өттүгэр тыа сиригэр олорбут киһи буоларым быһыытынан, гаас оһох хайдах уонна тоҕо ыраастанарын хантан билиэмий? Онон маннык өҥө баарыттан биир бэйэм үөрбүтүм. Кэлэн быыллаан барбыт үлэһиттэргэ махтаммытым.

Мария Куприянова:

– Чааһынай дьиэлээхпин. Гаастар сайын аайы кэлэн көрөн бараллар. Аҕыйах кэм устатыгар киистэнэн ыраастаан барбыттарыгар биэнсийэм аҥаара көппүтүттэн испэр үөрбэтэҕим. Баанньыкка, гарааска барытыгар оһохтоох дьон хайдах төлөһөн олороллоро буолла. Онтон бу кулун тутартан чэпчээбит тарыыбынан төлүүр буолбуппутун истэн, «һуу» диэтэҕим дии.

Алексей Николаев:

– Тохсунньу үгэннээн турдаҕына оһоҕум умуллан ыксаан ылбыттааҕым.  Чааһынайдары ыҥыран көрдөрбүтүм. Түргэн үлүгэрдик кэлэ охсон, биричиинэтин туораппыттара уонна аһара киртийэн маннык умуллубут диэн быһаарбыттара. Кырдьык, улахан пылесоһунан супту оборторбуттарыгар, оһоҕум барахсан үөрэ-көтө үлэлээн барбыт кэмнээҕим.

Ванесса Васильева:

– Тэхиньиичэскэй хааччыйыы диэн ааттаан сылга биирдэ кэлэн ыраастаан бараллар. Биир сырыыга учуоччугуҥ болдьоҕо тахсыбыт диэн уларыттарбыттара.

Хаартыскалар:
«Саханефтегазсбыт” пресс-сулууспата