«Дьон ситэн өйдүүр буолла»

Халлааммыт биллэ тымныйар кэмигэр сыыстаран ыалдьыы үксүүр, аны туран иммунитет мөлтөөн, дьарҕа буолбут ыарыы көбөн кэлэр кутталлаах.

Биһиэхэ, Сахабыт сиригэр, кыһыммыт уһун уонна тыйыс буолан, урология ыарыылара балачча тарҕаммыттар. Баччаларга, дьыл солбуйсар кэмигэр, халтаҥнык сылдьааччы үгүс. Онон бүөр, хабах аһааҕырыыта, үгэс быһыытынан, биллэ эбиллэр.

Бэйэ туругун кэтээн көрөн, ыарыыны кэмигэр бырааска көрдөрөн эмтэнии – үтүө үөрүйэх. Бу чааһыгар доруобуйатыгар эппиэтинэстээхтик сыһыаннаһар дьон кэнники сылларга үксээн иһэллэрин бэлиэтииллэр. Ол курдук: «Дьон ситэн өйдүүр буолла», – диэн үөрэ бэлиэтиир бүгүҥҥү таһаарыыбыт ыалдьыта «РеноДиал» диализ киин уролог бырааһа, нефролог, хирург Прокопий Давыдов.

–  2000 сыллар саҥалара, медицинскэй университеты саҥардыы бүтэрэрбэр, үгүс киһи уролог быраас диэн кимин билбэт этэ. Билэр да дьон уролог исписэлииһи эр киһи эрэ бырааһын курдук өйдүүллэрэ. Чопчулуубун, уролог мочевой систиэмэ туох баар ыарыытын эмтиир: таас үөскээһинэ, цистит, пиелонефрит уо.д.а. ыарыылаах, дьахтарыттан эр киһититтэн тутулуга суох, пациеннары көрөр, – диэн Прокопий Викторович быһаарар. – Биллэн турар, кэрэ аҥаардар урологка быдан аҕыйахтык кэлэллэр: тоҕо диэтэххэ, ыарыы сибикитэ билиннэҕинэ, кинилэр бастаан утаа гинекологка тиийэллэр. Ол эрээри гинеколог урология өттүнэн патология баарын буллаҕына, пациенын урологка ыытар. Холобур, тас ууһатар уоргаҥҥа доброкачественнай үөскээһин (образование) баарыгар, араас сүһүрүүгэ уо.д.а.

– Дьахталларга урология өттүнэн ордук ханнык ыарыы элбэҕий?

– Дьахталлар ордук чаастатык циститинэн ыалдьаллар. Бу хабах стенкатын, ону тэҥэ уретрит – ииги таһаарар канал стенкаларын сүһүрүүлэрэ.

– Оттон эр дьоҥҥо?

– Урология өттүнэн эр дьон ордук тарҕаммыт ыарыы – простатит, самах быччархайын сүһүрүүтэ, простата улаатыыта, ииги туппат буолуу, варикоцеле (сиэмэ каналын уонна сымыыт тымырдарын варикоһа). Хомойуох иһин, үгүс эр дьон, ордук 50-тан тахсыбыттар, ыарыылара олоҕуран бүппүтүн кэннэ бырааска кэлэллэр. Оттон аныгы көлүөнэ доруобуйатыгар ордук эппиэтинэстээхтик уонна суолталааҕын өйдөөн туран сыһыаннаһар. Бырааска чаастатык суруйтараллар, ыарыыны эрдэттэн сэрэтэр соруктаах диспансеризацияҕа хото сылдьаллар.

– Дьыл ханнык кэмигэр бүөр-хабах ыарыыта ордук үксүүрүй?

– Баччаларга үгүс дьон күһүҥҥү таҥаһы кыһыҥҥыга уларытарга тиэтэйбэттэр. Ордук эдэрдэр чараас кроссовканан сылдьар буолаллар. Эдэр буоланнар, иммунитеттара охсуһан, билигин туох да буолбакка сылдьыбыт курдуктарын иһин, кэнэҕэһин онтулара олох да дьарҕаҕа, бүөр үлэтин кэһиллиитин үөскэтэр пиелонефрикка кубулуйуон сөп.

– Атын уорганнар тымныйыылара бүөргэ, хабахха эмиэ дьайар дииллэр...

– Биир уодаһыннаах ыарыынан ангина буолар. Бу, омос ыллахха, бүөргэ, хабахха ханан да сыһыана суох курдук. Ол эрээри бу ыарыыны ситэ, сөпкө эмтээбэтэххэ, миокардикка тиийэ тиэрдэр кутталлаах. Соннук сыыһа, бырааһа суох эмтэммит ириҥэлээх ангина сүһүөхтэргэ, бүтэр уһугар бүөргэ эмиэ дьайар. Онтон сиэттэрэн бүөр, бүөр быччархайдарын үлэлэрэ кэһиллэр. Бу мантан сылтаан хроническай «почечная недостаточность» үөскээн, тиһэҕэр диализтанар да турукка тиийиэхтэрин сөп.

– Ыарыы ханнык сибикитин, бэлиэтин болҕойуохха нааданый?

– Ис түгэҕэ ыалдьарын аахайбат буолар сатаммат – тардыалаан эбэтэр сытыытык киириэн сөп, иик кээмэйэ кыччааһына, ону тэҥэ сотору-сотору тахсан киирэри баҕарыы. Цистит саамай тарҕаммыт сибикитэ – төһө да хабах толору курдугун иһин тахсар иик кээмэйэ кыччааһына. Ону таһынан ыарыылаахтык ииктээһин, ииккэ хаан баар буолуута, сирэй, атах иһиитэ.  Өскөтүн ыарыы бу сибикилэрэ баар буоллахтарына, уталыппакка тута бырааска көрдөрүөххэ наада. Уонна, сүрүнэ, бэйэ эмтэниинэн дьарыктанымаҥ. Доруобай буолуҥ, бэйэҕитин уонна чугас дьоҥҥутун харыстааҥ.

– Прокопий Викторович, туһугар туһалаах кэпсээниҥ, сүбэҥ-амаҥ иһин махтал буоллун!