Федор Бондарчук сахаларга табыгастаах кириэһилэлэр диэн тугу кэпсиирий?  

Бу туһунан «Киин куорат» саха киинэтин аан дойду таһымыгар бастакынан таһаарбыт биллиилээх продюсер Владимир Ивановтан ыйытта. Биһиги билэрбитинэн, Федор Бондарчугу Саха сиригэр аан бастаан Владимир Иванов ыҥыран сырытыннарбыта.

Владимир Иванов, продюсер:

– Оннук баара. Федор Бондарчук Дьокуускайга киинэ тыйаатырдарын ситимин тэрийэр бырайыагынан кэлэ сырыттаҕына тутуу, хааччыйыы боппуруостарын дьүүллэһиигэ «биһиги көрөөччүбүтүгэр намыһах кириэһилэ табыгастаах, европейскай стандартка атахпыт ыйанан олорор» диэбиппитин, чахчы, соһуйа истибитэ. Онно «Синема» киинэ тыйаатыра арылларыгар кириэһилэлэрин Кореяттан сакаастаан аҕалтарбыттарын холобурдаабыппыт. Ол кириэһилэлэр билигин да турар буолуохтаахтар.

Түгэнинэн туһанан бу күннэргэ Бурятияҕа буола турар форум чэрчитинэн Федор Бондарчук Саха сиригэр сырыытын үтүө тылынан ахтыбытын махтана көрдүм. Ити 2011 сыл этэ. «Биир ньыгыл Арассыыйа» партия оччолорго «Киноклуб: Культура, Образование, Коммуникации» диэн бырайыагын чэрчитинэн Саха сиригэр киинэ мультимедийнэй киинин, ол иһигэр аҕыйах нэһилиэнньэлээх бөһүөлэктэргэ киинэ көрдөрөр саалалары тэрийии боппуруоһунан ыҥырбытым. Кырдьык, ол бырайыак чэрчитинэн кэлин 1,5 млрд солк. сыаналаах «Үлэ кыбартаала» кластер тутуллубута. Билигин киинэ устар павильон боппуруоһа турар. Оттон ити федеральнай бырайыак салайааччылара Федор Бондарчугу уонна Эдуард Пичугины кытта «Тайна Чингис Хаана» киинэбитин («ҮргэлВ» ХЭУо, 2009, реж. А.С. Борисов) Арассыыйа уонна аан дойду ырыынагар таһаарар кэммитигэр бииргэ үлэлэспит дьоллоохпут.

Федор Бондарчук Дьокуускайга сырыытын кэмигэр өссө биир бырайыакпын – «Александр Невский в Срединном мире» киинэни устар баҕа санаа баарын үллэстибитим. Киинэ нуучча Улуу кинээһэ Александр Невскэй 1247 сыллаахха Орданы кытта биир тылы булар сыаллаах аатырбыт Солко суолунан Каракорум куоракка айанын туһунан буолуохтааҕа. Билиҥҥи «Арассыыйа – мин историям» паарка үөрэтэринэн даҕаны, оччотооҕу арҕаа дойдулар атааннааһыннарын (Нева өрүскэ (1240), Чудской күөлгэ (1242) кыргыһыылар) намыратар сыаллаах сырыы этэ. Бу бырайыак билигин даҕаны Сибиири уонна Уһук Илин регионун күүһүрдэргэ суолтатын сүтэрбэт. Ону ааһан дойду баһылыга Владимир Путин анал байыаннай дьайыыга сыһыаран Александр Невскэй аатын үгүстүк хатылыыр. 13-с үйэтээҕи быһыы-майгы, история, хатыланар да диэххэ сөп.

Соторутааҕыта «Тайна Чингис Хаана» киинэҕэ бииргэ үлэлэспит доҕорум, бырайыак үпкэ дириэктэрэ Илья Слепцов анал байыаннай дьайыыга сырдык тыынын толук уурда. Инники эппит уонна бу түгэҥҥэ сөп түбэһиннэрэн өрөспүүбүлүкэ бырабыыталыстыбатыгар «Креативные индустрии: Ердынские игры. Кинопроект «Александр Невский в Срединном мире»: вызов времени» диэн бырайыагы киллэрдим. Быйыл Москваҕа былааннанар Саха киинэтин күннэрин чэрчитинэн ыытарга. Этиибин эрдэ Арассыыйа кинематографистарын сойууһун бэрэссэдээтэлэ Алексей Алешковскай 2024 сыллаахха Дьокуускайга Киинэ бэстибээлигэр кэлэ сылдьан өйөөбүтэ. Александр Невскэй аатынан уордьан кавалера Ил Дархан Айсен Николаев эмиэ өйүөҕэ диэн эрэнэбин. Чуолаан Улан-Удэ куоракка ыытылла турар «Создано на Дальнем Востоке» диэн норуоттар икки ардыларынааҕы креативнай индустриялар форумнара онуоха олус табыгастаах былаһаакка.