Элбэх киһи баҕа санаата туолла!

Бу күннэргэ куорат олоҕор эрэ буолбакка, өрөспүүбүлүкэ, ону ааһан бүтүн дойду үрдүнэн инклюзивнай үөрэхтээһин сайдыытыгар дьоһун суолталаах эбийиэк үлэҕэ киирдэ. Ол курдук, доруобуйаларыгар хааччахтаах оҕолорго аналлаах Адаптивнай үөрэхтээһин комплексын бастакы түһүмэҕэ – 550 миэстэлээх оскуола үөрүүлээх быһыыга-майгыга аһылынна.

Күүтүүлээх эбийиэк дойду Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин көҕүлээбит «Үөрэхтээһин» национальнай бырайыагы олоххо киллэрии чэрчитинэн тутулунна. Ону сэргэ, бу сыл бүтүөр диэри 200 миэстэлээх оҕо уһуйаана уонна сылы эргиччи үлэлиир 150 миэстэлээх интэринээт тутуута түмүктэнэрэ былааннанар. 

Манна Дьокуускай куорат 34-с №-дээх интэринээт-оскуолатын оҕолоро үөрэниэхтэрэ. Бэлиэтээн эттэххэ, 2022 сыллаахха оскуола педагогическай кэлэктиибэ  Адаптивнай үөрэхтээһин комплексын Кэнсиэпсийэтин оҥорбут. Сүрүн соруга – доруобуйаларыгар хааччахтаах оҕолорго «уһуйаан – оскуола – профессиональнай үөрэхтээһин» бириинсибинэн быыстала суох үөрэх эйгэтин тэрийии. Ол курдук, 2022 сыл түмүгүнэн Кэнсиэпсийэ ВЭБ.РФ өйөбүлүнэн үлэлиир Судаарыстыбаннай-чааһынай партнерство (ГЧП) Национальнай киинэ ыыппыт күрэҕэр «Уопсай үөрэхтээһин эйгэтигэр судаарыстыбаннай-чааһынай партнерство бастыҥ бырайыага» анал аат кыайыылааҕа буолары ситиспит.   

Оскуола үөрүүлээх аһыллыытыгар Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана Айсен Николаев, киин куорат баһылыга Евгений Григорьев, «Арктик Капитал» ХЭТ тэрийээччитэ Матвей Евсеев, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыыталыстыбатын чилиэннэрэ кыттыыны ыллылар.

Матвей Николаевич Евсеев оскуола дириэктэрэ Ольга Васильевна Адамоваҕа саҥа эбийиэк символическай күлүүһүн туттарда.

«Бу күнү биһиги олус өр күүппүппүт»

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана Айсен Николаев бырайыак федеральнай таһымҥа үрдүк сыанабылы ылбытын, күүтүүлээх оскуола тутулларыгар үгүс үлэ ыытыллыбытын кэпсээтэ. Маны сэргэ, күн бүгүн маннык таһымнаах комплекс дойду үрдүнэн ханна да суоҕун тоһоҕолоон бэлиэтээтэ:

– Бу күнү биһиги олус өр күүппүппүт. Дьокуускай куорат баһылыгынан үлэлии олордохпуна, 34-с оскуоланы Билибин уулуссатыгар турар 18-с оскуола урукку дьиэтигэр көһөрөр туһунан быһаарыы ылыммыппыт, оттон 18-с оскуолаҕа саҥа дьиэ тутуллубута. Салгыы тугу, ханна, хайдах тутарбытын уһуннук толкуйдаабыппыт. Кэлин, өрөспүүбүлүкэ баһылыгынан талыллан баран, 2021 сыллаахха педагогтары,  төрөппүттэри, оҕолору кытта элбэх барыйааны көрбүппүт, ырыппыппыт. Онтон тута сорунан баран, көннөрү оскуоланы эбэтэр интэринээти эрэ буолбакка, улахан, дьоһун кластеры тутуохтаахпыт диэн түмүккэ кэлбиппит. Тоҕо диэтэххэ биһиги оҕолорбут бары ирдэбилгэ хоруйдуур бастыҥ усулуобуйаҕа үөрэниэхтээхтэр, үүнүөхтээхтэр-сайдыахтаахтар.

Бу эбийиэк, чахчы да, ураты бырайыак. Бастакы түһүмэҕэ түмүктэнэн, бүгүн оскуола дьиэтэ аһылынна. Бу сыл бүтүөр диэри интэринээт уонна оҕо уһуйаана тутуллан бүтүөхтэрэ диэн эрэнэбин».

Ил Дархан оскуолаҕа анаан БАС (Беспилотные авиационные системы) кэбиниэтигэр оборудование ыларга сертификат туттарда. Итиэннэ: «Манна үөрэнэр оҕолор судаарыстыбаттан, үөрэҕирии систиэмэтиттэн, учууталлартан ураты болҕомтону эрэйэллэр. Биһиги кинилэргэ сөптөөх усулуобуйаны тэрийиэхтээхпит», – диэн эбэн эттэ.

Бары өттүнэн табыгастаах

Бу үөрүүлээх күн оскуола кэлэктиибин, төрөппүттэри, оҕолору Дьокуускай куорат баһылыга Евгений Григорьев эҕэрдэлээтэ.

– Бүгүн элбэх киһи баҕа санаата туолла – саҥа оскуола үлэҕэ киирдэ. Тутуллубут сирэ да олус үчүгэй. Манна урут «Бинго» лааҕыр турбута. Сирэ-уота киэҥ, саҥа улахан комплекс тутулларыгар сөптөөх, оҕолор иллэҥ кэмнэрин айылҕаҕа атааралларыгар бары өттүнэн табыгастаах, – диэтэ кини.

Киэҥ далааһыннаах тутуу үлэтигэр үгүс ыарахаттар көстүбүттэр, ол эрээри «Арктик Капитал» ХЭТ уонна да атын туһааннаах тэрилтэлэр биир сомоҕо санаанан салайтаран, бырайыак олоххо киирэрин ситиспиттэр. Тиһиктээх үлэ ыытыллан, уу, уот ситимэ тардыллыбыт, хочуолунай тутуллубут.

Евгений Николаевич иһитиннэрбитинэн, билигин адаптивнай кииҥҥэ диэри тырааныспар сырыытын хааччыйар сорук турар. Ол курдук, Сэргэлээх шоссетыттан киирэр суол аспаалланыахтаах, тротуар оҥоһуллуохтаах, сырдатыы үлэтэ ыытыллыахтаах.

«Саҥа комплекска оҕолор табыгастаах уонна тоҕоостоох усулуобуйаҕа  үөрэнэр, ону сэргэ доруобуйаларын бөҕөргөтүнэр, үүнэр-сайдар кыахтаныахтара», – диэтэ куорат баһылыга.

Аныгы ирдэбилгэ толору хоруйдуур

Саҥа эбийиэккэ психолог кэбиниэтэ, аактабай уонна спорт саалалара, остолобуой,  медкэбиниэттэр, оҕолор доруобуйаларын бөҕөргөтөр хостор бааллар, бары инклюзивнай үөрэхтээһин билиҥҥи ирдэбиллэригэр толору хоруйдууллар. 

Дириэктэр Ольга Адамова иһитиннэрбитинэн, оҕо дьоҕурун сайыннарыыга, эбии үөрэхтээһиҥҥэ уонна идэҕэ бэлэмниир үлэҕэ ураты болҕомто ууруллубут. Ол курдук, Адаптивнай үөрэхтээһин комплексыгар төрөппүттэр көҕүлээһиннэрин киинэ, үүнэргэ-сайдарга эргиччи туһалаах кэбиниэттэр арыллыбыттар. Манна оҕолор дьиэни-уоту, үүнээйини көрүү-истии, иис-уус сатабылларыгар уһуйуллуохтара, туойунан, парикмахерскай дьыаланан дьарыктаныахтара, эттэрин-сииннэрин чэбдигирдиэхтэрэ. Маны сэргэ, Суол быраабылаларыгар үөрэтэр анал кэбиниэт, прототипирование уонна робототиэхиньикэ лабораторията көрүллүбүттэр. Ону таһынан, хаартыска устуудьуйата уонна типография баар буолуоҕа.

«Арктик Капитал» ХЭТ пресс-сулууспата иһитиннэрбитинэн, комплекс турар сиригэр-уотугар дьоҕус стадион оҥоһуллубут. Манна оҕолор сүүрэр, дьарыктанар, эрчиллэр усулуобуйалара тэриллибит. Ону сэргэ, инникитин сынньалаҥ зоналара баар буолуохтара.

Хаартыскалар: Ааптар түһэриилэрэ